Η σιωπηρή παλινδρόμηση αποτελεί σημαντική νοσηρή κατάσταση, διότι σε παραμελημένες περιπτώσεις, σχετίζεται αιτιολογικά με τον καρκίνο του λάρυγγα, φάρυγγα και οισοφάγου.
Μπορεί να προκαλέσει:
-Βραχνάδα στη φωνή (χρόνια λαρυγγίτιδα, αλλοιώσεις του λάρυγγα, νεοπλασίες)
-Δυσκολία στην κατάποση
-Φλέγμα ή βλέννες στο λαιμό
-Ξερόβηχα ή συχνό καθάρισμα του λαιμού
-Κόμπο ή αίσθημα ξένου σώματος στο λαιμό
-Χρόνιο, επίμονο ή παροξυσμικό βήχα
-Ανεξήγητες κρίσεις άσθματος
-Κάψιμο πίσω από το στέρνο
Αν έχετε μερικά από αυτά τα συμπτώματα και, ιδιαίτερα αν καπνίζετε, καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε έναν ωτορινολαρυγγολόγο, γύρω από το ζήτημα της φαρυγγολαρυγγικής παλινδρόμησης.
-Τι είναι η σιωπηρή παλινδρόμηση γαστρικών υγρών στο φάρυγγα και λάρυγγα;
Παλινδρόμηση των γαστρικών υγρών σημαίνει, ότι τα υγρά του στομάχου κινούνται αντίθετα από την κανονική φορά και ανεβαίνουν προς τα πάνω, δηλαδή προς τον φάρυγγα.
Στο ευρύτερο κοινό έχει γίνει γνωστός ο όρος γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Εδώ όμως αναφερόμαστε στο παρεμφερές φαινόμενο, κατά το οποίο το γαστρικό περιεχόμενο φθάνει πολύ ψηλά και βγαίνει στο φάρυγγα ή ακόμη μπαίνει και μέσα στην είσοδο του λάρυγγα.
Στις περιπτώσεις αυτές, μιλούμε για φαρυγγολαρυγγική παλινδρόμηση (ΦΑΛΑΠ).
Το είδος αυτό της υψηλής παλινδρόμησης μπορεί να συμβεί νύχτα ή μέρα, ανεξαρτήτως του αν είμαστε ξαπλωμένοι ή όχι, και περιλαμβάνει όχι μόνο την παλινδρόμηση υγρών, αλλά και την ανάδυση αναθυμιάσεων του γαστρικού περιεχομένου.
Αν ο γιατρός υποπτευτεί φαρυγγολαρυγγική παλινδρόμηση, κατά πάσα πιθανότητα θα ελέγξει πρώτα τον λάρυγγα.
Στις περιπτώσεις αυτές, ο λάρυγγας φαίνεται πρησμένος και κόκκινος και τότε ο γιατρός επιλέγει αν χρειάζονται άλλες ειδικές εξετάσεις ή φαρμακευτική αγωγή.
Τι είδους εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;Αν ο γιατρός ζητήσει εξετάσεις, θα το κάνει για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση, για να σιγουρευτεί ότι δεν υπάρχουν επιπλοκές και για να βοηθηθεί στην επιλογή της πιο κατάλληλης θεραπείας για την περίπτωση.
Οι πιο συνηθισμένες εξετάσεις για ΦΑΛΑΠ είναι οι εξής:
-Η ενδοσκόπηση του φάρυγγα-λάρυγγα-οισοφάγου
Πρόκειται για οπτικό έλεγχο των οργάνων αυτών, που εκτελείται με εύκαμπτο, ινοπτικό ενδοσκόπιο.
Είναι εξέταση κατάλληλη για την αξιολόγηση φλεγμονών και νεοπλασματικών ή προνεοπλασματικών αλλοιώσεων.
Δεν χρειάζεται νάρκωση, ούτε εισαγωγή στο νοσοκομείο.
-Η ακτινολογική μελέτη με κατάποση βαρίου
Το βάριο είναι ένας άσπρος, παχύρευστος πολτός, τον οποίο ο εξεταζόμενος καταπίνει σε μικρές ποσότητες, προκειμένου να σκιαγραφηθεί ακτινολογικά ο καταποτικός μηχανισμός. Με την εξέταση αυτή, ο γιατρός ελέγχει το σκιερό και το ανάγλυφο εκμαγείο της αρχής του πεπτικού συστήματος για στενώσεις, διευρύνσεις, επιβραδύνσεις ή παγιδεύσεις των τροφών κλπ.
-Η μέτρηση της οξύτητας στον φάρυγγα και τον οισοφάγο (διπλή pHμετρία)
Είναι μια εξειδικευμένη εξέταση, κατά την οποία λαμβάνονται τιμές του pH (της οξύτητας δηλαδή) στον οισοφάγο για 24 ώρες, ενίοτε και περισσότερο.
Αυτό γίνεται με τη βοήθεια ενός πολύ λεπτού καθετήρα, που συνδέεται με ένα μικρό, φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή, ο οποίος προσαρμόζεται στη ζώνη του εξεταζομένου, όπως ακριβώς η συσκευή Holter, που χρησιμοποιούν οι καρδιολόγοι για την 24ωρη παρακολούθηση της πίεσης.
Ο ασθενής δεν χρειάζεται να μπει στο νοσοκομείο.
Η 24ωρη παρακολούθηση της οξύτητας είναι η καλύτερη εξέταση για την ΦΑΛΑΠ, διότι βοηθά τον γιατρό να επιλέξει την κατάλληλη αγωγή και να την προσαρμόσει στον άρρωστο.
Πως αντιμετωπίζεται η ΦΑΛΑΠ;Η αγωγή για ΦΑΛΑΠ πρέπει να εξατομικεύεται ανάλογα με την κλινική εικόνα, τα ευρήματα από τις εξετάσεις και την ανταπόκριση στα φάρμακα.
Σε γενικές γραμμές, οι θεραπευτικές δυνατότητες είναι οι εξής:
- Προσαρμογή της δίαιτας και των συνηθειών του φαγητού
- Φάρμακα που ελαττώνουν την οξύτητα του περιεχομένου του στομάχου
- Αντιπαλινδρομικά φάρμακα
- Αντιπαλινδρομικές χειρουργικές επεμβάσεις
Οι περισσότεροι ασθενείς με ΦΑΛΑΠ χρειάζεται να αλλάξουν λίγο τις διατροφικές τους συνήθειες, το ωράριο του φαγητού και να παίρνουν κάποια φάρμακα.
Τα αντιόξινα, σε υγρή μορφή ή μασητά δισκία, αποδίδουν αρκετά καλά.
Η μάσηση τσίχλας, και ιδίως μαστίχας, μετά τα γεύματα βοηθά εκείνους που κάνουν ΦΑΛΑΠ μετά το φαγητό.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, ιδίως εκείνες με ορατές αλλοιώσεις του λάρυγγα και του οισοφάγου, χρειάζονται φάρμακα που λέγονται αναστολείς πρωτονίων και επεμβαίνουν στην παραγωγή οξέος στο στομάχι.
Στις λίγες περιπτώσεις, που αποδεικνύονται ανθεκτικές στη φαρμακευτική αγωγή, προτείνεται χειρουργική θεραπεία.
Παλαιότερα αυτή εφαρμοζόταν με την ανοιχτή μέθοδο, τώρα έχει επικρατήσει η λαπαροσκοπική μέθοδος.
Η χειρουργική αντιμετώπιση έχει καλά γενικώς αποτελέσματα, αν και προτιμάται η συντηρητική αντιμετώπιση.
-Δηλαδή, όταν υπάρχει ΦΑΛΑΠ, χρειάζεται θεραπεία για πάντα;Η ΦΑΛΑΠ είναι ένα χρόνιο, υποτροπιάζον νόσημα, δηλαδή, μπορεί να παρουσιάζει μερική ή πλήρη ύφεση για μεγάλα χρονικά διαστήματα και μετά να επανέρχεται.
Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζονται αγωγή κατά διαστήματα. Υπάρχουν και μερικοί που χρειάζονται αγωγή συνεχώς.
Με αγωγή, η ΦΑΛΑΠ δεν μπορεί συνήθως να δημιουργήσει σοβαρές επιπλοκές.
Χωρίς αγωγή, μπορεί να γίνει και επικίνδυνη, αφού -όπως είπαμε- σχετίζεται αιτιολογικά με τον καρκίνο του λάρυγγα, φάρυγγα και οισοφάγου, ενώ ακόμη και σε ελαφρές περιπτώσεις είναι αίτιο χρόνιας λαρυγγίτιδας και βραχνής φωνής.
Ασθενείς με σοβαρή ΦΑΛΑΠ, ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν φάρμακα, ή στους οποίους τα φάρμακα δεν αποδίδουν όπως θα περιμέναμε, πρέπει να υποβάλλονται σε αντιπαλινδρομική χειρουργική επέμβαση.
Τα αποτελέσματα αυτής της επέμβασης είναι ικανοποιητικά.
