Παιδί

Ο εκφοβισμός στο σχολείο (Bullying) με τη ματιά του Πανελληνίου Σύλλόγου Επισκεπτών Υγείας

Ο εκφοβισμός στο σχολείο (Bullying) με τη ματιά του Πανελληνίου Σύλλόγου Επισκεπτών Υγείας

Ο εκφοβισμός στο σχολείο (Bullying),παρατηρείται στις σύγχρονες κοινωνίες, όλο και πιο συχνά και σε ανησυχητικό βαθμό, τα τελευταία χρόνια.

Η Ελλάδα, όπως πολλές άλλες χώρες, βιώνει μια μεταβατική περίοδο κατά την οποία σημειώνονται αλλαγές στα ιδεολογικά συστήματα, λόγω κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών καθώς και στους θεσμούς ( οικογένεια, μετακίνηση των πληθυσμών κ.α.).

Το πρόβλημα του σχολικού εκφοβισμού(Bullying), είναι η πλέον διαδεδομένη μορφή επιθετικής συμπεριφοράς με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, όσο και στη διαδικασία της μάθησης (Smith et al., 2002).

Σχολικός εκφοβισμός (Bullying):

Παρατηρείται όταν «ένας μαθητής υποβάλλεται κατ’ επανάληψη και σε διάρκεια χρόνου, σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους μαθητές» και υπάρχει «ανισορροπία στη δύναμη»(Olweus,1986).

Αιτιολογικοί παράγοντες
Οι αιτιολογικοί παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στο φαινόμενο σχετίζονται πρωτίστως με την οικογένεια και το σχολείο.
Για να θεωρηθεί μια πράξη ως φαινόμενο Bullying, θα πρέπει:

«να υπάρχει πρόθεση, το φαινόμενο να επαναλαμβάνεται, το παιδί στο οποίο ασκούνται οι αρνητικές πράξεις, δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του και βέβαια οι πράξεις αυτές έχουν αποτέλεσμα σωματική βλάβη ή συναισθηματικά προβλήματα για το θύμα» (Farrington &Ttofi, 2009).

Ο εκφοβισμός μπορεί να έχει δια βίου συνέπειες τόσο στα θύματα όσο και στους παρατηρητές.

Οι νέοι και τα παιδιά που συμμετέχουν στις πράξεις αυτές, είτε ως θύματα είτε ως θύτες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στο χώρο του σχολείου και είναι πιθανόν να αναπτύξουν σωρεία ψυχολογικών και ψυχοσωματικών προβλημάτων.

Η βαρύτητα των επιπτώσεων του εξαρτάται από:

⦁ τις μορφές του (άμεσος ή έμμεσος),

⦁ τη διάρκεια του (βραχυπρόθεσμος ή μακροχρόνιος),

⦁ την περίοδο εκδήλωσης των επιπτώσεων και

⦁ τον ρόλο των παιδιών στο φαινόμενο( θύτης, θύμα, παρατηρητής).

Ο σχολικός εκφοβισμός λόγω της σοβαρότητας των περιστατικών του, σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις, εκδηλώνεται με ανθρωποκτονία ή αυτοκτονία (Bauman & DelRio, 2005).

Επίσης,  αποτελεί ένα «ομαδικό φαινόμενο», εφόσον δεν αφορά μόνο το «θύμα» και τον «θύτη», αλλά και όλους αυτούς που τυγχάνει να είναι παρόντες σε αυτά τα περιστατικά που μπορεί να είναι όχι μόνο μαθητές, αλλά και ενήλικες όπως οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και εργαζόμενοι στο χώρο του σχολείου, όπως σχολικοί τροχονόμοι,  εργαζόμενοι στο κυλικείο κ.α.

Πρέπει να σημειωθεί ότι κάποιες μορφές του σχολικού εκφοβισμού, είναι δύσκολο να διακριθούν όπως αυτή του κοινωνικού/ σχεσιακού αποκλεισμού, ο οποίος αποτελεί ένα πολύ επιδέξιο τρόπο εκφοβισμού και πολλές φορές δεν γίνεται αντιληπτός από τον περίγυρο.
Επιπλέον τα θύματα το κρύβουν από τους γονείς τους.
Γι’ αυτό τον λόγο οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τις ενδείξεις που δηλώνουν ότι το παιδί είναι θύμα κάποιας επιθετικής συμπεριφοράς.

