Οι φακοί επαφής έχουν βελτιώσει σημαντικά την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η λανθασμένη χρήση τους μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στα μάτια, ακόμη και μόνιμες βλάβες στην όραση.
Οφθαλμίατροι τονίζουν ότι υπάρχουν συγκεκριμένες καθημερινές συνήθειες που αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων, μερικές από τις οποίες εξελίσσονται γρήγορα και απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Οι φακοί επαφής ως «φορέας» μικροοργανισμών
Παρότι οι φακοί μιας χρήσης θεωρούνται η πιο ασφαλής επιλογή, καθώς αντικαθίστανται καθημερινά, δεν παύουν να έρχονται σε επαφή με το περιβάλλον και να συγκρατούν μικροσωματίδια και μικροοργανισμούς.
Ειδικοί εξηγούν ότι οι μαλακοί φακοί λειτουργούν ουσιαστικά σαν «απορροφητικό υλικό», συγκρατώντας ό,τι έρχεται σε επαφή με την επιφάνειά τους. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα μεταφοράς βακτηρίων ή άλλων παθογόνων στον κερατοειδή.
Τρεις επικίνδυνες συνήθειες που πρέπει να αποφεύγονται
1. Επαφή με νερό (θάλασσα, πισίνα, ντους)
Η χρήση φακών κατά την κολύμβηση ή ακόμη και στο ντους θεωρείται από τους οφθαλμίατρους ιδιαίτερα επικίνδυνη. Το νερό –ακόμη και το νερό βρύσης– μπορεί να περιέχει μικροοργανισμούς που προσκολλώνται στους φακούς και στη συνέχεια μεταφέρονται στο μάτι.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ακανθαμοιβάδα, έναν μικροοργανισμό που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή κερατίτιδα, η οποία σε ακραίες περιπτώσεις οδηγεί ακόμη και σε απώλεια όρασης ή ανάγκη μεταμόσχευσης κερατοειδούς.
Οι ειδικοί συνιστούν αποφυγή επαφής με νερό ή χρήση στεγανών γυαλιών και άμεση αφαίρεση των φακών μετά από κολύμβηση.
2. Ντους με φακούς επαφής
Αν και πολλοί θεωρούν το νερό της βρύσης ακίνδυνο, δεν είναι αποστειρωμένο. Η επαφή του με τους φακούς μπορεί να δημιουργήσει εστία μικροβίων, γι’ αυτό και οι ειδικοί συστήνουν να τοποθετούνται οι φακοί μετά το ντους και όχι πριν.
Επίσης, απαγορεύεται η χρήση νερού βρύσης για καθαρισμό ή αποθήκευση των φακών.
3. Ύπνος με φακούς επαφής
Ακόμη και όταν οι φακοί έχουν εγκριθεί για παρατεταμένη χρήση, ο ύπνος με αυτούς θεωρείται από τους ειδικούς η πιο επικίνδυνη συνήθεια.
Μελέτες δείχνουν ότι αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο λοίμωξης του κερατοειδούς, καθώς κατά τη διάρκεια του ύπνου μειώνεται η παροχή οξυγόνου στο μάτι και δημιουργείται περιβάλλον ευνοϊκό για την ανάπτυξη μικροβίων.
Ο κίνδυνος μπορεί να είναι πολλαπλάσιος σε σχέση με τη φυσιολογική χρήση.
Πότε απαιτείται άμεση εξέταση
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι συμπτώματα όπως πόνος, έντονη ερυθρότητα, θολή όραση, εκκρίσεις ή αίσθηση ξένου σώματος στο μάτι δεν πρέπει να αγνοούνται.
Σε αυτές τις περιπτώσεις οι φακοί πρέπει να αφαιρούνται άμεσα και, αν τα συμπτώματα επιμένουν, να ακολουθεί οφθαλμολογικός έλεγχος.
Η ασφάλεια ξεκινά από τη σωστή χρήση
Παρότι οι ημερήσιοι φακοί επαφής θεωρούνται η πιο ασφαλής επιλογή, οι ειδικοί τονίζουν ότι κανένας τύπος δεν είναι απόλυτα ακίνδυνος αν δεν τηρούνται οι βασικοί κανόνες υγιεινής.
Η αποφυγή επαφής με νερό και ο σωστός χειρισμός τους παραμένουν τα πιο κρίσιμα μέτρα πρόληψης.
