Νέα έρευνα διαπίστωσε ότι η σειρά γέννησης ενδέχεται να συνδέεται με διαφορετικές πιθανότητες εμφάνισης ορισμένων παθήσεων κατά τη διάρκεια της ζωής.
Οι ερευνητές έβαλαν στο μικροσκόπιο τα ιατρικά δεδομένα περισσότερων από 10 εκατομμυρίων ανθρώπων στις ΗΠΑ, εξετάζοντας οικογένειες που είχαν δύο παιδιά. Το μεγάλο δείγμα επέτρεψε στους επιστήμονες να αναζητήσουν διαφορές σε εκατοντάδες διαφορετικές παθήσεις.
Και τα αποτελέσματα παρουσίασαν ενδιαφέρουσες αποκλίσεις.
Οι πρωτότοκοι εμφάνισαν διαφορετικό προφίλ
Στα δεδομένα που εξετάστηκαν, τα παιδιά που είχαν γεννηθεί πρώτα παρουσίασαν συχνότερα διαγνώσεις που αφορούσαν το νευροαναπτυξιακό και ψυχικό πεδίο.
Μεταξύ των καταστάσεων που συνδέθηκαν στατιστικά συχνότερα με την πρωτότοκη θέση ήταν ο αυτισμός, η ΔΕΠΥ, το σύνδρομο Tourette και οι διαταραχές τικ. Παράλληλα, καταγράφηκαν συσχετίσεις με αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές.
Διαφορά εντοπίστηκε και σε αλλεργικές παθήσεις, με το άσθμα, την αλλεργική ρινίτιδα και τις τροφικές αλλεργίες να εμφανίζονται συχνότερα στην ομάδα των πρωτότοκων.
Τι συνέβαινε με τα δεύτερα παιδιά
Στα δευτερότοκα παιδιά παρατηρήθηκε ένα διαφορετικό μοτίβο.
Οι συγκεκριμένοι συμμετέχοντες εμφάνιζαν συχνότερα ορισμένες διαγνώσεις που σχετίζονταν με χρήση ή κατάχρηση ουσιών, ενώ αυξημένες εμφανίστηκαν και ορισμένες παθήσεις όπως οι ημικρανίες και προβλήματα του πεπτικού.
Στα ευρήματα περιλαμβάνονταν επίσης συσχετίσεις με τον έρπητα ζωστήρα και ορισμένα μυοσκελετικά προβλήματα.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τις διαφορές
Η μελέτη δεν δίνει μία συγκεκριμένη απάντηση για το γιατί εμφανίζονται αυτές οι διαφοροποιήσεις.
Ένας παράγοντας που εξετάζεται είναι η διαφορετική αντιμετώπιση των παιδιών από τους γονείς. Το πρώτο παιδί συχνά βρίσκεται υπό μεγαλύτερη παρακολούθηση, με αποτέλεσμα ορισμένα προβλήματα να εντοπίζονται ή να αξιολογούνται νωρίτερα.
Στα μικρότερα παιδιά, αντίθετα, η παρουσία ενός μεγαλύτερου αδελφού μπορεί να αλλάζει τις συνθήκες στις οποίες μεγαλώνουν.
Η καθημερινή επαφή με παιδιά σχολικής ηλικίας, για παράδειγμα, μπορεί να σημαίνει περισσότερη έκθεση σε μικρόβια από τα πρώτα κιόλας χρόνια.
Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης τον ρόλο των κοινωνικών επιρροών, καθώς τα μικρότερα αδέλφια μεγαλώνουν έχοντας ως σημείο αναφοράς ένα μεγαλύτερο παιδί και μπορεί να έρχονται νωρίτερα σε επαφή με διαφορετικές παρέες και συμπεριφορές.
Τα νούμερα της έρευνας
Από τις 418 διαφορετικές παθήσεις για τις οποίες υπήρχαν αρκετά δεδομένα ώστε να πραγματοποιηθεί ανάλυση, οι 150 εμφάνισαν στατιστικά σημαντική σχέση με τη σειρά γέννησης.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η θέση ενός παιδιού στην οικογένεια αποτελεί παράγοντα που «προβλέπει» την υγεία του.
Οι ίδιοι οι ερευνητές αντιμετωπίζουν τα αποτελέσματα ως συσχετίσεις. Δεν αποδεικνύεται δηλαδή ότι το γεγονός πως κάποιος είναι πρωτότοκος ή δευτερότοκος προκαλεί την εμφάνιση μιας συγκεκριμένης ασθένειας.
Η γενετική προδιάθεση, το οικογενειακό περιβάλλον, οι συνήθειες, η διατροφή, η κοινωνική ζωή και πολλοί ακόμη παράγοντες διαμορφώνουν την υγεία ενός ανθρώπου.
Η σειρά γέννησης, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, μπορεί να αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αξίζει να εξεταστεί — όχι όμως έναν «μοιραίο» παράγοντα που καθορίζει το μέλλον της υγείας κάποιου.