Ορισμένες από αυτές είναι αν το παιδί:

⦁ παραπονιέται συχνά πως νιώθει άρρωστος ή έχει εφιάλτες.

⦁ κάνει αδικαιολόγητες απουσίες

⦁ έχει απροσδόκητη  μείωση της σχολικής επίδοσης

⦁ καθυστερεί να πάει στο σχολείο ή καθυστερεί να επιστρέψει στο σπίτι

⦁ συχνά τα ρούχα του είναι σκισμένα

⦁ αλλάζει δρόμους όταν πάει ή καθώς επιστρέφει από το σχολείο

⦁ χάνει συχνά τα χρήματα  ή τα πράγματα του

⦁ υπάρχουν συχνές αλλαγές στη διάθεση του που επιμένουν

⦁ έχει σημάδια ή μελανιές ή κάποιες ενδείξεις επίθεσης και αποφεύγει να πει πώς συνέβησαν.

Το ενδιαφέρον επίσης εστιάζεται στο σχολείο γιατί εκεί είναι δυνατή η εφαρμογή προγραμμάτων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η δουλειά με το εκπαιδευτικό προσωπικό είναι σημαντική, γιατί συχνά το προσωπικό ανέχεται εκφοβιστικές συμπεριφορές ή τις υποτιμά, οπότε ο στόχος είναι κυρίως η αλλαγή των στάσεων και των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών και η υιοθέτηση μιας πιο θετικής στάσης για την αντιμετώπιση του εκφοβισμού (Clarke & Kiselica, 1997).

Είναι πολύ σημαντικό και οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να  αναγνωρίζουν και να διακρίνουν τις μορφές του εκφοβισμού του άμεσου (σωματικής ή λεκτικής βίας),  και του έμμεσου εκφοβισμού (κοινωνικής απομόνωσης και αποκλεισμού από την ομάδα), προκειμένου να προβαίνουν στις κατάλληλες ενέργειες (Βασιλείου, 2005)

Ο ρόλος του  Επισκέπτη Υγείας είναι απαραίτητος για την ολοκλήρωση της διεπιστημονικής ομάδας στα προγράμματα Αγωγής Υγείας, στο σχολείο και στην κοινότητα.
Ο Επισκέπτης Υγείας, βασιζόμενος στις αρχές της δημόσιας υγείας είναι σε θέση να εντοπίσει πρώιμα εκείνα τα ζητήματα υγείας που ενδέχεται να εξελιχθούν σε προβλήματα ή κινδύνους αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως ( Department of Health, 2011).

Κατέχοντας πολυδύναμο ρόλο στην ΠΦΥ (Baldwin,2012) είναι ο επαγγελματίας που ασχολείται με όλες τις ηλικιακές ομάδες στην οικογένεια και την κοινότητα κατά τη διαδικασία προαγωγής υγείας τους, τόσο της σωματικής όσο και της ψυχικής στο πλαίσιο της διασφάλισης της δημόσιας υγείας και της μείωσης των ανισοτήτων στην υγεία.(Hemingway, 2012; Cowley, 2010a; Sakellari, 2012).

Οι δράσεις αγωγής υγείας χωρίζονται σε δύο επίπεδα:

α) το ατομικό – οικογενειακό επίπεδο, στο οποίο περιλαμβάνονται δράσεις όπως οι κατ’ οίκον επισκέψεις, η συμβουλευτική κ.α  και,
β) το Ομαδικό ή επίπεδο κοινότητας, το οποίο περιλαμβάνει τα προγράμματα αγωγής υγείας, ομάδες στήριξης κ.α. ( Λάγιου & Στοϊκίδου, 2008b).
Η εφαρμογή προγραμμάτων Αγωγής υγείας, για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της σχολικής παραβατικότητας και του εκφοβισμού είναι αναγκαία και πρέπει να απευθύνεται στις ομάδες γονιών και εκπαιδευτικών και όχι μόνο στους μαθητές.
Για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων κατά του εκφοβισμού, έτσι ώστε να υπάρξει ορθή και ολοκληρωμένη παροχή γνώσης, τα προγράμματα δεν πρέπει να είναι περιστασιακά, αλλά να έχουν διάρκεια 1-2 χρόνια και να απευθύνονται σε διάφορα επίπεδα:
-κοινότητα,
-οικογένεια,
-σχολείο,
-τάξη,

-ομάδα συνομηλίκων.

