Έχει συμβεί σε πολλούς: Κάποιος που στην αρχή της βραδιάς περνούσε σχεδόν απαρατήρητος, μερικά ποτά αργότερα μοιάζει ξαφνικά πολύ πιο ενδιαφέρων.
Το φαινόμενο είναι τόσο γνωστό, ώστε απέκτησε τη δική του ανεπίσημη ονομασία: «beer goggles», δηλαδή η υποτιθέμενη τάση να αντιλαμβανόμαστε τους άλλους ως πιο ελκυστικούς μετά την κατανάλωση αλκοόλ.
Μόνο που η επιστημονική εικόνα είναι πιο ενδιαφέρουσα – και πιο περίπλοκη.
Το αλκοόλ αλλάζει τον τρόπο που αξιολογούμε τους άλλους;
Εδώ και χρόνια οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο η κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζει την αντίληψη της ελκυστικότητας.
Ορισμένες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι μετά την κατανάλωση αλκοόλ οι συμμετέχοντες βαθμολογούν πρόσωπα ως περισσότερο ελκυστικά. Αυτό έχει οδηγήσει στην υπόθεση ότι το αλκοόλ μπορεί να επηρεάζει την κοινωνική κρίση και τον τρόπο με τον οποίο επεξεργαζόμαστε τα χαρακτηριστικά ενός προσώπου.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι ίδια σε όλες τις έρευνες και το φαινόμενο δεν είναι τόσο απλό όσο το «πίνεις και όλοι γίνονται ομορφότεροι».
Ίσως δεν τους βλέπουμε πιο όμορφους – Απλώς τους πλησιάζουμε ευκολότερα
Νεότερες έρευνες έχουν προσθέσει μια ενδιαφέρουσα διάσταση.
Το αλκοόλ μπορεί να μην αυξάνει σημαντικά την ίδια την αξιολόγηση της εμφάνισης, αλλά να επηρεάζει περισσότερο την προθυμία κάποιου να πλησιάσει ένα πρόσωπο που ήδη θεωρεί ελκυστικό.
Με άλλα λόγια, μπορεί να μην αλλάζει τόσο αυτό που βλέπουν τα μάτια μας όσο τις αναστολές μας.
Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να μειώσει την κοινωνική επιφυλακτικότητα και να κάνει κάποιον πιο πρόθυμο να μιλήσει, να φλερτάρει ή να πάρει ένα κοινωνικό ρίσκο που νηφάλιος ίσως απέφευγε.
Παίζει ρόλο και ο εγκέφαλος
Το αλκοόλ επηρεάζει λειτουργίες που σχετίζονται με την κρίση, την προσοχή και τον αυτοέλεγχο.
Όσο αυξάνεται η κατανάλωση, μπορεί να μειώνεται η ικανότητα να αξιολογούμε με την ίδια προσοχή λεπτομέρειες και κοινωνικά δεδομένα.
Παράλληλα, σε ένα μπαρ ή ένα πάρτι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες: χαμηλός φωτισμός, μουσική, διάθεση, προσδοκίες και η γενικότερη κοινωνική ατμόσφαιρα.
Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν το πώς αντιλαμβανόμαστε έναν άνθρωπο.
Υπάρχουν τελικά τα «beer goggles»;
Η σύντομη απάντηση είναι ότι υπάρχει επιστημονικό ενδιαφέρον και ενδείξεις για επίδραση του αλκοόλ στην αντίληψη και κυρίως στην κοινωνική συμπεριφορά, αλλά όχι ένας απλός μηχανισμός που κάνει αυτομάτως τους γύρω μας να φαίνονται ομορφότεροι.
Ίσως λοιπόν το πραγματικό «μυστικό» των beer goggles να μην είναι ότι μετά από μερικά ποτά αλλάζει το πρόσωπο απέναντί μας.
Αλλά ότι αλλάζει λίγο… ο τρόπος με τον οποίο το κοιτάζουμε.