Βιοτεχνολογία

Βιοφάρμακα και νέα αντιβιοτικά από…βακτήρια

Βιοφάρμακα και νέα αντιβιοτικά από…βακτήρια

Στην κατανόηση του βιολογικού μηχανισμού, με τον οποίο τα κύτταρα ρυθμίζουν τη λειτουργία των πρωτεϊνών τους, οδηγεί πρωτοποριακή έρευνα που πραγματοποιείται στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας Ερευνας (ΙΤΕ) του Πανεπιστημίου Κρήτης, οδηγώντας στη δημιουργία νέων αντιβιοτικών. Η έρευνα διεξάγεται από την ομάδα του καθηγητή Τάσου Οικονόμου στο Τμήμα Δομής – Λειτουργίας Πρωτεϊνών του Ινστιτούτου Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ.

Ο τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα ρυθμίζουν την κυκλοφορία των πρωτεϊνών τους (μία διαδικασία απαραίτητη για τη ζωή) είναι ένα βασικό πρόβλημα στη βιολογία. Τα αποτελέσματα έρευνας που παρουσιάστηκαν στην πρόσφατη έκδοση του «Molecular Cell», ενός από τα εγκυρότερα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, αποκαλύπτουν τις εσωτερικές λειτουργίες μιας νανομηχανής που μεσολαβεί ώστε οι πρωτεΐνες-μετανάστες του κυττάρου να εκκριθούν. Στην ανακοίνωση του ΙΤΕ αναφέρεται ότι «η ανακάλυψη αυτού του συναρπαστικού βιολογικού μηχανισμού αναμένεται να βοηθήσει στις προσπάθειες δημιουργίας νέων αντιβιοτικών που στοχεύουν συγκεκριμένα το βακτηριακό μονοπάτι έκκρισης πρωτεϊνών. Επιπλέον, μας προσφέρει τη δυνατότητα να βελτιστοποιήσουμε με ορθολογικό τρόπο τη βιοτεχνολογική παραγωγή ανθρώπινων βιοφαρμακευτικών».

Σε συνέντευξή του ο καθηγητής Τάσος Οικονόμου μάς εξηγεί τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη από τη νέα ανακάλυψη του ΙΤΕ:

* Εξηγήστε μας την ανακάλυψή σας σχετικά με τη λειτουργία των πρωτεϊνών.

– Ενώ όλες οι πρωτεΐνες φτιάχνονται από τα κύτταρα στο εσωτερικό τους, πολλές από αυτές, σχεδόν οι μισές, για λειτουργικούς λόγους μεταναστεύουν στο εξωτερικό του κυττάρου. Η δουλειά μας εστιάζεται στο να αποκαλύψει τους μηχανισμούς με τους οποίους τα καταφέρνει το κύτταρο να στείλει τις πρωτεΐνες του εκεί που πρέπει με επιτυχία και πιστότητα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε ανακαλύψει μία σειρά από μικροσκοπικές μηχανές και διαύλους που συνεργάζονται για να γίνει η διαδικασία αυτή πετυχημένα.

* Με απλά λόγια, πώς ακριβώς λειτουργεί αυτός ο βιολογικός μηχανισμός;

– Στην πρόσφατη εργασία στο «Molecular Cell», βρήκαμε πως ο νανοκινητήρας του μονοπατιού της έκκρισης πρωτεϊνών κινείται με απρόσμενους, λεπτεπίλεπτους τρόπους. Αποτελείται από δύο μηχανικά μέρη που μοιάζουν με πιστόνια. Ο τρόπος που κινούνται τα εξαρτήματα αυτά μάς κάνει να καταλαβαίνουμε για πρώτη φορά πώς τέτοιες μηχανικές κινήσεις μπορεί να ωθούν τις εκκριτικές πρωτεΐνες στο να βγουν διά μέσου μεμβρανικών διαύλων προς τον έξω κόσμο.

* Σε τι μπορεί να συμβάλει αυτή η ανακάλυψη;