Που μπορώ να αναφέρω περιστατικά σχολικής βίας και εκφοβισμού;

Συνήγορος του Παιδιού, http://www.0-18.gr/.

Αποστολή του είναι η προάσπιση και προαγωγή των δικαιωμάτων κάθε προσώπου που δεν έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.

Στον Συνήγορο μπορεί να απευθυνθεί κάποιο παιδί (ή οι γονείς του), αν θεωρεί ότι παραβιάζονται τα δικαιώματά του, προκειμένου να ρωτήσει τί μπορεί να κάνει, να πάρει συμβουλές

Για να καταγγείλει κάποιος ένα συγκεκριμένο περιστατικό παραβίασης δικαιωμάτων, πρέπει να υποβάλει αναφορά

⦁ Τηλ: 213 1306703,- 213 1306605

Γραμματεία Δικαιωμάτων του Παιδιού e-mail [email protected]

Παιδί

09.12.2021

Ακοή: Απαραίτητη η εξέταση ακοής σε κάθε νεογέννητο

Ειδικοί εκτιμούν ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να προλάβει πιθανή καθυστέρηση στην ομιλία και στη νοητική ανάπτυξη του παιδιού. Στην Αμερική τρία στα χίλια μωρά έχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα ακοής, και, -το 90% των παιδιών αυτών γεννήθηκαν από γονείς που δεν είχαν κανένα πρόβλημα ακοής. Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας συνετέλεσε ώστε σήμερα από το […]

09.12.2021

Κρεατάκια: Πότε πρέπει να βγάλει το παιδί μου;

Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις  (κρεατάκια)  είναι λεμφικός ιστός  που μαζί με τις αμυγδαλές αποτελούν μέρος  του αμυντικού συστήματος του οργανισμού (ανοσοποιητικό σύστημα). Βρίσκονται στο οπίσθιο τοίχωμα  της μύτης, περιοχή η οποία ονομάζεται ρινοφάρυγγας. Τα κρεατάκια συνήθως δεν είναι ορατά από το στόμα όπως είναι οι αμυγδαλές. “Στην παιδική ηλικία που τα παιδιά πρωτοέρχονται σε επαφή με μικρόβια […]

Πότε και με ποια εμβόλια θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός των παιδιών
07.12.2021

Πότε και με ποια εμβόλια θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός των παιδιών

Μηδενικοί θάνατοι από COVID μεταξύ υγιών παιδιών ηλικίας 5 έως 11 ετών στην Γερμανία δείχνουν μελέτες
07.12.2021

Μηδενικοί θάνατοι από COVID μεταξύ υγιών παιδιών ηλικίας 5 έως 11 ετών στην Γερμανία δείχνουν μελέτες

Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή στα παιδιά: Τι πρέπει να γνωρίζετε
07.12.2021

Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή στα παιδιά: Τι πρέπει να γνωρίζετε

Τα μωρά αρχίζουν να έχουν αίσθηση του χιούμορ από τον πρώτο μήνα
07.12.2021

Τα μωρά αρχίζουν να έχουν αίσθηση του χιούμορ από τον πρώτο μήνα

Στις αρχές του 2022 τα εμβόλια κατά της COVID -19 για παιδιά 5-11 ετών
06.12.2021

Στις αρχές του 2022 τα εμβόλια κατά της COVID -19 για παιδιά 5-11 ετών

Γιατί το Ηνωμένο Βασίλειο άργησε να εμβολιάσει τα παιδιά;
06.12.2021

Γιατί το Ηνωμένο Βασίλειο άργησε να εμβολιάσει τα παιδιά;

Φόβοι για παγκόσμια έξαρση της ιλαράς καθώς η πανδημία COVID-19 έχει διαταράξει τους παιδικούς εμβολιασμούς
04.12.2021

Φόβοι για παγκόσμια έξαρση της ιλαράς καθώς η πανδημία COVID-19 έχει διαταράξει τους παιδικούς εμβολιασμούς

Σύνδρομο βραχέος εντέρου: Διαχείριση παιδιών
03.12.2021

Σύνδρομο βραχέος εντέρου: Διαχείριση παιδιών

Δημοφιλή

Υγεία & πολιτική
1

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων

Φυσική Κατάσταση
2

Μεγάλος διαγωνισμός του ygeianews.gr για να είσαστε σε «φόρμα» εν μέσω καραντίνας!

