Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν τους όρους «καρδιακή ανακοπή» και «καρδιακή προσβολή» σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα, όμως πρόκειται για δύο διαφορετικές, αλλά εξίσου σοβαρές, ιατρικές καταστάσεις που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.
Η βασική διαφορά είναι ότι η καρδιακή προσβολή αφορά την κυκλοφορία του αίματος προς την καρδιά, ενώ η αιφνίδια καρδιακή ανακοπή σχετίζεται με το ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς, το οποίο σταματά να λειτουργεί σωστά.
Στην καρδιακή προσβολή, μια αρτηρία μπορεί να φράξει, με αποτέλεσμα ένα τμήμα του καρδιακού μυός να μην λαμβάνει το απαραίτητο οξυγόνο.
Η καρδιά, ωστόσο, συνεχίζει συνήθως να χτυπά και το άτομο μπορεί να έχει τις αισθήσεις του και να αναπνέει.
Αντίθετα, στην καρδιακή ανακοπή η καρδιά σταματά ξαφνικά να αντλεί αποτελεσματικά αίμα προς τον εγκέφαλο και τα υπόλοιπα όργανα.
Το άτομο καταρρέει, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά. Χωρίς άμεση ΚΑΡΠΑ και χρήση απινιδωτή, η κατάσταση μπορεί να αποβεί μοιραία μέσα σε λίγα λεπτά.
Μάλιστα, μια καρδιακή προσβολή μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε καρδιακή ανακοπή, γι’ αυτό και κάθε ύποπτο σύμπτωμα δεν πρέπει να αγνοείται.
Τα σημάδια της καρδιακής προσβολής
Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι η ενόχληση ή ο πόνος στο στήθος, ο οποίος μπορεί να μοιάζει με πίεση, βάρος ή έντονο σφίξιμο.
Άλλα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι:
- πόνος ή μούδιασμα σε ένα ή και στα δύο χέρια,
- ενόχληση στην πλάτη, τον αυχένα, τη γνάθο ή την άνω κοιλιακή χώρα,
- δυσκολία στην αναπνοή,
- κρύος ιδρώτας,
- ναυτία ή εμετός,
- ζάλη,
- έντονη και ασυνήθιστη κόπωση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις γυναίκες, στους ηλικιωμένους και στα άτομα με διαβήτη, καθώς μπορεί να εμφανίσουν λιγότερο χαρακτηριστικά συμπτώματα, χωρίς έντονο πόνο στο στήθος.
Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση καρδιακής προσβολής
Εάν υπάρχει υποψία καρδιακής προσβολής:
- Καλέστε άμεσα το ΕΚΑΒ στο 166.
- Μην αφήσετε το άτομο να μετακινηθεί μόνο του ή να οδηγήσει.
- Κρατήστε το ήρεμο σε καθιστή ή άνετη θέση.
- Χαλαρώστε τυχόν στενά ρούχα και παρακολουθήστε την κατάσταση της αναπνοής και της συνείδησής του.
Η λήψη ασπιρίνης δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα, αλλά μόνο εφόσον το συστήσει το πλήρωμα του ΕΚΑΒ ή επαγγελματίας υγείας, καθώς υπάρχουν περιπτώσεις όπου μπορεί να προκαλέσει προβλήματα.
Πώς αναγνωρίζεται η καρδιακή ανακοπή
Η καρδιακή ανακοπή συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά. Το άτομο μπορεί να χάσει τις αισθήσεις του και να πέσει στο έδαφος.
Τα βασικά σημάδια είναι:
- ξαφνική κατάρρευση,
- απουσία ανταπόκρισης όταν του μιλάμε ή το αγγίζουμε,
- απουσία φυσιολογικής αναπνοής,
- απώλεια συνείδησης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί πριν την ανακοπή να προηγηθούν πόνος στο στήθος, αίσθημα παλμών, αδυναμία ή δύσπνοια.
Οι πρώτες βοήθειες που μπορούν να σώσουν μια ζωή
Όταν κάποιος δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει κανονικά, δεν πρέπει να χάνεται χρόνος.
Τα βήματα είναι:
- Καλέστε αμέσως το 166.
- Ξεκινήστε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ).
- Τοποθετήστε τα χέρια στο κέντρο του θώρακα και πραγματοποιήστε δυνατές και γρήγορες πιέσεις, περίπου 100-120 το λεπτό.
- Συνεχίστε μέχρι να φτάσει βοήθεια ή μέχρι να χρησιμοποιηθεί αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής (AED).
Οι απινιδωτές που υπάρχουν πλέον σε πολλούς δημόσιους χώρους μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από πολίτες, καθώς δίνουν οδηγίες και χορηγούν ηλεκτροσόκ μόνο όταν διαπιστώσουν ότι αυτό είναι απαραίτητο.
Η γνώση των βασικών διαφορών ανάμεσα στην καρδιακή προσβολή και την καρδιακή ανακοπή, αλλά και η σωστή αντίδραση στα πρώτα λεπτά, μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο.
