Έχετε παρατηρήσει ότι σχεδόν ασυναίσθητα αλλάζετε τη φωνή σας όταν απευθύνεστε σε ένα μωρό; Ο τόνος γίνεται πιο ψηλός, η ομιλία πιο αργή και οι λέξεις προφέρονται με μεγαλύτερη έμφαση.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα συνηθισμένο φαινόμενο, το οποίο δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη κοινωνία ή γλώσσα.
Στην επιστημονική βιβλιογραφία ο συγκεκριμένος τρόπος ομιλίας είναι γνωστός ως «γονεϊκός λόγος» (parentese), ενώ συχνά αποκαλείται και «baby talk».
Η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε στα βρέφη φαίνεται να αποτελεί σε μεγάλο βαθμό αυθόρμητη ανθρώπινη συμπεριφορά. Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι ο συγκεκριμένος τρόπος ομιλίας τραβά ευκολότερα την προσοχή του μωρού.
Ο υψηλότερος τόνος της φωνής, σε συνδυασμό με τον πιο έντονο και μελωδικό τρόπο ομιλίας, μπορεί να κάνει τα λόγια πιο ευδιάκριτα και να δημιουργεί ένα αίσθημα ασφάλειας και οικειότητας.
Παράλληλα, η συγκεκριμένη επικοινωνιακή συμπεριφορά συμβάλλει στην ανάπτυξη του συναισθηματικού δεσμού ανάμεσα στο βρέφος και τον ενήλικα που το φροντίζει.
Πώς βοηθά στην ανάπτυξη της γλώσσας
Το «baby talk» δεν αφορά μόνο τη συναισθηματική επικοινωνία. Ο τρόπος με τον οποίο μιλάμε στα μωρά μπορεί να διευκολύνει και τη διαδικασία με την οποία αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τη γλώσσα.
Όταν μιλάμε με πιο αργό ρυθμό και δίνουμε μεγαλύτερη έμφαση στους ήχους και στα φωνήεντα, οι διαφορετικοί ήχοι της ομιλίας γίνονται πιο ευδιάκριτοι. Οι παύσεις και ο πιο έντονος ρυθμός βοηθούν επίσης το βρέφος να αναγνωρίζει καλύτερα τα επιμέρους τμήματα του λόγου.
Με αυτόν τον τρόπο, η ομιλία δεν αποτελεί απλώς έναν τρόπο επικοινωνίας με το μωρό, αλλά μπορεί να λειτουργεί και ως ένα είδος «γέφυρας» προς την εκμάθηση της γλώσσας.
Η μελωδία της φωνής έχει σημασία
Παρότι ένα βρέφος δεν είναι σε θέση να κατανοήσει το νόημα των περισσότερων λέξεων που ακούει, μπορεί να αντιλαμβάνεται σημαντικά στοιχεία όπως τον τόνο, τον ρυθμό και τη συναισθηματική χροιά της φωνής.
Γι’ αυτό και ο ίδιος τρόπος ομιλίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καθησυχάσει ένα μωρό που κλαίει ή, αντίθετα, για να τραβήξει την προσοχή του και να προκαλέσει θετική αντίδραση.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του «γονεϊκού λόγου»
Ο τρόπος με τον οποίο οι ενήλικες απευθύνονται στα βρέφη παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά που επαναλαμβάνονται συχνά:
- Υψηλότερος τόνος φωνής
- Μελωδικός και πιο «τραγουδιστός» ρυθμός
- Πιο αργή ομιλία
- Έμφαση στην προφορά των ήχων και των φωνηέντων
- Μεγαλύτερες παύσεις ανάμεσα στις λέξεις
Έτσι, αυτό που μπορεί να μοιάζει με έναν απλό και αυθόρμητο τρόπο να «μιλάμε σαν μωρά» φαίνεται να εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς: τραβά την προσοχή, ενισχύει τη συναισθηματική σύνδεση και δημιουργεί ένα πιο ξεκάθαρο ακουστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί αρχίζει να ανακαλύπτει τη γλώσσα.