Φάρμακα
3

ΕΜΑ: Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για διασωληνωμένους με λοίμωξη COVID-19

Παιδί
4

Πότε και με ποια εμβόλια θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός των παιδιών

Περισσότερα

09.12.2021

Ο ΟΗΕ λέει «όχι» στον καταναγκαστικό εμβολιασμό

Η υποχρέωση εμβολιασμού οφείλει να επιβάλλεται πάντα με σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο καταναγκαστικός εμβολιασμός δεν είναι ποτέ αποδεκτός, προειδοποίησε η Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του Ανθρώπου. Όπως αναφέρει: «οι εντολές εμβολίων πρέπει να συμμορφώνονται με τις αρχές της νομιμότητας, της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της μη διάκρισης, και σε […]

09.12.2021

Επίσημα στοιχεία αποδεικνύουν πως στις ΜΕΘ πεθαίνουν περισσότεροι εμβολιασμένοι παρά ανεμβολίαστοι

Από τις 3 Δεκεμβρίου 2021, τα επίσημα στοιχεία στην ιστοσελίδα https://www.2dype.gov.gr/dimosia-ygeia/item/2021-10-05-stoixeia-covid-19-nosokomeia-2-ype δείχνουν πως πεθαίνουν περισσότεροι εμβολιασμένοι παρά ανεμβολίαστοι.  (αν δεν τα κατεβάσουν σύντομα) Δεν θα πρέπει να υπάρξει πανικός, η ενημέρωση πρέπει να είναι ελεύθερη και να αποτυπώνει την πραγματικότητα.  Μια απάντηση από τους “απόντες υπευθύνους”, σε ότι αφορά τα στοιχεία αυτά, θα έπρεπε να […]

Πανδημία: Οδηγίες για ασφαλή σεξουαλική δραστηριότητα
09.12.2021

Πανδημία: Οδηγίες για ασφαλή σεξουαλική δραστηριότητα

Μειώνεται στους 3 μήνες η διάρκεια του πιστοποιητικού νόσησης
09.12.2021

Μειώνεται στους 3 μήνες η διάρκεια του πιστοποιητικού νόσησης

ΠΟΥ: Η Όμικρον πιο μεταδοτική από τη Δέλτα αλλά με ηπιότερα συμπτώματα
09.12.2021

ΠΟΥ: Η Όμικρον πιο μεταδοτική από τη Δέλτα αλλά με ηπιότερα συμπτώματα

Ηλ. Μόσιαλος: Τι γνωρίζουμε σήμερα για την Όμικρον μέσα από 14 ερωτήσεις και απαντήσεις
09.12.2021

Ηλ. Μόσιαλος: Τι γνωρίζουμε σήμερα για την Όμικρον μέσα από 14 ερωτήσεις και απαντήσεις

Ποια πρωτεΐνη του SARS-CoV-2 προστατεύει τον ιό από το ανοσοποιητικό σύστημα;
09.12.2021

Ποια πρωτεΐνη του SARS-CoV-2 προστατεύει τον ιό από το ανοσοποιητικό σύστημα;

Μπορεί η ώρα του εμβολιασμού να επηρεάσει την απόκριση αντισωμάτων;
09.12.2021

Μπορεί η ώρα του εμβολιασμού να επηρεάσει την απόκριση αντισωμάτων;

Θα χρειαστούμε νέα εμβόλια ειδικά για το στέλεχος Όμικρον;
09.12.2021

Θα χρειαστούμε νέα εμβόλια ειδικά για το στέλεχος Όμικρον;

Ακοή: Απαραίτητη η εξέταση ακοής σε κάθε νεογέννητο
09.12.2021

Ακοή: Απαραίτητη η εξέταση ακοής σε κάθε νεογέννητο