Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού δεν επηρεάζουν μόνο την καθημερινότητά μας, αλλά μπορούν να αυξήσουν και τον κίνδυνο εμφάνισης νεφρολιθίασης, δηλαδή τον σχηματισμό πετρών στα νεφρά.
Ο βασικός λόγος είναι η αφυδάτωση. Η έντονη ζέστη και η αυξημένη εφίδρωση οδηγούν σε απώλεια υγρών, με αποτέλεσμα τα ούρα να γίνονται πιο συμπυκνωμένα. Σε αυτές τις συνθήκες, ουσίες όπως το ασβέστιο, το οξαλικό και το ουρικό οξύ έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να σχηματίσουν κρυστάλλους, οι οποίοι σταδιακά μπορούν να εξελιχθούν σε πέτρες.
Παράλληλα, οι καλοκαιρινές δραστηριότητες, η περισσότερη κίνηση και οι αλλαγές στις συνήθειες ενυδάτωσης μπορούν να προκαλέσουν τη μετακίνηση μικρών λίθων που ήδη υπάρχουν στα νεφρά, οδηγώντας σε ξαφνικά και έντονα συμπτώματα.
Οι μικρές πέτρες μπορεί να παραμένουν για μεγάλο διάστημα χωρίς να προκαλούν ενοχλήσεις. Ο πόνος συνήθως εμφανίζεται όταν ένας λίθος μετακινηθεί και εμποδίσει την ομαλή ροή των ούρων.
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι:
έντονος πόνος στη μέση, στα πλευρά ή χαμηλά στην κοιλιά
πόνος που εμφανίζεται σε «κύματα»
αίμα στα ούρα
κάψιμο ή πόνος κατά την ούρηση
συχνή ή επείγουσα ανάγκη για ούρηση
θολά ή δύσοσμα ούρα
ναυτία και εμετός
Η εμφάνιση πυρετού, ρίγους, έντονης αδυναμίας ή αδυναμίας ούρησης χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη ή απόφραξη.
Οι πέτρες στα νεφρά μπορούν να εμφανιστούν σε οποιονδήποτε, ωστόσο ο κίνδυνος αυξάνεται σε άτομα που:
- εργάζονται ή γυμνάζονται σε υψηλές θερμοκρασίες
- ιδρώνουν έντονα
- δεν καταναλώνουν αρκετά υγρά
- έχουν εμφανίσει ξανά πέτρες στο παρελθόν
- έχουν οικογενειακό ιστορικό νεφρολιθίασης
- καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλατιού ή ζωικής πρωτεΐνης
- έχουν παχυσαρκία, διαβήτη ή ουρική αρθρίτιδα
- πάσχουν από ορισμένες παθήσεις του εντέρου ή έχουν υποβληθεί σε συγκεκριμένες επεμβάσεις στο πεπτικό σύστημα
Ορισμένα φάρμακα και συμπληρώματα, όπως κάποιες κατηγορίες διουρητικών, αντιόξινων με ασβέστιο ή υψηλές δόσεις βιταμίνης C, μπορεί επίσης να επηρεάσουν τον κίνδυνο.
Πώς να προστατευτείτε το καλοκαίρι
Η καλύτερη πρόληψη είναι η σωστή ενυδάτωση. Η κατανάλωση νερού πρέπει να γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και όχι μόνο όταν εμφανιστεί το αίσθημα της δίψας.
Ένας απλός τρόπος ελέγχου είναι το χρώμα των ούρων: τα ανοιχτόχρωμα ούρα συνήθως δείχνουν επαρκή ενυδάτωση, ενώ τα σκούρα αποτελούν ένδειξη ότι χρειάζονται περισσότερα υγρά.
Επιπλέον, οι ειδικοί συστήνουν:
περιορισμό του αλατιού και των επεξεργασμένων τροφών
περισσότερα φρούτα και λαχανικά στη διατροφή
αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης ζωικής πρωτεΐνης
διατήρηση φυσιολογικής πρόσληψης ασβεστίου, εκτός αν υπάρχει διαφορετική ιατρική οδηγία
Η υπερβολική μείωση του ασβεστίου χωρίς λόγο δεν προστατεύει απαραίτητα από τις πέτρες και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.
Πότε χρειάζεται γιατρός
Ιατρική βοήθεια πρέπει να αναζητηθεί άμεσα όταν ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό, ρίγη, εμετούς, λιποθυμία, αδυναμία ούρησης ή όταν υπάρχει εγκυμοσύνη ή γνωστή νεφρική νόσος.
Επίσης, όσοι εμφανίζουν επαναλαμβανόμενες πέτρες, αίμα στα ούρα ή συχνά προβλήματα από το ουροποιητικό σύστημα καλό είναι να υποβάλλονται σε έλεγχο, ώστε να εντοπιστούν πιθανοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο και να σχεδιαστεί η κατάλληλη πρόληψη.
