Η αποβολή αερίων αποτελεί φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Όταν όμως παρατηρείται ξαφνική ή σημαντική αύξηση που επιμένει για αρκετές εβδομάδες, αξίζει να αναζητηθεί η αιτία.
Συχνά, η αλλαγή σχετίζεται με τη διατροφή, τη λειτουργία του εντέρου ή τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η πέψη.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό. Ωστόσο, τα επίμονα συμπτώματα μπορεί να συνδέονται με κάποια τροφική δυσανεξία ή διαταραχή του πεπτικού συστήματος.
Τι μπορεί να προκαλεί περισσότερα αέρια
Τα εντερικά αέρια δημιουργούνται κυρίως από τον αέρα που καταπίνουμε και από τη δράση των βακτηρίων του εντέρου, τα οποία διασπούν υδατάνθρακες που δεν έχουν απορροφηθεί πλήρως.
Εάν η αύξηση των αερίων είναι πρόσφατη, είναι χρήσιμο να εξετάσετε τι έχει αλλάξει στην καθημερινότητά σας. Συχνές αιτίες είναι:
Απότομη αύξηση των φυτικών ινών: Φασόλια, φακές, λαχανικά, φρούτα, πίτουρο και προϊόντα ολικής άλεσης μπορεί να προκαλέσουν περισσότερα αέρια, ιδιαίτερα όταν προστίθενται ξαφνικά στη διατροφή.
Προϊόντα χωρίς ζάχαρη: Γλυκαντικές ουσίες όπως η σορβιτόλη και η ξυλιτόλη δεν απορροφώνται εύκολα από όλους και μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα και αέρια.
Γαλακτοκομικά: Σε περίπτωση δυσανεξίας στη λακτόζη μπορεί να εμφανιστούν αέρια, κράμπες, φούσκωμα και διάρροια.
Πρωτεϊνικά προϊόντα: Σκόνες και μπάρες πρωτεΐνης μπορεί να περιέχουν whey, πρόσθετες ίνες ή πολυόλες που επιβαρύνουν την πέψη.
Ανθρακούχα ποτά: Η κατανάλωσή τους αυξάνει την ποσότητα αέρα που εισέρχεται στο πεπτικό σύστημα.
Γρήγορο φαγητό και τσίχλα: Και οι δύο συνήθειες μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη κατάποση αέρα.
Μεγάλες διατροφικές αλλαγές: Μια νέα δίαιτα, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνει περισσότερες φυτικές τροφές, μπορεί προσωρινά να αυξήσει τα αέρια.
Η δυσκοιλιότητα μπορεί να παίζει ρόλο
Τα αυξημένα αέρια δεν συνδέονται πάντα άμεσα με τη διατροφή. Η δυσκοιλιότητα μπορεί επίσης να συμβάλλει σημαντικά στο πρόβλημα.
Όταν τα κόπρανα παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στο παχύ έντερο, η αποβολή των αερίων γίνεται δυσκολότερη και μπορεί να ενισχυθεί το αίσθημα φουσκώματος. Εάν παράλληλα οι κενώσεις έχουν γίνει πιο αραιές ή δύσκολες, η δυσκοιλιότητα αποτελεί πιθανή εξήγηση.
Μπορεί να ευθύνεται κάποια τροφική δυσανεξία;
Ναι. Η δυσανεξία στη λακτόζη ή η μειωμένη απορρόφηση της φρουκτόζης είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Όταν συγκεκριμένα σάκχαρα δεν απορροφώνται επαρκώς στο λεπτό έντερο, καταλήγουν στο παχύ έντερο, όπου τα βακτήρια τα διασπούν και παράγουν αέρια. Συνήθως τα συμπτώματα εμφανίζονται μετά την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών και μπορεί να συνοδεύονται από φούσκωμα, κοιλιακές κράμπες ή διάρροια.
Η κοιλιοκάκη μπορεί επίσης να προκαλέσει φούσκωμα και αυξημένα αέρια. Πρόκειται, όμως, για αυτοάνοση νόσο και όχι για απλή δυσανεξία στη γλουτένη. Σε περίπτωση υποψίας, είναι σημαντικό να προηγηθεί ο απαραίτητος έλεγχος πριν από την έναρξη δίαιτας χωρίς γλουτένη.
Ποιες παθήσεις συνδέονται με τα επίμονα αέρια
Όταν δεν εντοπίζεται κάποια προφανής αλλαγή στη διατροφή ή στις καθημερινές συνήθειες, τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με προβλήματα του πεπτικού, όπως:
- σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου,
- υπερανάπτυξη βακτηρίων στο λεπτό έντερο (SIBO),
- κοιλιοκάκη,
- χρόνια δυσκοιλιότητα,
- πρόσφατη γαστρεντερική λοίμωξη,
- γαστροπάρεση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το έντονο φούσκωμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παράγεται μεγαλύτερη ποσότητα αερίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, το πεπτικό σύστημα μπορεί να είναι πιο ευαίσθητο στη φυσιολογική διάτασή του.
Φάρμακα και συμπληρώματα μπορεί επίσης να ευθύνονται
Ορισμένες θεραπείες μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του εντέρου. Τα αντιβιοτικά, για παράδειγμα, είναι δυνατό να μεταβάλουν το μικροβίωμα, ενώ φάρμακα που επιβραδύνουν την κινητικότητα του εντέρου μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα και αέρια.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί με συμπληρώματα φυτικών ινών, ιδιαίτερα όταν η πρόσληψή τους αυξάνεται απότομα.
Εάν τα συμπτώματα εμφανίστηκαν μετά την έναρξη ενός νέου φαρμάκου ή συμπληρώματος, είναι προτιμότερο να συζητήσετε το ενδεχόμενο με τον γιατρό σας και να μην διακόψετε μόνοι σας μια συνταγογραφούμενη αγωγή.
Πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
Τα αέρια από μόνα τους σπάνια αποτελούν ένδειξη σοβαρής πάθησης. Όταν όμως πρόκειται για μια νέα αλλαγή που επιμένει επί εβδομάδες, χωρίς εμφανή αιτία ή με σταδιακή επιδείνωση, είναι καλό να αξιολογηθεί από γιατρό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν τα αέρια συνοδεύονται από:
- αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα,
- ανεξήγητη απώλεια βάρους,
- έντονο ή επίμονο κοιλιακό πόνο,
- επαναλαμβανόμενους εμετούς,
- παρατεταμένη διάρροια ή δυσκοιλιότητα,
- έντονη κόπωση ή αδυναμία,
- επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.
