Μια απίστευτη ιστορία επιστημονικής απάτης –που ξεκίνησε ως πείραμα και αστείο συνάμα και κατέληξε να κοροϊδέψει τα μεγαλύτερα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης αλλά και έγκριτα ιατρικά περιοδικά– έρχεται στο φως της δημοσιότητας, αποδεικνύοντας πόσο εύκολο είναι να κατασκευαστούν «επίσημα» fake news.
Όλα ξεκίνησαν όταν η Almira Osmanovic Thunström, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, αποφάσισε να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα:
Τι θα συμβεί αν φυτέψουμε μια εντελώς ψεύτικη ασθένεια στο ίντερνετ και αφήσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη να την απορροφήσει;
Η γέννηση της «Bixonimania»
Η ερευνήτρια εφηύρε μια πάθηση με το όνομα «Bixonimania». Το «bixon» είναι μια ανύπαρκτη λέξη και το «mania» είναι ψυχιατρικός όρος που κανένας σοβαρός οφθαλμίατρος δεν θα χρησιμοποιούσε για πάθηση των ματιών. Ανέβασε δύο πρόχειρες, προφανώς πλαστές μελέτες σε έναν σέρβερ (preprint), συνοδευόμενες από παραποιημένες εικόνες ασθενών με μαύρους κύκλους.
Τα «κόκκινα καμπανάκια» ήταν προφανή για οποιονδήποτε άνθρωπο είχε βασικές γνώσεις. Για την Τεχνητή Νοημοσύνη όμως, ήταν απλά… δεδομένα.
Το ChatGPT και το Gemini έβγαζαν διαγνώσεις για το τίποτα!
Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, τα μεγαλύτερα AI chatbots του κόσμου άρχισαν να αναπαράγουν την απάτη ως επίσημη ιατρική πραγματικότητα:
Το Copilot της Microsoft δήλωνε ότι η «bixonimania» είναι μια ενδιαφέρουσα και σχετικά σπάνια πάθηση.
Το Gemini της Google ενημέρωνε τους χρήστες ότι η πάθηση προκαλείται από την «υπερβολική έκθεση σε μπλε φως» και τους συμβούλευε να επισκεφτούν επειγόντως οφθαλμίατρο!
Το Perplexity AI έβγαλε μέχρι και ακριβή στατιστικά, λέγοντας ότι επηρεάζει «1 στους 90.000 ανθρώπους».
Το ChatGPT της OpenAI άρχισε να κάνει κανονικές διαγνώσεις σε χρήστες, εξετάζοντας αν τα συμπτώματά τους ταιριάζουν με την ανύπαρκτη ασθένεια.
ChatGPT diagnosed 40 million people with a disease that was invented as a joke.
Not a real disease. Not a misunderstood disease. A completely fictional condition with a fake name, fake papers, and fake statistics.
And it told patients to see a specialist.
The disease is called… pic.twitter.com/sEkC7N0wLR
— Elias Al (@iam_elias1) May 22, 2026
Το απόλυτο φιάσκο: Η απάτη πέρασε σε επιστημονικό περιοδικό!
Το κακό όμως δεν σταμάτησε στα chatbots. Τρεις ερευνητές από ιατρικό ινστιτούτο της Ινδίας έγραψαν μια μελέτη και τη δημοσίευσαν στο Cureus (ένα έγκριτο ιατρικό περιοδικό που ανήκει στον κολοσσό Springer Nature). Μέσα στη μελέτη τους, ανέφεραν την ανύπαρκτη «Bixonimania» ως επίσημη πηγή!
Η μελέτη πέρασε από το υποτιθέμενο φιλτράρισμα των καθηγητών (peer-review) και τυπώθηκε κανονικά, πριν αναγκαστούν να την αποσύρουν κακην κακώς όταν αποκαλύφθηκε το σαμποτάζ.
Ο υπ’ αριθμόν 1 κίνδυνος για την υγεία το 2026
Το θέμα πήρε τέτοιες διαστάσεις που το κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Nature έκανε ολόκληρη έρευνα για το πείραμα.
Σύμφωνα με στοιχεία, πάνω από 40 εκατομμύρια άνθρωποι καθημερινά ρωτούν το ChatGPT για θέματα υγείας (πόνους στο στήθος, φάρμακα, καρκίνο). Ο αμερικανικός οργανισμός για την ασφάλεια των ασθενών ECRI, κατέταξε τη χρήση των AI chatbots ως τον υπ’ αριθμόν 1 τεχνολογικό κίνδυνο για την υγεία παγκοσμίως.
Παράλληλα, πρόσφατη μελέτη στο BMJ Open έδειξε ότι σχεδόν το 50% των απαντήσεων που δίνουν τα AI για θέματα υγείας περιέχουν παραπλανητικές ή επικίνδυνες πληροφορίες.
Όπως δήλωσε και η ίδια η ερευνήτρια που έστησε την παγίδα: «Το πείραμα σχεδιάστηκε για να καρφωθεί αμέσως, είχε όλα τα προφανή λάθη και δεν το κατάλαβε κανείς. Το ερώτημα είναι: τι άλλο περνάει μέσα από αυτά τα συστήματα που δεν είναι τόσο εύκολο να το εντοπίσουμε;»
