Ψυχολογία

Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: Όταν οι σκέψεις γίνονται εφιάλτης – Αίτια και αντιμετώπιση

Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: Όταν οι σκέψεις γίνονται εφιάλτης – Αίτια και αντιμετώπιση

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (στην αγγλική βιβλιογραφία, η διαταραχή είναι γνωστή με τα αρχικά OCD από το Obsessive-Compulsive Disorder), ανήκει στην κατηγορία των αγχωδών διαταραχών μαζί με τις υπόλοιπες διαταραχές: Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, Διαταραχή Πανικού, Φοβίες.

Συνιστά μία διαταραχή που περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες ιδέες, εικόνες, ή σκέψεις (ιδεοληψίες) ή επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές ή πράξεις (ψυχαναγκασμοί ή καταναγκασμοί).

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι πιο συχνή στις γυναίκες από ότι στους άνδρες και επηρεάζει το 2-3% του γενικού πληθυσμού. Η μέση ηλικία έναρξης είναι αυτή των 20 ετών, αλλά το 25% των περιπτώσεων εμφανίζεται στην ηλικία των 14 ετών.

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή παρουσιάζει συννοσηρότητα  με άλλες διαταραχές (διαταραχή άγχους, κατάθλιψη, διπολική διαταραχή, βουλιμία, Tourette κλπ) σε ένα ποσοστό περίπου 30%.

Ιδεοληψίες
Επαναλαµβανόµενες και επίµονες σκέψεις, παρορµήσεις ή εικόνες που βιώνονται σε κάποια στιγµή κατά τη διαταραχή. Είναι παρείσακτες και ακατάλληλες και προκαλούν αξιοσηµείωτο άγχος ή δυσφορία. Το άτοµο προσπαθεί να αγνοήσει ή να καταστείλει τέτοιες παρορµήσεις, σκέψεις ή εικόνες και να τις εξουδετερώσει µε κάποια άλλη σκέψη ή πράξη. Αναγνωρίζει ότι οι ιδεοληπτικές σκέψεις, παρορµήσεις ή εικόνες είναι παράγωγα του δικού του νου.

Καταναγκασμοί
Επαναλαµβανόµενες εκδηλώσεις συµπεριφοράς (πχ πλύσιµο χεριών, τάξη, έλεγχο) ή νοητικές πράξεις (π.χ προσοχή, µέτρηµα, επανάληψη λέξεων από µέσα) που το άτοµο αναγκάζεται να εµφανίσει ως αντίδραση σε µια ιδεοληψία. Οι συµπεριφορές αυτές ή οι νοητικές πράξεις έχουν ως στόχο την εµπόδιση ή µείωση του άγχους. Σε άλλες περιπτώσεις την εµπόδιση κάποιου καταστροφικού γεγονότος ή κατάστασης. Αυτές οι συµπεριφορές, όµως, δεν συνδέονται ρεαλιστικά µε τα γεγονότα, άρα είναι υπερβολικές.

Οι ιδεοληψίες και οι καταναγκασµοί προκαλούν αξιοσηµείωτη δυσφορία, απαιτούν κατανάλωση αρκετού χρόνου (περισσότερο από µία ώρα την ηµέρα) ή παρεµβαίνουν σηµαντικά στην καθηµερινή ζωή του ατόµου, στην επαγγελµατική ή σχολική του λειτουργικότητα ή στις συνήθεις κοινωνικές δραστηριότητες ή σχέσεις.

Αιτιολογία-Παράγοντες
Βιολογικοί: O εγκέφαλός μας έχει ένα κύκλωμα που μεταφέρει πληροφορίες από το πιο μπροστινό τμήμα του μετωπιαίου λοβού (κογχομετωπιαίος φλοιός) σε άλλους σχηματισμούς που βρίσκονται πιο βαθειά, στο κέντρο του εγκεφάλου (ραβδωτό σώμα, θάλαμος, κερκοφόρος πυρήνας, βασικά γάγγλια). Στα άτομα με ΙΨΔ αυτό το κύκλωμα δεν αποφορτίζεται εύκολα και προξενεί επαναλαμβανόμενες σκέψεις που συχνά οδηγούν σε επαναλαμβανόμενες πράξεις.

Νευροχημικοί: Ενας από τους πιο σημαντικούς νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου μας είναι η σεροτονίνη. Η σεροτονίνη επηρεάζει το άγχος, τον ύπνο, τη μνήμη κλπ. Η σεροτονίνη λοιπόν όταν βρίσκεται και δρα σε μικρότερες ποσότητες, συνιστά παράγοντα εκδήλωσης των συμπτωμάτων της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής. Όταν χρησιμοποιούνται αντικαταθλιπτικά φάρμακα ελέγχου της σεροτονίνης, τα συμπτώματα της ΙΨΔ μειώνονται αρκετά.

