Ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα καλλυντικά «dupes» (συντομογραφία του duplicates), δηλαδή αντίγραφα επώνυμων προϊόντων περιποίησης δέρματος, μακιγιάζ ή αντηλιακών – που πωλούνται σε χαμηλές τιμές στο διαδίκτυο, ενδέχεται να είναι επικίνδυνα για την υγεία.
«Προειδοποίηση για αντιγραφή!»: Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα στο TikTok, εκατοντάδες χιλιάδες βίντεο νεαρών γυναικών προβάλλουν τα τελευταία τους ευρήματα ως «αντίγραφα» από υπάρχοντα καλλυντικά προϊόντα.
Μέικαπ, κραγιόν, ενυδατική κρέμα ή αντηλιακό: αυτά τα προϊόντα φέρονται να επιτυγχάνουν τα ίδια αποτελέσματα με το πρωτότυπο, σχεδόν στη μισή τιμή.
«Το φαινόμενο… είναι μερικές φορές δύσκολο να εντοπιστεί», δήλωσε στο AFP ο Ζαβιέ Γκιεάν, διευθυντής νομικών υποθέσεων της γαλλικής ομοσπονδίας επιχειρήσεων ομορφιάς (Febea), η οποία εξέδωσε «συναγερμό» στις 4 Ιουνίου, παγκόσμια ημέρα κατά των απομιμήσεων.
Αυτά τα προϊόντα, «αυξανόμενα σε αριθμό» και «ολοένα και πιο δημοφιλή στους νεαρούς καταναλωτές», συνιστούν «κίνδυνο για την υγεία», όπως υποστηρίζει ο ίδιος.
Η ομοσπονδία επικεντρώνεται σε προϊόντα που πωλούνται σε πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως ασιατικά όπως τα Temu, Shein και AliExpress, και «παρασκευάζονται εκτός οποιουδήποτε κανονιστικού πλαισίου για την υγιεινή ή τον ποιοτικό έλεγχο».
Σύμφωνα με μελέτη που διεξήγαγε η γαλλική εταιρεία συμβούλων C-Ways για την Febea τον Μάρτιο του 2025, το 31% των Γάλλων είχαν αγοράσει ένα αντίγραφο τους προηγούμενους δώδεκα μήνες. Αλλά το 96% αυτών δεν γνώριζαν τους κινδύνους που ενέχει.
«Στη Γαλλία, το σύστημα είναι αξιόπιστο. Αλλά μόλις απομακρυνθούμε από αυτό το πλαίσιο και προμηθευτούμε από τοποθεσίες όπου δεν υπάρχουν έλεγχοι, εκθέτουμε τους εαυτούς μας σε πολλαπλούς κινδύνους», εξηγεί στο AFP ο δρ Στεφάν Πιρνέ, ειδικός τοξικολογίας και διευθυντής του εργαστηρίου Expertox.
Εκτός από τον κίνδυνο αλλεργίας, τα προϊόντα «κακής ποιότητας» μπορεί να περιέχουν «τοξικές» ουσίες, είτε απαγορευμένες είτε υπερβαίνουσες τα επιτρεπόμενα όρια, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν «πραγματικούς κινδύνους για την υγεία», προειδοποιεί.
Ο τοξικολόγος προειδοποιεί επίσης για έναν χημικό κίνδυνο, καθώς ορισμένα προϊόντα που έχουν δοκιμαστεί περιέχουν συχνά «βαρέα μέταλλα» ή «φθαλικές ενώσεις», χημικές ουσίες που θεωρούνται ενδοκρινικοί διαταράκτες (Σ.τ.Σ: χημικές ουσίες που μπορούν να επηρεάσουν το ενδοκρινικό σύστημα του ανθρώπινου σώματος).
Επιπλέον, εγκυμονούν έναν μολυσματικό κίνδυνο καθώς ορισμένα από αυτά τα προϊόντα που μελετήθηκαν μπορεί να περιέχουν πολλά παθογόνα.
«Είμαστε πραγματικά έκπληκτοι που βλέπουμε όλα τα πράγματα που μπορούμε να βρούμε σε απομιμήσεις: χώμα, πέτρες, περιττώματα, φτερά πουλιών», αναφέρει ο Πιρνέ.
Η Λοράνς Κουαφάρ, καθηγήτρια φαρμακευτικής στο πανεπιστήμιο της Ναντ στη δυτική Γαλλία, με εξειδίκευση στην κοσμετολογία, μελέτησε τα αντηλιακά που πωλούνται σε αυτές τις πλατφόρμες. Με την ομάδα της, ανέλυσε δύο απομιμήσεις προϊόντων που ισχυρίζονται ότι έχουν δείκτη προστασίας 50+, καθώς και μερικά αντίγραφα.
Το αποτέλεσμα: «Κανένα από αυτά τα προϊόντα δεν περιείχε στην πραγματικότητα φίλτρα UV», αποκαλύπτει. «Επομένως, δεν παρέχουν καμία προστασία από τις ακτίνες UV και υπάρχει μεγάλος κίνδυνος από τη χρήση τους», προειδοποιεί, παρόλο που η έκθεση στον ήλιο είναι η κύρια αιτία καρκίνου του δέρματος.
Για την Κουαφάρ, ιστότοποι όπως το Temu και το AliExpress είναι «ο απόλυτος χώρος πωλήσεων» για απομιμήσεις ή αντίγραφα προϊόντων «όπου μπορούν να κυριαρχήσουν», επειδή διατίθενται στην αγορά χωρίς να πληρούν τις ευρωπαϊκές κανονιστικές απαιτήσεις.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Καταναλωτών (BEUC) τον Φεβρουάριο, περισσότερο από το 80% των προϊόντων που ελέγχθηκαν και αγοράστηκαν στο Temu δεν συμμορφώνονταν με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Σε ό,τι αφορά στα καλλυντικά, οι σοβαρότερες παραβιάσεις αφορούσαν λανθασμένες λίστες συστατικών, καθιστώντας αδύνατο να προσδιοριστεί τι πραγματικά περιέχουν τα προϊόντα. «Όταν χρεώνεις τιμές όπως αυτές, δεν μπορείς εύλογα να διεξάγεις αξιολογήσεις ασφάλειας», επισημαίνει ο Γκιεάν.
Και ακόμη και αν υπάρχουν έλεγχοι, «η αγορά είναι τόσο τεράστια που οι παίκτες κατακλύζονται από την κλίμακα του φαινομένου», προσθέτει η Κουαφάρ.
Ο Γκιεάν εκφράζει φόβους ότι, με το TikTok Shop, το οποίο επιτρέπει την πραγματοποίηση αγορών απευθείας εντός της εφαρμογής, αυτή η πιο άμεση σύνδεση μεταξύ πωλητή και αγοραστή θα ωφελήσει τους αντιγραφείς και τους παραχαράκτες.
Μαζί με τη Febea, ζητάει και εκείνος την ενίσχυση του νομικού πλαισίου για να «διευκρινιστούν οι γκρίζες ζώνες» και να αυξηθούν οι πόροι που διατίθενται για τους ελέγχους.
