Υγεία

Ποιές ασθένειες χαρακτηρίζονται ως σπάνιες;

Ποιές ασθένειες χαρακτηρίζονται ως σπάνιες;

Πέντε σπάνια νοσήματα ανακαλύπτονται κάθε εβδομάδα σε όλον τον κόσμο, με συνέπεια όλο και περισσότεροι άνθρωποι να βρίσκονται αντιμέτωποι με μυστηριώδεις και δύσκολες στην αντιμετώπισή τους ασθένειες.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Βήματος, ο καθηγητής Πνευμονολογίας Δημοσθένης Μπούρος, πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Σπανίων Παθήσεων και Ορφανών Φαρμάκων (ΕΕΣΠΟΦ), εξηγεί τι είναι έως σήμερα γνωστό για τα σπάνια νοσήματα και ποια είναι τα νεώτερα γι’ αυτά.

Ποια νοσήματα χαρακτηρίζονται ως σπάνια;

Τα χρόνια σοβαρά νοσήματα που προσβάλλουν λιγότερο από ένα άτομο ανά 2.000 πληθυσμού και μπορεί να επιφέρουν αναπηρία ή πρόωρη απώλεια της ζωής. Υπολογίζουμε ότι ανέρχονται σε 6.000-8.000, αλλά σχεδόν καθημερινώς αναφέρεται και ένα καινούργιο, οπότε ο αριθμός μεταβάλλεται διαρκώς.

Οι πάσχοντες υπολογίζονται παγκοσμίως σε 350 εκατομμύρια, εκ των οποίων περίπου 500.000 είναι Ελληνες.

Σε ποια ηλικία εκδηλώνονται;

Περίπου μισά από αυτά εκδηλώνονται κατά την παιδική ηλικία και τα υπόλοιπα μετά την ενηλικίωση. Συχνά ανιχνεύονται χρόνια μετά την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων.

Μελέτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τις Σπάνιες Παθήσεις (EURORDIS) έδειξε προ ετών ότι στο 40% των ασθενών γίνεται αρχικά λανθασμένη διάγνωση και χορηγείται λάθος αγωγή, με έναν στους έξι να υποβάλλεται σε αχρείαστη χειρουργική επέμβαση και έναν στους δέκα σε αναίτια ψυχοθεραπεία. Η καθυστέρηση στη διάγνωση κυμαίνεται από 5 έως και 30 χρόνια.

Η μελέτη αυτή αφορούσε μόνο πάσχοντες από οκτώ σπάνια νοσήματα – είναι άγνωστο πόσο μπορεί να καθυστερήσει η διάγνωση για τα υπόλοιπα.

Ποιες είναι οι αιτίες τους;

Εχει βρεθεί ότι στο 80% των περιπτώσεων υπάρχει κάποιο γενετικό αίτιο. Το ελαττωματικό γονίδιο άλλοτε είναι κληρονομούμενο και άλλοτε ένα γονίδιο που υπέστη αυτόματη μετάλλαξη κάποια στιγμή στη ζωή του ατόμου ή που μεταλλάχθηκε εξαιτίας κάποιου παράγοντα από το περιβάλλον, όπως η ακτινοβολία, διάφορες χημικές ουσίες, φάρμακα, η ατμοσφαιρική ρύπανση κ.ά.

Τα υπόλοιπα οφείλονται σε εκφυλιστικά και δυσπλαστικά αίτια.

Εχουν κοινά χαρακτηριστικά;

Οι παθήσεις αυτές έχουν συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά άλλων, συνηθισμένων παθήσεων, όμως είναι επίμονα και δεν υποχωρούν με τις κλασικές θεραπείες.

Ενα παράδειγμα: αν ένας καπνιστής μεσήλικος βήχει επίμονα και έχει προοδευτικά εξελισσόμενη δύσπνοια, μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η οποία προσβάλλει περίπου 8%-10% του πληθυσμού. Τα ίδια συμπτώματα όμως έχει και ένα σπάνιο νόσημα που λέγεται ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση και δεν ανταποκρίνεται στα εισπνεόμενα φάρμακα της ΧΑΠ.

Αν λοιπόν ο άρρωστος αυτός, παρά τα εισπνεόμενα, δεν βλέπει καμιά βελτίωση τους επόμενους μήνες, είναι πιθανό να χρειάζεται έλεγχο για πνευμονική ίνωση (υπολογίζουμε ότι πάσχουν από αυτήν περίπου 2.000 Ελληνες και ούτε καν ο ένας στους δέκα δεν το ξέρει).