Περιβαλλοντικοί: Κάποιο τραυματικό περιστατικό-συμβάν το οποίο προξένησε φοβία και άγχος στο άτομο. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει την πιθανότητα εκδήλωσης της διαταραχής κατά τουλάχιστον 30-50%. Η συσχέτιση συγκεκριμένων ουδέτερων ερεθισμάτων με κάτι το αρνητικό μπορεί επίσης να καθιερώσει έναν νέο τρόπο εκδήλωσης ψυχαναγκασμών και καταναγκασμών.

Θεραπεία

Η θεραπεία γίνεται είτε μέσω φαρμακευτικής αγωγής σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία, είτε μόνο με ψυχοθεραπεία. Τα φάρμακα που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι τα αντικαταθλιπτικά τα οποία έχει αποδειχθεί ότι μετριάζουν αρκετά τις ιδεοληψίες και τους ψυχαναγκασμούς. Αυτό δε σημαίνει φυσικά πως όλοι χρειάζονται φάρμακα.

Σε κάποιους ασθενείς φερειπείν δε λειτουργούν τόσο τα φάρμακα αλλά θέλουν έναν συνδυασμό φαρμάκων-ψυχοθεραπείας. Η ψυχοθεραπεία συνήθως είναι γνωσιακή-συμπεριφορική κατά την οποία το άτομο αλλάζει τα καθορισμένα νοητικά σχήματα. Αυτό έχει  στόχο να μειώσει τις ιδεοληψίες και άρα κατ’επέκτασιν και τους ψυχαναγκασμούς. Σ άλλες περιπτώσεις λειτουργεί η ψυχοδυναμική προσέγγιση, σε άλλες η ψυχανάλυση κλπ.

Ενημέρωση
Όπως και σε κάθε άλλη αντίστοιχη περίπτωση, πρέπει να πάψει να υπάρχει στίγμα σχετικά με τις ψυχικές νόσους, διότι καταλήγουν δυσλειτουργικές κυρίως για το ίδιο το άτομο και έπειτα για τα άτομα του περιβάλλοντός του. Η ΙΨΔ όταν είναι βαριάς μορφής μπορεί να προκαλέσει τρομερά προβλήματα στην καθημερινή ζωή του ατόμου.

Προβλήματα όπως στον χώρο της εργασίας, της κοινωνικοποίησης, των διαφυλικών σχέσων γενικά, ακόμη και με τον ίδιο τον σύντροφό του. Η συγκεκριμένη διαταραχή ως μόνο «θετικό» θα μπορούσε να ειπωθεί, είναι το γεγονός πως είναι αρκετά θεραπεύσιμη εν σχέσει με άλλες διαταραχές. Ειδικά η ψυχοθεραπεία έχει θεαματικά αποτελέσματα.

Ψυχολογία

24.01.2022

Καταναγκαστικές αγορές: Ο σύγχρονος εθισμός για τον οποίο κανείς δεν μιλά

Πολλοί άνθρωποι θα έχουν μπει στα καταστήματα ή θα έχουν μπει στο Διαδίκτυο για να κάνουν μια ευκαιρία στις εκπτώσεις του Ιανουαρίου τις τελευταίες εβδομάδες και μπορεί τώρα να αισθάνονται το τσίμπημα μέχρι την επόμενη ημέρα πληρωμής τους.  Είναι μια ετήσια παράδοση για μερικούς – με ιστορίες αγοραστών που ξυπνούν στη μέση της νύχτας για να εξασφαλίσουν […]

21.01.2022

Δείγμα υψηλής νοημοσύνης η έντονη νευρικότητα και το άγχος

Η νευρικότητα και η έντονη ανησυχία που νιώθει ένα άτομο, μπορεί σύμφωνα με τους ειδικούς να είναι ένδειξη υψηλής νοημοσύνης. Μελέτη που έγινε στο πανεπιστήμιο Lakehead στο Οντάριο του Καναδά, ανέλυσε αν οι φοιτητές που παρουσίαζαν έντονα άγχος είχαν και την υψηλότερη βαθμολογία στα μαθήματα τους. Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Alexander Penney και τους συναδέλφους […]

Αποστολή γραπτών μηνυμάτων για ευεξία: Χρήση ψηφιακών εργαλείων ψυχικής υγείας για υποστήριξη σε έναν άλλο  χειμώνα COVID-19
21.01.2022

Αποστολή γραπτών μηνυμάτων για ευεξία: Χρήση ψηφιακών εργαλείων ψυχικής υγείας για υποστήριξη σε έναν άλλο χειμώνα COVID-19

Προσπαθείτε να εγκαταλείψετε μια κακή συνήθεια;
20.01.2022

Προσπαθείτε να εγκαταλείψετε μια κακή συνήθεια;

Έρευνα: Επιβαρυμένη η ψυχική υγεία και η κοινωνικότητα των Ελλήνων λόγω πανδημίας
19.01.2022

Έρευνα: Επιβαρυμένη η ψυχική υγεία και η κοινωνικότητα των Ελλήνων λόγω πανδημίας

Ατονία: Πως να αντιδράσετε εάν αισθάνεστε ανήσυχοι- απαθείς ή άδειοι
19.01.2022

Ατονία: Πως να αντιδράσετε εάν αισθάνεστε ανήσυχοι- απαθείς ή άδειοι

Omicron και «Dry January»: Συμβουλές για το πώς να πετύχετε κατά τη διάρκεια του κύματος
17.01.2022

