Νέα δεδομένα από μεγάλη κλινική δοκιμή δημιουργούν αισιοδοξία για την αντιμετώπιση του μελανώματος, καθώς ένα εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο, σε συνδυασμό με υπάρχουσα ανοσοθεραπεία, φαίνεται να μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης της νόσου.
Το εμβόλιο, με την ονομασία Intismeran, αναπτύχθηκε από τις Moderna και Merck & Co. και δοκιμάστηκε μαζί με το Keytruda (pembrolizumab) σε περισσότερους από 1.000 ασθενείς με μελάνωμα υψηλού κινδύνου.
Οι συμμετέχοντες είχαν υποβληθεί προηγουμένως σε χειρουργική αφαίρεση των όγκων. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο συνδυασμός του εμβολίου με το Keytruda παρέτεινε το διάστημα κατά το οποίο οι ασθενείς παρέμεναν χωρίς υποτροπή και περιόρισε τον κίνδυνο εξάπλωσης του καρκίνου σε άλλα όργανα, σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο της ανοσοθεραπείας.
Η καινοτομία της συγκεκριμένης προσέγγισης βρίσκεται στον εξατομικευμένο χαρακτήρα της. Οι επιστήμονες αναλύουν γενετικά τον όγκο που έχει αφαιρεθεί από κάθε ασθενή και εντοπίζουν μεταλλάξεις που μπορούν να αποτελέσουν στόχους για το ανοσοποιητικό σύστημα.
Με βάση αυτά τα δεδομένα δημιουργείται ένα προσωπικό εμβόλιο mRNA, σχεδιασμένο ειδικά για τον συγκεκριμένο ασθενή. Στόχος είναι να «εκπαιδευτεί» το ανοσοποιητικό ώστε να αναγνωρίζει καρκινικά κύτταρα που ενδέχεται να έχουν παραμείνει στον οργανισμό και να τα καταστρέφει.
Η τεχνολογία mRNA έγινε ευρέως γνωστή από τα εμβόλια κατά της Covid-19, όμως πλέον εξετάζεται και ως εργαλείο για την ανάπτυξη νέων αντικαρκινικών θεραπειών.
Ενθαρρυντικά τα πρώτα στοιχεία, αλλά όχι ακόμη οριστικά
Παρά τον ενθουσιασμό που προκαλούν τα αποτελέσματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι χρειάζεται προσοχή. Τα πλήρη δεδομένα της μελέτης δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί και δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης.
Παράλληλα, απαιτούνται οι απαραίτητες εγκρίσεις από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές προτού η θεραπεία μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ευρέως στην κλινική πράξη.
Η δρ. Ταλίσια Κουάλο, από το Cancer Research UK, χαρακτήρισε τα ευρήματα ιδιαίτερα υποσχόμενα, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη πλήρους αξιολόγησης των δεδομένων.
Στο ίδιο κλίμα, ο ογκολόγος και αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Λέναρντ Λι σημείωσε ότι τα αποτελέσματα αποτελούν θετική εξέλιξη για τους ασθενείς με μελάνωμα, αλλά παράλληλα έχουν ευρύτερη σημασία για την έρευνα.
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα για τους επιστήμονες είναι πόσο διαρκεί η προστασία που προσφέρει ο συνδυασμός της ανοσοθεραπείας με το εξατομικευμένο εμβόλιο. Οι δύο εταιρείες εξετάζουν ήδη αντίστοιχες προσεγγίσεις και σε άλλους καρκίνους, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστης και των νεφρών.
