Νέα επιστημονική έρευνα αναδεικνύει τους σοβαρούς κινδύνους που μπορεί να κρύβει η χρήση ορισμένων ισχυρών παυσίπονων, με τη φαιντανύλη να εμφανίζεται ως το οπιοειδές που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη σύνδεση με θανατηφόρες επιπλοκές από υπερδοσολογία.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Medicine.
Οι επιστήμονες εξέτασαν τη σχέση διαφορετικών οπιοειδών με την αναπνευστική καταστολή, μία από τις πιο επικίνδυνες επιπλοκές της υπερβολικής λήψης αυτών των φαρμάκων.
Η αναπνευστική καταστολή προκαλεί σημαντική επιβράδυνση της αναπνοής, με αποτέλεσμα να μειώνονται τα επίπεδα οξυγόνου στον οργανισμό. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 32.909 ενήλικες ασθενείς που είχαν νοσηλευτεί σε νοσοκομεία της βορειοδυτικής Αγγλίας και λάμβαναν θεραπεία με οπιοειδή, όπως μορφίνη, κωδεΐνη, τραμαδόλη, οξυκωδόνη και φαιντανύλη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ασθενείς που λάμβαναν φαιντανύλη είχαν περίπου τριπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν σοβαρή αναπνευστική καταστολή σε σύγκριση με όσους έπαιρναν κωδεΐνη, ενώ ο κίνδυνος ήταν αυξημένος και σε σχέση με τη μορφίνη.
Παράλληλα, η ταυτόχρονη χρήση περισσότερων από ενός οπιοειδών φάνηκε να αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης της επικίνδυνης επιπλοκής.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), καθώς σύμφωνα με τη μελέτη η χρήση φαιντανύλης σε αυτή την ομάδα συνδέθηκε με ακόμη υψηλότερο κίνδυνο αναπνευστικών προβλημάτων.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται όσο μεγαλώνει η δόση των οπιοειδών, ενώ μπορεί να ενισχυθεί όταν αυτά συνδυάζονται με άλλα φάρμακα, όπως η γκαμπαπεντίνη και η πρεγκαμπαλίνη.
Η επικεφαλής της έρευνας, δρ Μέγκνα Τζάνι από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, υπογράμμισε ότι τα οπιοειδή παραμένουν σημαντικά φάρμακα για την αντιμετώπιση έντονου πόνου, ωστόσο οι κίνδυνοι δεν είναι ίδιοι για όλα τα σκευάσματα και όλες τις δόσεις.
«Τα οπιοειδή εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά φάρμακα για την αντιμετώπιση του σοβαρού οξέος πόνου», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «οι κίνδυνοι δεν είναι ίδιοι για όλα τα οπιοειδή ή για όλες τις δόσεις».
Η μελέτη έρχεται σε μία περίοδο αυξημένης ανησυχίας για τη χρήση οπιοειδών, καθώς η κατανάλωσή τους έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με εκατομμύρια ανθρώπους να λαμβάνουν τέτοιου είδους φάρμακα για την αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων και χρόνιου πόνου.
