Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί στο μέλλον να εντοπίζεται αρκετά χρόνια πριν από την εμφάνιση ή τη διάγνωσή της, μέσα από μια απλή και μη επεμβατική εξέταση των ματιών.
Ερευνητές από το Moorfields Eye Hospital και το UCL Institute of Ophthalmology στο Λονδίνο διαπίστωσαν ότι συγκεκριμένες αλλαγές στον αμφιβληστροειδή φαίνεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της συγκεκριμένης καρδιακής αρρυθμίας.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS Digital Health, βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων περισσότερων από 90.000 ανθρώπων. Οι επιστήμονες εξέτασαν εικόνες του αμφιβληστροειδούς, αναζητώντας βιολογικές διαφοροποιήσεις που θα μπορούσαν να συνδέονται με την κολπική μαρμαρυγή.
Μεταξύ των ευρημάτων ήταν το μικρότερο πάχος σε συγκεκριμένα στρώματα του αμφιβληστροειδούς σε ανθρώπους που είχαν εμφανίσει την πάθηση.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, ήταν ότι οι ίδιες αλλαγές είχαν παρατηρηθεί και σε ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν ακόμη διαγνωστεί με κολπική μαρμαρυγή, αλλά την εμφάνισαν αργότερα.
Μάλιστα, οι οφθαλμολογικές απεικονίσεις των συγκεκριμένων συμμετεχόντων είχαν πραγματοποιηθεί κατά μέσο όρο περίπου τέσσερα χρόνια πριν από την προσέλευσή τους στο νοσοκομείο, όταν πλέον καταγράφηκε η αρρυθμία.
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι μια εξέταση των ματιών μπορεί σήμερα να προβλέψει με βεβαιότητα ότι κάποιος θα εμφανίσει κολπική μαρμαρυγή σε τέσσερα χρόνια. Δείχνει όμως ότι ενδέχεται να υπάρχουν ανιχνεύσιμες αλλαγές στον αμφιβληστροειδή αρκετό καιρό πριν από την κλινική εκδήλωση ή τη διάγνωση της νόσου.
Πιθανό «καμπανάκι» για την καρδιά
Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες μελλοντικές μελέτες, η απεικόνιση του αμφιβληστροειδούς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ένα πρώιμο εργαλείο εντοπισμού ανθρώπων που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι ασθενείς θα μπορούσαν να παραπέμπονται για πιο λεπτομερή καρδιολογικό έλεγχο, πριν η αρρυθμία γίνει αντιληπτή.
Η κολπική μαρμαρυγή είναι μία από τις συχνότερες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Η καρδιά χτυπά ακανόνιστα και η πάθηση μπορεί να εμφανίζεται διαλείπουσα ή ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό της.
Η αρρυθμία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων μέσα στην καρδιά. Εάν ένας θρόμβος μετακινηθεί προς τον εγκέφαλο, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπολογίζεται ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι ζουν με κολπική μαρμαρυγή, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη ενδέχεται να μην έχουν διαγνωστεί.
Δεν αντικαθιστά το καρδιογράφημα
Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η εξέταση του αμφιβληστροειδούς δεν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει το ηλεκτροκαρδιογράφημα ως μέθοδο διάγνωσης της κολπικής μαρμαρυγής.
Η πιθανή αξία της συγκεκριμένης προσέγγισης βρίσκεται κυρίως στην έγκαιρη αναγνώριση ανθρώπων που μπορεί να χρειάζονται περαιτέρω καρδιολογικό έλεγχο.
Οι εξετάσεις του αμφιβληστροειδούς είναι γρήγορες και μη επεμβατικές και ήδη χρησιμοποιούνται ευρέως για την αξιολόγηση διαφόρων οφθαλμολογικών προβλημάτων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Τζον Μπρούερ, ασθενούς του Moorfields, στον οποίο η κολπική μαρμαρυγή εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια επέμβασης για καταρράκτη. Οι γιατροί διαπίστωσαν ότι ο καρδιακός του ρυθμός ήταν ακανόνιστος, πραγματοποίησαν ηλεκτροκαρδιογράφημα και η διάγνωση επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια από καρδιολόγο.
Η νέα μελέτη ανοίγει έτσι ένα ενδιαφέρον πεδίο έρευνας γύρω από τον αμφιβληστροειδή και τη δυνατότητα να λειτουργεί ως «παράθυρο» στην κατάσταση της καρδιάς.
Προς το παρόν, απαιτούνται περισσότερα δεδομένα ώστε να διαπιστωθεί εάν η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να αξιοποιηθεί στην καθημερινή ιατρική. Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, μια απλή εξέταση των ματιών θα μπορούσε στο μέλλον να προσφέρει ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι για την κολπική μαρμαρυγή.
