Η σαλμονέλα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες τροφικών δηλητηριάσεων στην Ευρώπη, με χιλιάδες περιστατικά να καταγράφονται κάθε χρόνο, παρά τα αυστηρότερα μέτρα ελέγχου στην παραγωγή τροφίμων.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος της προστασίας βρίσκεται στα χέρια των καταναλωτών, καθώς η σωστή αποθήκευση, η προσεκτική προετοιμασία και το καλό μαγείρεμα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης.
Το βακτήριο της Salmonella μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων, αλλά μπορεί επίσης να μεταφερθεί από επιφάνειες, μαγειρικά σκεύη ή τα χέρια κατά την προετοιμασία ενός γεύματος.
Οι τροφές που συνδέονται περισσότερο με τη σαλμονέλα
Κρέας και πουλερικά
Το ωμό κοτόπουλο, η γαλοπούλα, το χοιρινό και το μοσχαρίσιο κρέας θεωρούνται από τις βασικές πηγές κινδύνου, καθώς το βακτήριο μπορεί να μεταφερθεί κατά την επεξεργασία του κρέατος.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διασταυρούμενη μόλυνση, δηλαδή όταν οι χυμοί από ωμό κρέας έρχονται σε επαφή με άλλα τρόφιμα, πάγκους ή σκεύη.
Οι ειδικοί συστήνουν:
- ξεχωριστές σανίδες κοπής για ωμό κρέας και λαχανικά,
- καλό πλύσιμο χεριών πριν και μετά τον χειρισμό,
- διατήρηση του κρέατος στο ψυγείο,
- πλήρες μαγείρεμα πριν από την κατανάλωση.
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι το πλύσιμο του ωμού κοτόπουλου κάτω από τη βρύση. Το νερό μπορεί να διασκορπίσει βακτήρια στον νεροχύτη και στις γύρω επιφάνειες, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης.
Αυγά
Τα αυγά μπορούν να αποτελέσουν πηγή σαλμονέλας, καθώς το βακτήριο μπορεί να βρίσκεται τόσο στο κέλυφος όσο και στο εσωτερικό τους.
Για μεγαλύτερη ασφάλεια προτείνεται:
- διατήρηση των αυγών στο ψυγείο μέσα στη συσκευασία τους,
- αποφυγή κατανάλωσης ωμών ή μισοψημένων αυγών,
- καλό ψήσιμο ώστε ο κρόκος και το ασπράδι να έχουν σταθεροποιηθεί.
Θαλασσινά και οστρακοειδή
Τα ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα θαλασσινά, ιδιαίτερα τα οστρακοειδή, μπορούν επίσης να μεταφέρουν βακτήρια.
Παρασκευές στις οποίες το τρόφιμο δεν μαγειρεύεται πλήρως, όπως ορισμένες μορφές σεβίτσε, αυξάνουν τον κίνδυνο όταν η πρώτη ύλη δεν είναι ασφαλής.
Νωπά και μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά
Το μη παστεριωμένο γάλα και προϊόντα που προέρχονται από αυτό μπορεί να περιέχουν επικίνδυνα μικρόβια, μεταξύ αυτών και σαλμονέλα.
Η παστερίωση αποτελεί ένα σημαντικό στάδιο ασφαλείας, καθώς μειώνει σημαντικά την παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών.
Φρούτα και λαχανικά
Ακόμη και τρόφιμα που θεωρούνται «υγιεινά» μπορούν να μολυνθούν εάν έχουν έρθει σε επαφή με μολυσμένο νερό ή ζωικά απόβλητα.
Το καλό πλύσιμο πριν από την κατανάλωση και η επιλογή προϊόντων από αξιόπιστες πηγές αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας.
Κίνδυνος μπορεί να υπάρχει επίσης σε μη παστεριωμένους χυμούς.
Άλλες τροφές που μπορεί να σχετίζονται με σαλμονέλα
Το βακτήριο μπορεί να εντοπιστεί ακόμη και σε:
- ωμό αλεύρι και άψητες ζύμες,
- κοτομπουκιές,
- χοτ ντογκ,
- δημητριακά,
- ορισμένα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα της λοίμωξης από σαλμονέλα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε λίγες ώρες έως μερικές ημέρες μετά την έκθεση.
Τα πιο συχνά είναι:
- διάρροια,
- κοιλιακές κράμπες,
- πυρετός,
- ναυτία,
- εμετός.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη υποχωρεί χωρίς ειδική θεραπεία, ωστόσο μπορεί να γίνει επικίνδυνη όταν προκαλεί σοβαρή αφυδάτωση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Πότε πρέπει να ζητήσετε ιατρική βοήθεια
Οι ειδικοί συστήνουν επικοινωνία με γιατρό όταν υπάρχουν:
- υψηλός πυρετός,
- αίμα στα κόπρανα,
- έντονη διάρροια που δεν υποχωρεί,
- σημάδια αφυδάτωσης,
- επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Η καλύτερη άμυνα απέναντι στη σαλμονέλα παραμένει η σωστή υγιεινή στην κουζίνα: καθαρά χέρια, ξεχωριστά σκεύη για ωμές και έτοιμες τροφές, σωστή ψύξη και επαρκές μαγείρεμα των τροφίμων υψηλού κινδύνου.