Υπάρχουν θεραπείες;

Προς το παρόν μόνο για 200-300 από αυτά, ελπίζουμε όμως ότι σύντομα θα έχουμε και για άλλα. Η ανάπτυξη νέων ορφανών φαρμάκων, όπως αποκαλούνται τα φάρμακα για τα σπάνια νοσήματα, είναι ο ταχύτερα εξελισσόμενος κλάδος της φαρμακοβιομηχανίας και πραγματικά έχουν γίνει θαύματα τα τελευταία χρόνια.

Στην περίπτωση της αρτηριακής πνευμονικής υπέρτασης, λ.χ., έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος, διότι υπάρχουν πλέον αρκετά φάρμακα και οι ασθενείς έχουν πολύ καλύτερη ποιότητα και πολλαπλάσια διάρκεια ζωής.

Εχουμε επίσης νέα φάρμακα για μία σπάνια μορφή κυστικής ίνωσης, για τη νόσο Niemann Pick τύπου C, τη νόσο του Wilson, την ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση, τη νόσο Gaucher, τη νόσο Cushing κ.ά. Κάθε χρόνο εγκρίνονται περισσότερα από 10 νέα φάρμακα για διάφορα νοσήματα.

Επειδή, όμως, όλες αυτές οι θεραπείες προϋποθέτουν εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, η ΕΕΣΠΟΦ διοργανώνει κάθε μήνα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας ενημερωτικές ημερίδες για γιατρούς, στις οποίες παρουσιάζονται σπάνια νοσήματα και οι πρόοδοι στη θεραπεία τους.

Υγεία

20.11.2026

Έχετε μικρή τρύπα μπροστά από το αυτί που υπάρχει από τη γέννηση; – Τι είναι

Ένα μικροσκοπικό άνοιγμα στο δέρμα, ακριβώς μπροστά από το πάνω μέρος του αυτιού, μπορεί να θυμίζει σημάδι από παλιό σκουλαρίκι ή ένα μικρό λακκάκι. Στην πραγματικότητα, ενδέχεται να πρόκειται για προωτιαίο συρίγγιο, μια συγγενή ανατομική ιδιαιτερότητα που συνήθως είναι ακίνδυνη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει μόλυνση. Τι είναι και πώς δημιουργείται Το προωτιαίο […]

19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

Σχετίζεται με τον ύπνο REM, τη φάση των ονείρων, κατά την οποία το σώμα είναι φυσιολογικά «ακινητοποιημένο»

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!
19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα
19.11.2026

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές
19.11.2026

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα
18.11.2026

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι
18.11.2026

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη
18.11.2026

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!
18.11.2026

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

20.11.2026

Το λάθος με το ελαιόλαδο που αλλοιώνει τη γεύση του χωρίς να το ξέρεις

Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προϊόντα της ελληνικής διατροφής. Παρότι βρίσκεται σχεδόν σε κάθε κουζίνα, αρκετοί το αποθηκεύουν με τρόπο που μπορεί να επηρεάσει τη γεύση, το άρωμα και τη διάρκεια ζωής του. Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι η διατήρησή του δίπλα στις εστίες μαγειρέματος ή σε διάφανο μπουκάλι που εκτίθεται καθημερινά […]

20.11.2026

Έχετε μικρή τρύπα μπροστά από το αυτί που υπάρχει από τη γέννηση; – Τι είναι

Ένα μικροσκοπικό άνοιγμα στο δέρμα, ακριβώς μπροστά από το πάνω μέρος του αυτιού, μπορεί να θυμίζει σημάδι από παλιό σκουλαρίκι ή ένα μικρό λακκάκι. Στην πραγματικότητα, ενδέχεται να πρόκειται για προωτιαίο συρίγγιο, μια συγγενή ανατομική ιδιαιτερότητα που συνήθως είναι ακίνδυνη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει μόλυνση. Τι είναι και πώς δημιουργείται Το προωτιαίο […]

Μπορεί μια σχέση να επιβιώσει χωρίς καθόλου ερωτική συνεύρεση;
20.11.2026

Μπορεί μια σχέση να επιβιώσει χωρίς καθόλου ερωτική συνεύρεση;

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»
19.11.2026

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε
19.11.2026

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί
19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!
19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα
19.11.2026

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;
19.11.2026

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;