Ο καρκίνος του δέρματος δεν εμφανίζεται πάντα με ένα εμφανές και ανησυχητικό σημάδι.
Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να ξεκινήσει με μια μικρή αλλοίωση που μοιάζει ασήμαντη, όπως μια πληγή που επιμένει, μια ξηρή περιοχή ή ένα μικρό εξόγκωμα που θυμίζει κάτι συνηθισμένο.
Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετοί άνθρωποι καθυστερούν να ζητήσουν ιατρική συμβουλή, καθώς τα πρώτα συμπτώματα μπορούν εύκολα να μπερδευτούν με έναν απλό ερεθισμό, ξηροδερμία ή έναν μικρό τραυματισμό.
Οι ειδικοί δερματολόγοι επισημαίνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί το σημαντικότερο «όπλο», καθώς όταν οι ύποπτες αλλοιώσεις εντοπίζονται σε αρχικό στάδιο, η αντιμετώπισή τους είναι συνήθως πολύ πιο αποτελεσματική.
Τα σημάδια που χρειάζονται προσοχή
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προειδοποιητικά σημάδια είναι μια πληγή στο δέρμα που δεν επουλώνεται μετά από αρκετές εβδομάδες.
Επίσης, πρέπει να εξετάζονται από ειδικό:
- κηλίδες που ξεφλουδίζουν και επιμένουν,
- εξογκώματα με γυαλιστερή ή περλέ εμφάνιση,
- σημεία που ματώνουν χωρίς εμφανή λόγο,
- περιοχές που δημιουργούν επανειλημμένα κρούστα,
- νέες αλλοιώσεις που αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αλλαγές στις ελιές. Μια ελιά που μεγαλώνει, αλλάζει σχήμα ή χρώμα, αποκτά ακανόνιστα όρια ή προκαλεί φαγούρα και αιμορραγία δεν πρέπει να αγνοείται.
Ο κανόνας ABCDE για τις ελιές
Οι δερματολόγοι χρησιμοποιούν συχνά τον κανόνα ABCDE για την αξιολόγηση ύποπτων σπίλων:
A – Ασυμμετρία: Το ένα μέρος της ελιάς δεν μοιάζει με το άλλο.
B – Όρια: Τα όρια είναι ακανόνιστα ή δυσδιάκριτα.
C – Χρώμα: Υπάρχουν διαφορετικές αποχρώσεις στην ίδια περιοχή.
D – Διάμετρος: Η ελιά έχει μεγαλύτερο μέγεθος, περίπου πάνω από 6 χιλιοστά.
E – Εξέλιξη: Η σημαντικότερη ένδειξη είναι οποιαδήποτε αλλαγή με την πάροδο του χρόνου.
Ένα ακόμη στοιχείο που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν σημαντικό είναι το λεγόμενο «σημάδι του ασχημόπαπου»: μια ελιά που φαίνεται διαφορετική από όλες τις υπόλοιπες στο σώμα και ξεχωρίζει οπτικά.
Η προστασία από τον ήλιο είναι το βασικό μέτρο πρόληψης
Η υπεριώδης ακτινοβολία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος.
Η καθημερινή χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο, η ανανέωσή του ανά τακτά χρονικά διαστήματα και η αποφυγή έντονης έκθεσης στον ήλιο τις ώρες αιχμής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Οι ειδικοί συστήνουν επίσης:
- χρήση καπέλου,
- γυαλιά ηλίου με προστασία UV,
- κάλυψη του δέρματος με κατάλληλα ρούχα,
- αναζήτηση σκιάς όταν η ακτινοβολία είναι έντονη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα σημεία που συχνά ξεχνάμε να προστατεύσουμε, όπως τα αυτιά, ο αυχένας, τα χείλη, η ράχη των χεριών και το πάνω μέρος των ποδιών.
Προσοχή στο τεχνητό μαύρισμα
Οι ειδικοί προειδοποιούν και για τη χρήση solarium, καθώς η έκθεση σε τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος.
Ανάλογη προσοχή χρειάζεται και με τις λάμπες UV που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα κέντρα περιποίησης νυχιών, καθώς η συχνή έκθεση μπορεί να επηρεάσει το δέρμα γύρω από τα νύχια.
Ο αυτοέλεγχος μπορεί να κάνει τη διαφορά
Ένας απλός έλεγχος του δέρματος μία φορά τον μήνα μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό αλλαγών σε πρώιμο στάδιο.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρέπει να περιμένουμε ένα σημάδι να γίνει έντονο ή επώδυνο για να το εξετάσουμε. Οτιδήποτε εμφανίζεται ξαφνικά, επιμένει ή αλλάζει με τον χρόνο αξίζει την προσοχή ενός δερματολόγου.
Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν οι σημαντικότεροι σύμμαχοι απέναντι στον καρκίνο του δέρματος.
