Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά και η ταχύτητα με την οποία θα αναγνωριστούν τα συμπτώματα και θα αναζητηθεί ιατρική βοήθεια μπορεί να επηρεάσει την έκβαση του ασθενούς.
Κατά τη διάρκεια ενός εγκεφαλικού, η παροχή αίματος σε τμήμα του εγκεφάλου διακόπτεται ή ένα αγγείο αιμορραγεί. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.
«Ο χρόνος είναι κρίσιμος όταν αντιμετωπίζεται ένα εγκεφαλικό επεισόδιο», επισημαίνει η νευρολόγος της Mayo Clinic, δρ. Josephine Huang, εξηγώντας ότι όσο νωρίτερα ξεκινήσει η κατάλληλη θεραπεία τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να περιοριστούν οι επιπτώσεις.
Τα συμπτώματα που εμφανίζονται ξαφνικά
Τα σημάδια ενός εγκεφαλικού δεν είναι πάντα ίδια σε όλους τους ασθενείς. Συχνά, όμως, εμφανίζονται απότομα και μπορεί να αφορούν την κίνηση, την ομιλία, την όραση ή την ισορροπία.
Μεταξύ των συμπτωμάτων που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση είναι:
- ξαφνικό μούδιασμα ή αδυναμία στο πρόσωπο, το χέρι ή το πόδι, ιδιαίτερα στη μία πλευρά του σώματος,
- δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση όσων λένε οι άλλοι,
- ξαφνική αλλαγή ή απώλεια της όρασης,
- ζάλη και ξαφνική απώλεια ισορροπίας,
- προβλήματα στον συντονισμό των κινήσεων.
Για την ευκολότερη αναγνώριση των βασικών συμπτωμάτων χρησιμοποιείται διεθνώς το ακρωνύμιο «BE FAST».
B – Balance (Ισορροπία): Ξαφνική δυσκολία στην ισορροπία ή στον συντονισμό.
E – Eyes (Μάτια): Ξαφνικές διαταραχές ή απώλεια όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια.
F – Face (Πρόσωπο): Ασυμμετρία, πτώση ή μούδιασμα στη μία πλευρά του προσώπου.
A – Arm (Χέρι): Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα, κυρίως στο ένα χέρι.
S – Speech (Ομιλία): Δυσκολία στην ομιλία, ασαφής λόγος ή αδυναμία κατανόησης.
T – Time (Χρόνος): Χρειάζεται άμεση αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας.
Ακόμη και αν κάποια από τα συμπτώματα υποχωρήσουν ή εξαφανιστούν μετά από λίγα λεπτά, δεν θα πρέπει να αγνοηθούν. Η προσωρινή βελτίωση δεν αποκλείει ένα σοβαρό πρόβλημα και απαιτείται ιατρική αξιολόγηση.
Δύο διαφορετικοί τύποι εγκεφαλικού
Το εγκεφαλικό επεισόδιο διακρίνεται κυρίως σε ισχαιμικό και αιμορραγικό.
Στο ισχαιμικό εγκεφαλικό, ένας θρόμβος εμποδίζει την κυκλοφορία του αίματος σε αγγείο που τροφοδοτεί τον εγκέφαλο. Ανάλογα με την περίπτωση, οι γιατροί μπορούν να χορηγήσουν φάρμακα που διαλύουν τον θρόμβο, ενώ σε συγκεκριμένους ασθενείς μπορεί να πραγματοποιηθεί ενδαγγειακή επέμβαση για την αφαίρεσή του.
Στο αιμορραγικό εγκεφαλικό, ένα αιμοφόρο αγγείο ρήγνυται και προκαλεί αιμορραγία μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο. Η αντιμετώπιση είναι διαφορετική και μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, αναστροφή της δράσης αντιπηκτικών φαρμάκων, όταν αυτό απαιτείται, ή ακόμη και χειρουργική επέμβαση.
Επομένως, η άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο είναι απαραίτητη ώστε να προσδιοριστεί ο τύπος του εγκεφαλικού και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.
Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο
Η πρόληψη του εγκεφαλικού ξεκινά πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα. Μεταξύ των σημαντικότερων παραγόντων κινδύνου περιλαμβάνονται η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υψηλή χοληστερόλη, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και η κολπική μαρμαρυγή.
Η Mayo Clinic αναφέρει ότι σχεδόν το 90% των εγκεφαλικών επεισοδίων ενδέχεται να μπορεί να προληφθεί μέσω της αντιμετώπισης των παραγόντων κινδύνου.
Ο τακτικός ιατρικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό προβλημάτων που αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ενώ η σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή και η αποφυγή του καπνίσματος αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.
Όταν όμως εμφανιστεί ξαφνικά πτώση στο πρόσωπο, αδυναμία σε χέρι ή πόδι, διαταραχή στην ομιλία, πρόβλημα στην όραση ή απώλεια ισορροπίας, δεν υπάρχει περιθώριο αναμονής.
Η άμεση αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας είναι απαραίτητη, καθώς στην περίπτωση του εγκεφαλικού ο χρόνος έχει καθοριστική σημασία.
