Διατροφή

Βιταμίνες: Κατηγορίες και οφέλη

Βιταμίνες: Κατηγορίες και οφέλη

Οι βιταμίνες είναι οργανικές ουσίες τις οποίες συναντά κανείς στα τρόφιμα.

Είναι απαραίτητες για τη σωστή σωματική και πνευματική ανάπτυξη.

Πολλές φορές πρέπει να τις λαμβάνουμε μέσω συμπληρωμάτων, γιατί είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει καθόλου ο οργανισμός από μόνος του ή βρίσκονται σε πολύ μικρές ποσότητες στα τρόφιμα.

Η έλλειψη της κάθε βιταμίνης συνδέεται με διάφορα συμπτώματα.

Η ιστορία των βιταμινών

Αποκαλύφθηκαν το 1911 και από τότε ο άνθρωπος γνωρίζει την αξία τους.

Οι βιταμίνες ονομάστηκαν έτσι χάρη στα ποικίλα οφέλη και τις ευεργετικές ιδιότητες που προσφέρουν στον οργανισμό.

Η λέξη βιταμίνη προέρχεται από την λέξη «Vita» που σημαίνει ζωή και τη λέξη «αμίνη», καθώς η πρώτη βιταμίνη που ανακαλύφθηκε περιείχε άζωτο.

Ωστόσο, ο όρος φάνηκε ατυχής, όταν ανακαλύφθηκε ότι δεν περιέχουν όλες οι ενώσεις της τάξης των βιταμινών άζωτο.

Κατηγορίες Βιταμινών

Οι βιταμίνες διαφέρουν ως προς τη δομή και τις λειτουργίες τους.

Κατηγοριοποιήθηκαν με βάση των παραπάνω σε δύο κύριες κατηγορίες ανάλογα με την ικανότητα διάλυσής τους στο νερό ή στα έλαια.

Οι κατηγορίες αυτές είναι οι υδατοδιαλυτές και οι λιποδιαλυτές.

Οι επιμέρους βιταμίνες έχουν πάρει το όνομά τους από τα γράμματα του λατινικού αλφαβήτου (A,B,C,D).

Αρχικά, ως όνομα τους δόθηκε γράμμα του λατινικού αλφαβήτου ανάλογα με τη χρονολογική σειρά ανακάλυψής τους, ή το αρχικό γράμμα της λέξης που δήλωνε τον ρόλο της βιταμίνης στη διατροφή (π.χ. βιταμίνη Κ, από τη λέξη koagulation που σημαίνει πήξη, κροκίδωση ή θρόμβωση).

Αργότερα, όταν έγιναν γνωστές οι χημικές τους δομές, τους δόθηκαν και χημικά ονόματα.

Έτσι, σήμερα χρησιμοποιούμε και τα δύο ονόματα (π.χ. βιταμίνη C ή ασκορβικό οξύ).

Οι βιταμίνες δουν ως καταλύτες 

Οι βιταμίνες δρουν ως καταλύτες και συνδυάζονται με πρωτεΐνες δημιουργώντας μεταβολικά ενεργά ένζυμα, ώστε να λαμβάνουν χώρα εκατοντάδες σημαντικών αντιδράσεων στο σώμα.

Οι βιταμίνες δεν είναι πηγή θερμίδων και δεν συνεισφέρουν ουσιαστικά στη μάζα του σώματος.

Όμως, ρυθμίζουν χημικές αντιδράσεις κατά τις οποίες τα βασικά διατροφικά στοιχεία (λίπη, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες) μετατρέπονται σε ενέργεια και ζωικούς ιστούς.

Ιδιότητες των βιταμινών

Ανάλογα με την ικανότητα διάλυσης τους στο νερό ή στα έλαια, οι βιταμίνες διακρίνονται σε λιποδιαλυτές και  υδατοδιαλυτές. (όπως προαναφέρθηκε)

Εκτός από τη βιταμίνη D, οι υπόλοιπες δε συντίθενται από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Έτσι, είναι απαραίτητο να τις προσλαμβάνουμε εξωτερικά είτε από την τροφή είτε με συμπληρώματα διατροφής, καθώς η έλλειψή τους μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα.

Υδατοδιαλυτές βιταμίνες

Οι υαδοτοδιαλυτές βιταμίνες είναι αυτές του συμπλέγματος Β και η βιταμίνη C.

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι οι εξής:

  • Η Β1 ή αλλιώς η θειαμίνη συμβάλλει ενεργά στην παραγωγή ενέργειας
  • Η Β2 ή ριβοφλαβίνη συμβάλλει στο μεταβολισμό
  • Η Β3 ή νιασίνη συμβάλλει στη σύνθεση λιπαρών οξέων και χοληστερόλης
  • Η Β5 ή το παντοθενικό οξύ συμβάλλει επίσης στη σύνθεση της χοληστερόλης & των λιπαρών οξέων
  • Η Β6 ή πυριδοξίνη παίζει σημαντικό ρόλο στη σύνθεση και των αμινοξέων
  • Η Β7 ή βιοτίνη είναι απαραίτητη στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπών όπου λειτουργεί ως συνένζυμο.
  • Η Β12 ή κυανοκοβαλαμίνη είναι απαραίτητη για το σχηματισμό των ερυθρών και των λευκών κυττάρων, καθώς και για το νευρικό ιστό.
  • Το φυλλικό οξύ συμβάλλει ενεργά στη σύνθεση του γενετικού υλικού.

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C είναι μία εξαιρετικά σημαντική βιταμίνη.

Συμβάλλει ποικιλοτρόπως στη λειτουργία του οργανισμού και παίζει ρόλο σε διάφορες διεργασίες.

Είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του σιδήρου και  στη σύνθεση των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Λειτουργεί αντιοξειδωτικά και ενισχύει την άμυνα του οργανισμού, ενώ φαίνεται ότι μειώνει τα επίπεδα της «κακής» χοληστερίνης.

Βιταμίνες: O απόλυτος οδηγός -1

Λιποδιαλυτές βιταμίνες

Η βιταμίνη Α

Η βιταμίνη Α που ονομάζεται και ρετινόλη είναι απαραίτητη για την ομαλή ανάπτυξη και διαφοροποίηση των ιστών, αλλά και την αναπαραγωγή.

Η βιταμίνη Ε

Η βιταμίνη Ε είναι ένα από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά της φύσης. Ο βασικός της ρόλος είναι η αναστολή της οξείδωσης των λιπαρών οξέων, που είναι εξαιρετικά ευάλωτα στην οξείδωση από ελεύθερες ρίζες.

Η βιταμίνη Κ

Η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητο στοιχείο στην πήξη του αίματος.

Επίσης, συμβάλλει στο σχηματισμό των οστών και στη νεφρική λειτουργία.

Υπάρχουν δύο είδη βιταμίνης K, K1, που τη βρίσκει κανείς σε τρόφιμα όπως είναι τα φυλλώδη λαχανικά και Κ2, που παράγεται κυρίως από βακτήρια του εντέρου.

Η βιταμίνη D

Η βιταμίνη D συντίθεται στον οργανισμό από την επαφή με την ηλιακή ακτινοβολία. Είναι εξαιρετικά σημαντική και παίζει ρόλο σε ποικίλες λειτουργίες του οργανισμού.

Διατροφή

19.11.2026

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε

Οι τροφές που επιλέγουμε καθημερινά μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα του ουρικού οξέος, γι’ αυτό και η σωστή διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείρισή του. Φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών και αρκετό νερό αποτελούν επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν, ενώ ορισμένα κρέατα, ψάρια και αλκοολούχα ποτά χρειάζεται να περιορίζονται. Τα αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος στο […]

08.11.2026

Ozempic: Οι δύο συνήθειες που βοηθούν να μην επιστρέψουν τα χαμένα κιλά

Τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1, όπως το Ozempic, το Wegovy και το Mounjaro, έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, βοηθώντας εκατομμύρια ανθρώπους να μειώσουν το σωματικό τους βάρος. Ωστόσο, η διατήρηση του αποτελέσματος μετά τη διακοπή της θεραπείας δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση, καθώς αρκετοί ασθενείς έρχονται αντιμέτωποι με την επαναπρόσληψη των […]

Ανησυχία στο Ηράκλειο με τη μαζική δηλητηρίαση: Το μανιτάρι που τους «θέρισε»
07.11.2026

Ανησυχία στο Ηράκλειο με τη μαζική δηλητηρίαση: Το μανιτάρι που τους «θέρισε»

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ
04.11.2026

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη
03.11.2026

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη

Fractional laser: Η θεραπεία που «ξυπνά» ξανά το κολλαγόνο της επιδερμίδας
26.10.2026

Fractional laser: Η θεραπεία που «ξυπνά» ξανά το κολλαγόνο της επιδερμίδας

Μια χούφτα την ημέρα αρκεί: Οι ξηροί καρποί που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης
21.10.2026

Μια χούφτα την ημέρα αρκεί: Οι ξηροί καρποί που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης

Δείτε γιατί δεν πρέπει να βάζετε κατεψυγμένα μούρα απευθείας σε smoothies: Οι κίνδυνοι για την υγεία
20.10.2026

Δείτε γιατί δεν πρέπει να βάζετε κατεψυγμένα μούρα απευθείας σε smoothies: Οι κίνδυνοι για την υγεία

Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε σύμφωνα με διατροφολόγο
20.10.2026

Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε σύμφωνα με διατροφολόγο

Ειδικοί κατέρριψαν τον μεγαλύτερο μύθο για το τρέξιμο: Tι δείχνουν νέες έρευνες
20.10.2026

Ειδικοί κατέρριψαν τον μεγαλύτερο μύθο για το τρέξιμο: Tι δείχνουν νέες έρευνες

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

20.11.2026

Έχετε μικρή τρύπα μπροστά από το αυτί που υπάρχει από τη γέννηση; – Τι είναι

Ένα μικροσκοπικό άνοιγμα στο δέρμα, ακριβώς μπροστά από το πάνω μέρος του αυτιού, μπορεί να θυμίζει σημάδι από παλιό σκουλαρίκι ή ένα μικρό λακκάκι. Στην πραγματικότητα, ενδέχεται να πρόκειται για προωτιαίο συρίγγιο, μια συγγενή ανατομική ιδιαιτερότητα που συνήθως είναι ακίνδυνη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει μόλυνση. Τι είναι και πώς δημιουργείται Το προωτιαίο […]

20.11.2026

Μπορεί μια σχέση να επιβιώσει χωρίς καθόλου ερωτική συνεύρεση;

Για αρκετούς ανθρώπους, το σεξ αποτελεί βασικό στοιχείο μιας ερωτικής σχέσης. Για άλλους, όμως, η συντροφικότητα, η συναισθηματική σύνδεση και η καθημερινή οικειότητα έχουν μεγαλύτερη σημασία. Μπορεί λοιπόν ένα ζευγάρι να παραμείνει μαζί για χρόνια χωρίς καθόλου σεξ ή η έλλειψή του οδηγεί αναπόφευκτα σε απομάκρυνση; Οι ειδικοί στις ανθρώπινες σχέσεις επισημαίνουν ότι η απουσία […]

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»
19.11.2026

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε
19.11.2026

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί
19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!
19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα
19.11.2026

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;
19.11.2026

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές
19.11.2026

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές