Η υψηλή χοληστερόλη μπορεί να εξελίσσεται χωρίς κανένα εμφανές σύμπτωμα, αυξάνοντας όμως σταδιακά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων, μεταξύ των οποίων και το έμφραγμα.
Για τον λόγο αυτό, ο τακτικός έλεγχος των λιπιδίων και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων από γιατρό είναι ιδιαίτερα σημαντικά.
Σε περιπτώσεις όπου οι τιμές είναι αυξημένες, μπορεί να χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή, όπως οι στατίνες. Ωστόσο, η αντιμετώπιση της χοληστερόλης δεν περιορίζεται στα φάρμακα. Η σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή του καπνίσματος και κυρίως οι διατροφικές συνήθειες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ.
Ανάμεσα στις τροφές που έχουν συνδεθεί με τη μείωση της LDL ξεχωρίζει η βρώμη. Το όφελός της αποδίδεται κυρίως στις διαλυτές φυτικές ίνες που περιέχει.
Ανάλογες ίνες βρίσκονται σε μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων, όπως τα όσπρια, τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.
Οι διαλυτές φυτικές ίνες μπορούν να περιορίσουν την απορρόφηση χοληστερόλης στο έντερο, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση της ποσότητας που περνά στην κυκλοφορία του αίματος.
Οι φυτικές στερόλες και στανόλες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι φυτικές στερόλες και στανόλες, φυσικές ενώσεις φυτικής προέλευσης που υπάρχουν σε ορισμένα τρόφιμα ή προστίθενται σε εμπλουτισμένα προϊόντα.
Η δράση τους σχετίζεται με την απορρόφηση της χοληστερόλης στο έντερο. Επειδή μοιάζουν χημικά με τη χοληστερόλη, μπορούν να ανταγωνιστούν την απορρόφησή της, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη ποσότητα να αποβάλλεται από τον οργανισμό.
Σύμφωνα με τους ειδικούς που επικαλείται το BBC, οι στερόλες και οι στανόλες συγκαταλέγονται στις πιο αποτελεσματικές μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις και μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της χοληστερόλης περίπου κατά 10%.
Δεν ευθύνονται όλα τα τρόφιμα που περιέχουν χοληστερόλη
Μια σημαντική διάκριση αφορά τη χοληστερόλη που υπάρχει στις τροφές και εκείνη που κυκλοφορεί στο αίμα. Η κατανάλωση ενός τροφίμου που περιέχει χοληστερόλη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αυξηθούν αντίστοιχα και τα επίπεδα της LDL.
Το μεγαλύτερο μέρος της χοληστερόλης του οργανισμού παράγεται από το ίδιο το ήπαρ. Η διατροφή, ωστόσο, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το ήπαρ διαχειρίζεται τη χοληστερόλη.
Ποια τρόφιμα χρειάζονται περιορισμό
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών, τα οποία βρίσκονται σε λιπαρά κρέατα και επεξεργασμένα προϊόντα κρέατος, στο βούτυρο, σε αρκετά τυριά, στα αρτοσκευάσματα και στα τηγανητά.
Η υπερβολική πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ήπατος και να δυσκολέψει την απομάκρυνση της LDL από το αίμα, οδηγώντας σε υψηλότερες συγκεντρώσεις της.
Παράλληλα, η αυξημένη κατανάλωση πρόσθετης ζάχαρης και ιδιαίτερα επεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να επιβαρύνει το μεταβολικό προφίλ και να επηρεάσει αρνητικά τα επίπεδα των λιπιδίων.
Η προσπάθεια για καλύτερη χοληστερόλη δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να αποκλειστεί εντελώς μια συγκεκριμένη τροφή. Περισσότερη σημασία έχει το συνολικό διατροφικό πρότυπο και η συχνότητα με την οποία καταναλώνονται τα διάφορα τρόφιμα.
Ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, με περισσότερες φυτικές ίνες, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης και ξηρούς καρπούς, ενώ παράλληλα περιορίζει τα κορεσμένα λιπαρά, τη ζάχαρη και τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της προσπάθειας για τη διαχείριση της LDL.
Σε κάθε περίπτωση, οι διατροφικές αλλαγές δεν αντικαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση ή τη φαρμακευτική αγωγή όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη. Η αντιμετώπιση της υψηλής χοληστερόλης χρειάζεται να προσαρμόζεται στις ανάγκες και στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο κάθε ανθρώπου.
