Γιατί χασμουριόμαστε;

Πολλά ζώα χασμουριούνται αλλά δεν είμαστε απόλυτα σίγουροι γιατί. 

Ίσως μας κάνει πιο προσεκτικούς, μειώνει το άγχος ή δροσίζει τον εγκέφαλο που υπερθερμαίνεται.

Το μεταδοτικό χασμουρητό είναι ακόμα πιο μυστηριώδες, αλλά φαίνεται να περιορίζεται σε άκρως κοινωνικά ζώα, κάτι που μπορεί να δώσει μια ένδειξη για τον σκοπό του.

Τι είναι το χασμουρητό;

Το χασμουρητό είναι ένα εξελικτικά αρχαίο αντανακλαστικό που μοιραζόμαστε με πολλά ζώα – όχι μόνο θηλαστικά αλλά και πουλιά, ερπετά και ψάρια.

Οι άνθρωποι αρχίζουν να χασμουριούνται στη μήτρα περίπου στις 11 εβδομάδες κύησης. 

Ωστόσο, δεν αισθανόμαστε την επιθυμία να χασμουρηθούμε όταν άλλοι άνθρωποι το κάνουν μέχρι τα τέσσερα ή πέντε χρόνια περίπου.

Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν δύο τύποι χασμουρητού:

– αυθόρμητο και,

-μεταδοτικό

και το καθένα απαιτεί ξεχωριστή εξήγηση.

Αν και έχουμε μερικές πολλά υποσχόμενες ιδέες, το χασμουρητό εξακολουθεί να είναι κάτι σαν παζλ.

Έχουμε την τάση να σκεφτόμαστε το χασμουρητό ως ένδειξη ότι είμαστε κουρασμένοι ή βαριεστημένοι. 

Αυτό εξηγεί πιθανώς τη δημοφιλή αντίληψη ότι είναι ένας τρόπος για να εισέλθει περισσότερο οξυγόνο στο αίμα για να αυξηθεί η εγρήγορση.

Ωστόσο, όταν ο ψυχολόγος Robert Provine στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, δοκίμασε αυτή την ιδέα, διαπίστωσε ότι δεν ίσχυε – οι άνθρωποι ήταν εξίσου πιθανό να χασμουρηθούν όταν αναπνέουν αέρα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο.

Μια πιο προσεκτική ματιά στο πότε οι άνθρωποι χασμουριούνται προτείνει μια άλλη εξήγηση. 

Αποδεικνύεται ότι το πιο αυθόρμητο χασμουρητό συμβαίνει στην πραγματικότητα όταν ξυπνάμε για δραστηριότητες όπως:

-προπόνηση,

-επιδόσεις ή,

-εξετάσεις ή,

-απλά όταν ξυπνάμε.

Αυτό οδήγησε στην ιδέα ότι το χασμουρητό μας βοηθά να προετοιμαστούμε αυξάνοντας τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο. 

Το πώς ακριβώς μπορεί να λειτουργήσει αυτό δεν είναι ξεκάθαρο, αλλά ταιριάζει με την παρατήρηση ότι μερικά ψάρια χασμουριούνται εν αναμονή μιας μάχης .

Μια άλλη πιθανότητα είναι ότι το χασμουρητό δροσίζει τον εγκέφαλο.

Αυτή η ιδέα προέκυψε από την παρατήρηση ότι οι άνθρωποι χασμουριούνται πολύ λιγότερο όταν το κεφάλι τους ψύχεται από κρύα μπουλόνια .

Η ρύθμιση της θερμοκρασίας είναι ζωτικής σημασίας για τη φυσιολογική απόδοση.

Ελέγχεται από μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται υποθάλαμος και περιλαμβάνει την παραγωγή αδρεναλίνης και κορτιζόλης, ορμόνες που αυξάνουν την εγρήγορση και μας βοηθούν να αντιμετωπίσουμε το στρες.

Αυτό μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί οι άνθρωποι συχνά χασμουριούνται όταν αισθάνονται άγχος – όπως και οι πίθηκοι .

-Γιατί το χασμουρητό είναι μεταδοτικό;

Η εξήγηση του μεταδοτικού χασμουρητού είναι ακόμη πιο δύσκολη.

Εκτός από τον άνθρωπο, τα μόνα άλλα είδη που είναι γνωστό ότι πιάνουν χασμουρητά ο ένας από τον άλλο είναι:

-οι χιμπατζήδες,

-οι σκύλοι (οι οποίοι μπορούν να μολυνθούν από ανθρώπινα χασμουρητά),

-ο υπέροχα ονομαζόμενος αρουραίος Sprague-Dawley που χασμουριέται,

-οι budgerigars και,

-τα λιοντάρια, που φαίνεται να χρησιμοποιούν το χασμουρητό για να στείλουν σήματα στην υπόλοιπη αγέλη. 

Αυτά τα ζώα είναι όλα πολύ κοινωνικά, γεγονός που υποδηλώνει ότι το μεταδοτικό χασμουρητό μπορεί να έχει κάποια σχέση με την ενσυναίσθηση, ή τουλάχιστον με την τάση να μιμούνται και να συγχρονίζουν ενέργειες με άλλους, ένα θεμέλιο ενσυναίσθησης. 

Αλλά αν το μεταδοτικό χασμουρητό μας βοηθά να χτίσουμε κοινωνικές σχέσεις είναι άλλο θέμα.

Θα μπορούσε απλώς να είναι ένα υποπροϊόν του τρόπου με τον οποίο εμείς και άλλα άκρως κοινωνικά ζώα ανταποκρινόμαστε ενστικτωδώς στους άλλους.

Πηγή: https://www.newscientist.com/question/why-do-we-yawn/