Omicron και «Dry January»: Συμβουλές για το πώς να πετύχετε κατά τη διάρκεια του κύματος

Όταν μια μυρωδιά ξυπνά μια μνήμη: Νέα έρευνα παρέχει ενδείξεις για την σύνδεσή τους στον εγκέφαλο
17.01.2022

Όταν μια μυρωδιά ξυπνά μια μνήμη: Νέα έρευνα παρέχει ενδείξεις για την σύνδεσή τους στον εγκέφαλο

Θλίψη – κατάθλιψη: Πώς μπορούμε να τα διαχωρίσουμε;
14.01.2022

Θλίψη – κατάθλιψη: Πώς μπορούμε να τα διαχωρίσουμε;

Η επαφή με τη φύση στις πόλεις μειώνει το συναίσθημα της μοναξιάς
07.01.2022

Η επαφή με τη φύση στις πόλεις μειώνει το συναίσθημα της μοναξιάς

Δημοφιλή

Υγεία & πολιτική
1

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων

Φυσική Κατάσταση
2

Μεγάλος διαγωνισμός του ygeianews.gr για να είσαστε σε «φόρμα» εν μέσω καραντίνας!

Φάρμακα
3

ΕΜΑ: Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για διασωληνωμένους με λοίμωξη COVID-19

Παιδί
4

Πότε και με ποια εμβόλια θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός των παιδιών

Περισσότερα

24.01.2022

Σοβαρά προβλήματα μετακίνησης των ασθενοφόρων λόγω των χιονισμένων δρόμων

Πολύ μεγάλη ανησυχία προκαλεί η αδυναμία πολλών ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ να προσεγγίσουν πολλά σημεία του Λεκανοπεδίου, λόγω της έντονης κακοκαιρίας. Σε πολλές περιπτώσεις, παρατηρείται πλήρης αδυναμίας πρόσβασης των ασθενών, ενώ προβληματική είναι και η πρόσβασή τους στα εφημερεύοντα νοσοκομεία. Όπως αναφέρουν διασώστες, μεγάλος αριθμός ασθενοφόρων, βρίσκονται εγκλωβισμένα, μαζί με άλλα αυτοκίνητα, στους χιονισμένους δρόμους της Αττικής. […]

24.01.2022

Απροσπέλαστα νοσοκομεία λόγω του χιονιά

Εικόνες που προκαλούν απελπισία δίνει στη δημοσιότητα ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλης Γιαννάκος από τα νοσοκομεία της Αττικής εν μέσω κακοκαιρίας. Στο έλεος του χιονιά όπως λέει είναι τα νοσοκομεία καθώς λόγω της χιονόπτωσης πολλοί υγειονομικού δεν μπορούσαν να μετακινηθούν, και όσοι εργάζονταν ήδη από χθες αναγκάστηκαν να μείνουν και σήμερα σερί με αποτέλεσμα να […]

Το αναισθητικό και ψυχαγωγικό φάρμακο κεταμίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της κατάθλιψης
24.01.2022

Το αναισθητικό και ψυχαγωγικό φάρμακο κεταμίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της κατάθλιψης

Γεωγραφική κατανομή: 6.220 κρούσματα στην Αττική -1.818 στην Θεσσαλονίκη
24.01.2022

Γεωγραφική κατανομή: 6.220 κρούσματα στην Αττική -1.818 στην Θεσσαλονίκη

EMA: Ως τα τέλη Ιανουαρίου η απόφαση για το χάπι της Pfizer
24.01.2022

EMA: Ως τα τέλη Ιανουαρίου η απόφαση για το χάπι της Pfizer

EMA: Ενέκρινε την αύξηση της παραγωγής του εμβολίου “Vaxzevria” της AstraZeneca
24.01.2022

EMA: Ενέκρινε την αύξηση της παραγωγής του εμβολίου “Vaxzevria” της AstraZeneca

Μανωλόπουλος για το «χάπι βιασμού»: Μπορεί να προκαλέσει μέχρι και θάνατο
24.01.2022

Μανωλόπουλος για το «χάπι βιασμού»: Μπορεί να προκαλέσει μέχρι και θάνατο

COVID-19: 19.075 νέα κρούσματα – 655 διασωληνωμένοι – 111 νέοι θάνατοι
24.01.2022

COVID-19: 19.075 νέα κρούσματα – 655 διασωληνωμένοι – 111 νέοι θάνατοι

Α. Γκεμπρεγέσους: Συνεργασία για να τερματιστεί η οξεία φάση της πανδημίας
24.01.2022

Α. Γκεμπρεγέσους: Συνεργασία για να τερματιστεί η οξεία φάση της πανδημίας

Πρόεδρος Π. Φ. Σ.: Σοβαρές ελλείψεις σε πάρα πολλά φάρμακα
24.01.2022

Πρόεδρος Π. Φ. Σ.: Σοβαρές ελλείψεις σε πάρα πολλά φάρμακα