Η νηστεία της Σαρακοστής, έχει φέρει στο επίκεντρο τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή, ωστόσο χρειάζονται προσοχή καθώς κάθε χρόνο καταγράφονται περιστατικά γαστρεντερίτιδας που συνδέονται με την κατανάλωσή τους.
Σε αυτή την περίπτωση, δεν γίνεται κατανάλωση τροφίμων ζωικής προέλευσης, όπως κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά και αυγά. Αντιθέτως, καταναλώνονται κυρίως δημητριακά, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, μαλάκια και οστρακοειδή.
Ειδικά για τις δύο τελευταίες κατηγορίες πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ (Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας), «έχουν σημειωθεί κατά καιρούς την περίοδο αυτή κρούσματα γαστρεντερίτιδας μετά από κατανάλωση οστρακοειδών, η οποία παρουσιάζει αύξηση την περίοδο της Σαρακοστής, τόσο εντός όσο και εκτός του οικιακού περιβάλλοντος».
Ιοί όπως ο νοροϊός -εξηγεί ο ΕΟΔΥ- που έχουν συσχετιστεί σε διεθνές επίπεδο με την εμφάνιση επιδημιών γαστρεντερίτιδας μετά από κατανάλωση μη επαρκώς μαγειρεμένων ή ωμών οστρακοειδών (μύδια, στρείδια κ.λπ.), είναι ανθεκτικοί τόσο στο μαγείρεμα στον ατμό όσο και σε θερμοκρασίες έως και 63°C.
Νηστεία και γαστρεντερίτιδα: Κανόνες για την ασφαλή κατανάλωση θαλασσινών/οστρακοειδών
Η προσοχή στον τρόπο μαγειρέματος θαλασσινών και οστρακοειδών είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Ο ΕΟΔΥ παρουσιάζει βασικούς κανόνες για την ασφαλή κατανάλωσή τους:
Όταν το κέλυφος είναι ανοιχτό πριν από το μαγείρεμα ή παραμένει κλειστό μετά από αυτό, απορρίπτουμε το οστρακοειδές.
Ο έλεγχος οξύτητας με λεμόνι δεν διασφαλίζει ότι τα οστρακοειδή είναι απαλλαγμένα από μικρόβια.
Δεν καταναλώνουμε ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα οστρακοειδή. Τα βράζουμε μέχρι να ανοίξει το κέλυφος και συνεχίζουμε το βράσιμο για ακόμη 3-5 λεπτά. Εναλλακτικά, τα μαγειρεύουμε σε ατμό για επιπλέον 4-9 λεπτά.
Για το μαγείρεμα της ψίχας:
- Βράζουμε για τουλάχιστον 3 λεπτά
- Τηγανίζουμε για τουλάχιστον 3 λεπτά στους 190°C
- Ψήνουμε στη σχάρα για 3 λεπτά
- Ψήνουμε στον φούρνο στους 230°C για 10 λεπτά
Τηρούμε τους κανόνες υγιεινής: πλένουμε καλά τα χέρια πριν και μετά τον χειρισμό ωμών οστρακοειδών και διατηρούμε καθαρές τις επιφάνειες και τα σκεύη.
Αποφεύγουμε τη διασταυρούμενη επιμόλυνση: κρατάμε τα ωμά οστρακοειδή μακριά από τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά.
Αποθηκεύουμε σωστά: αν πρόκειται να καταναλωθούν εντός δύο ημερών, τα διατηρούμε στο ψυγείο· διαφορετικά, τα τοποθετούμε στην κατάψυξη σε κατάλληλες σακούλες τροφίμων.