– Θεμελιώδες αποτέλεσμα της βασικής έρευνας, που απορρέει από ανόθευτη ανθρώπινη περιέργεια, είναι η πιο βαθιά κατανόηση του φυσικού κόσμου. Καταλαβαίνοντας τους θεμελιώδεις νόμους μπορεί κανείς να σκεφτεί τρόπους να τους πάρει με το μέρος του, μέσω ανακαλύψεων που βελτιώνουν τη ζωή μας. Προσπαθούμε να διερευνήσουμε δύο κεντρικές διαδικασίες με πιθανό εμπορικό ενδιαφέρον. Στη μία χρησιμοποιούμε μη παθογόνα βακτήρια σαν μικροσκοπικά εργοστάσια και τους ζητάμε να παράγουν για μας ανθρώπινες πρωτεΐνες. Αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν βιοφαρμακευτικά. Ενας γρήγορος και οικονομικός τρόπος τέτοιας παραγωγής είναι το βακτήριο, καθώς τις παράγει, να τις εκκρίνει κιόλας στο περιβάλλον ως θρεπτικό μέσο. Με τον τρόπο αυτό είναι απλούστερη η συγκομιδή της βιοφαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Η δεύτερη οδός εκμετάλλευσης της βασικής γνώσης που παράγουμε είναι στην ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών. Η αυξανόμενη αντίσταση των παθογόνων βακτηρίων στα αντιβιοτικά και η έλλειψη ενδιαφέροντος των φαρμακευτικών εταιρειών σε νέες επενδύσεις προς την ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών έχει κάνει την κατάσταση εξαιρετικά επικίνδυνη. Αρρώστιες που είχαμε ξεχάσει, όπως η φυματίωση, επανέρχονται ακόμη και στο δυτικό κόσμο.

Και στις δύο εφαρμογές συνεργαζόμαστε με μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες.

* Τα αντιβιοτικά, που μπορεί να ανακαλυφθούν, ποιες παθήσεις του ανθρώπου αφορούν;

– Η βασική μας προσπάθεια είναι για τα λεγόμενα ευρέος φάσματος αντιβιοτικά, τα οποία θα στοχεύουν διαφορετικά βακτήρια και επομένως πολλές πιθανές λοιμώξεις. Τελευταία όμως γίνονται και εστιασμένες προσπάθειες για πιο στοχευμένα αντιβιοτικά, που σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθούν σε συνδυαστικές θεραπείες μαζί με άλλους παράγοντες, για την καταπολέμηση συγκεκριμένων παθογόνων βακτηρίων.

* Ποιοι είναι οι στόχοι σας για το μέλλον;

– Συνεχίζουμε την προσπάθειά μας στην καλύτερη κατανόηση των βασικών μηχανισμών της έκκρισης και κυκλοφορίας των πρωτεϊνών. Για το σκοπό αυτό εισάγουμε συνεχώς καινούργιες πειραματικές μεθοδολογίες στη δουλειά μας και προσπαθούμε να σκεφτούμε το ερώτημα που μας απασχολεί από διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Παράλληλα, εκμεταλλευόμαστε στο έπακρο κάθε δυνατότητα να επεκτείνουμε την εφαρμογή των μικρών μας ανακαλύψεων. Για να τα καταφέρουμε, προσπαθούμε να παραμείνουμε εστιασμένοι στο αγαπημένο μας πρόβλημα. Η ερευνητική διαδικασία έχει πολλά κοινά με τη διαδικασία της καλλιτεχνικής δημιουργίας αλλά και της μοναστικής ζωής και χρειάζεται συστηματική και επίμονη προσπάθεια. Εξ ανάγκης, λόγω της απαιτούμενης τεχνολογικής υποστήριξης και του απαιτούμενου ανθρώπινου δυναμικού, χρειάζεται επίσης συστηματική οικονομική στήριξη.

Δυστυχώς, οι τελευταίες εξελίξεις στην Ελλάδα δεν μας βοηθούν στο να παραμένουμε εστιασμένοι και ανταγωνιστικοί με τις εξελίξεις στον υπόλοιπο κόσμο. Δουλεύοντας στο ΙΤΕ, το κορυφαίο ερευνητικό ίδρυμα στην Ελλάδα, η ματιά μας είναι πάντα εξωστρεφής, επιδιώκοντας να συνεισφέρουμε στη διεθνή επιστημονική προσπάθεια. Ελπίζω να μπορέσουμε να συνεχίσουμε τη δουλειά μας στο μέλλον επί ελληνικού εδάφους.

www.enet.gr

Βιοτεχνολογία

09.09.2021

Το ΙΤΕ στην 85η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης

Δυναμικό «παρών» στην 85η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης 11-19 Σεπτεμβρίου, θα δώσει το  Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) στο περίπτερο 7, του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Για τη συνεισφορά του ΙΤΕ στην Έρευνα και την Καινοτομία, ως πυλώνες της Περιφερειακής και Εθνικής Ανάπτυξης, θα μιλήσει ο […]

24.08.2021

3D βιοεκτυπώσεις ανθρωπίνων ιστών & οργάνων: Από τη σφαίρα της φαντασίας στη σφαίρα της πραγματικότητας

H βιολογική εκτύπωση είναι μια μέθοδος που επιτρέπει την κατασκευή κυτταρικών δομών και ιστών από «βιολογικά μελάνια» που περιέχουν βλαστοκύτταρα. Στοιβάδα τη στοιβάδα, το βιοϋλικό εναποτίθεται για τη δημιουργία δέρματος, ιστού ή ακόμα και οργάνου. Τα παράγωγα της βιολογικής εκτύπωσης αναπτύσσονται και κάθε νέο επίτευγμα είναι ένα βήμα πιο κοντά στο να αποτελεί μια πλήρως […]

Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα κουνούπια απελευθερώθηκαν στις ΗΠΑ
07.06.2021

Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα κουνούπια απελευθερώθηκαν στις ΗΠΑ

UCB_Ψηφιακή Πλατφόρμα Υγείας που στοχεύει στον καλύτερο έλεγχο πορείας της επιληψίας
08.02.2021

UCB_Ψηφιακή Πλατφόρμα Υγείας που στοχεύει στον καλύτερο έλεγχο πορείας της επιληψίας

Δημοφιλή

Υγεία & πολιτική
1

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων

Φυσική Κατάσταση
2

Μεγάλος διαγωνισμός του ygeianews.gr για να είσαστε σε «φόρμα» εν μέσω καραντίνας!

Ψυχολογία
3

Μειώστε το άγχος με αυτές τις απλές συμβουλές

Επιδημίες
4

EMA: Ασάφεια για το αν οι γυναίκες αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο θρομβώσεων από το εμβόλιο της AstraZeneca

Περισσότερα

28.09.2021

Γεωγραφική κατανομή κρουσμάτων: 560 κρούσματα σε Αττική – 435 Θεσσαλονίκη

Από τα 2.978 νέα κρούσματα που ανακοίνωσε σήμερα ο ΕΟΔΥ οι 560 μολύνσεις εντοπίζονται στο Λεκανοπέδιο Αττικής.  Στην Θεσσαλονίκη καταγράφηκαν 435 κρούσματα, 183 στη Λάρισα και 122 στην Ξάνθη. Αναλυτικά: ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 47 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 66 ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ 24 ΑΡΚΑΔΙΑΣ 8 ΑΡΤΑΣ 2 ΑΧΑΪΑΣ 61 ΒΟΙΩΤΙΑΣ 34 ΒΟΡΕΙΟΥ ΤΟΜΕΑ ΑΘΗΝΩΝ 45 ΓΡΕΒΕΝΩΝ 1 ΔΡΑΜΑΣ 64 ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ […]

28.09.2021

Αύξηση του ιικού φορτίου στα λύματα της Περιφέρειας Αττικής και της Θεσσαλονίκης

Ανακοινώνονται τα αποτελέσματα των εργαστηριακών ελέγχων του Εθνικού Δικτύου Επιδημιολογίας Λυμάτων για την επιδημιολογική επιτήρηση του ιού SARS-CoV-2 σε αστικά λύματα, το οποίο λειτουργεί υπό το συντονισμό του ΕΟΔΥ. Τα δείγματα προέρχονται: από την Περιφέρεια Αττικής και τις πόλεις της Θεσσαλονίκης, της Λάρισας, του Βόλου, του Ηρακλείου, των Χανίων, του Ρεθύμνου, του Αγίου Νικολάου Λασιθίου, […]

COVID-19: 2.978 νέα κρούσματα – 322 διασωληνωμένοι – 22 θάνατοι
28.09.2021

COVID-19: 2.978 νέα κρούσματα – 322 διασωληνωμένοι – 22 θάνατοι

Σε δημόσια διαβούλευση η νέα φαρμακευτική νομοθεσία της Ευρώπης
28.09.2021

Σε δημόσια διαβούλευση η νέα φαρμακευτική νομοθεσία της Ευρώπης

ΥΠΑΙΘ: Στα φαρμακεία τα self tests των μαθητών
28.09.2021

ΥΠΑΙΘ: Στα φαρμακεία τα self tests των μαθητών

Ερρίκος Ντυνάν: Η συνεργασία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα Υγείας στην πρεμιέρα του Μοριοδοτούμενου Εκπαιδευτικού Προγράμματος
28.09.2021

Ερρίκος Ντυνάν: Η συνεργασία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα Υγείας στην πρεμιέρα του Μοριοδοτούμενου Εκπαιδευτικού Προγράμματος

Τοξική σχέση: Πώς να την αντιμετωπίσετε
28.09.2021

Τοξική σχέση: Πώς να την αντιμετωπίσετε

ΗΠΑ: Η Pfizer ζητά άδεια για το εμβόλιο της στα παιδιά
28.09.2021

ΗΠΑ: Η Pfizer ζητά άδεια για το εμβόλιο της στα παιδιά

Από που προέρχεται το χαρούπι;
28.09.2021

Από που προέρχεται το χαρούπι;

Aπό τι κινδυνεύουμε αν δεν πλένουμε σωστά τα φρούτα και τα λαχανικά;
28.09.2021

Aπό τι κινδυνεύουμε αν δεν πλένουμε σωστά τα φρούτα και τα λαχανικά;