Παιδί

Σβύστε τις σκιές των παιδικών φόβων

Σβύστε τις σκιές των παιδικών φόβων

Ο φόβος είναι μία φυσιολογική συναισθηματική αντίδραση σε γεγονότα που απειλούν την προσωπική ασφάλεια του παιδιού. Πρόκειται για μία αντίδραση προσαρμογής  πολύ σημαντική για την προστασία του παιδιού απέναντι σε πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις που αποτελούν απειλή για την ψυχική και σωματική υπόσταση του.Ο φόβος διαφέρει τόσο από το άγχος όσο και από τις φοβίες. Το άγχος είναι ένα γενικευμένο συναίσθημα φόβου, χωρίς συγκεκριμένη αιτία. Ενώ οι φοβίες είναι υπερβολικοί και επανερχόμενοι φόβοι αδικαιολόγητοι για την φοβική κατάσταση που τους προκαλεί.  

Φαίνεται ότι δεν υπάρχουν ενστικτώδεις φόβοι για συγκεκριμένα ερεθίσματα αλλά υπάρχει μία γενική προδιάθεση και ικανότητα του παιδιού να αντιδρά στο άγνωστο και στο απροσδόκητο. Οι συγκεκριμένοι φόβοι τους οποίους εκδηλώνει κάθε παιδί είναι επίκτητοι και δημιουργούνται κατά την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον του. Έτσι οι φόβοι είναι συνέπεια τόσο κάποιας προσωπικής επώδυνης εμπειρίας που είχε το παιδί, την οποία  γενικεύει και σε άλλες περιστάσεις, όσο και της παρατήρησης και της μίμησης άλλων ατόμων και κυρίως των γονέων του.  

Όπως είναι φυσικό, οι μορφές έκφρασης του φόβου είναι διαφορετικές στις διάφορες ηλικίες. Αρχικά το παιδί αντιδρά με κλάμα, φωνές και δυσκαμψία του σώματος. Αργότερα εκδηλώνει καινούριες αντιδράσεις     (κρύβει το πρόσωπό του με τα χέρια του, στρέφει το πρόσωπό του προς άλλες κατευθύνσεις για να μη βλέπει το φοβικό ερέθισμα). Άλλες φορές αντιδρά είτε με διαμαρτυρίες είτε με το να τρέχει μακριά από το φοβικό αντικείμενο.

Με την πάροδο της ηλικίας, οι φόβοι που υπάρχουν κατά τη βρεφική ηλικία για συγκεκριμένα αντικείμενα, θορύβους και για τα ξένα πρόσωπα μειώνονται, ενώ αυξάνονται οι φόβοι των νηπίων για φανταστικά και ανύπαρκτα πράγματα, όπως για υπερφυσικά όντα και για το σκοτάδι. Η πιο συχνή πηγή φόβου για τα παιδιά 5 και 6 ετών είναι τα άγρια ζώα όπως τα φίδια και τα λιοντάρια. Μέτα το 7 έτος οι φόβοι για το σκοτάδι, τα ζώα και τα παράξενα πλάσματα  μειώνονται αισθητά και στο 10 έτος περίπου εξαφανίζονται. Μετά το 10 έτος οι φόβοι των παιδιών είναι πιο ρεαλιστικοί και αναφέρονται σε θέματα που έχουν σχέση με τις σχολικές τους υποχρεώσεις και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Τα κορίτσια εμφανίζουν περισσότερους φόβους από τα αγόρια. Στην εφηβεία, οι φόβοι είναι πιο άμεσοι και προσωπικοί όπως οι σχέσεις με το άλλο φύλο.

Δυστυχώς, όμως, τα παιδιά δεν νιώθουν φόβο για σημαντικούς  καθημερινούς κινδύνους που έχουν άμεση σχέση με την προσωπική τους ασφάλεια (ηλεκτρικό ρεύμα, μικρόβια, δηλητηριάσεις, κίνδυνος  πνιγμού, πτώσεις, εγκαύματα κ.λ.π.).
Κάποιες πρακτικές ενέργειες που έχουν θετικά αποτελέσματα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπιστούν οι έντονες φοβικές αντιδράσεις που αναστατώνουν ένα παιδί είναι οι έξης:

-Να ενθαρρύνουμε το παιδί να μιλάει και να αναλύει τους φόβους του και να προσπαθεί να διαπιστώσει μόνο του πόσο πραγματικός ή παράλογος είναι ο κίνδυνος που νιώθει

-Να βοηθούμε το παιδί να αναπτύσσει δεξιότητες , με τις οποίες να μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα φοβικά ερεθίσματα π.χ. να καλεί σε βοήθεια όταν νομίζει ότι κινδυνεύει, να ανάβει το φως όταν φοβάται το σκοτάδι

-Να εξηγούμε στο παιδί ότι το φοβικό ερέθισμα δεν αποτελεί απειλή και να του δίνουμε την ευκαιρία να γνωρίσει βαθμιαία το αντικείμενο ή την κατάσταση που του προκαλεί φόβο, ενώ συγχρόνως να νιώθει απολύτως ασφαλές π.χ. να κρατάει τη μητέρα του από το χέρι και να ακουμπήσει το σκυλάκι που φοβάται να πλησιάσει

-Να προετοιμάζουμε και να ενημερώνουμε το παιδί για οτιδήποτε καινούριο πρόκειται να γνωρίσει. Οι συζητήσεις και οι αφηγήσεις ιστοριών βοηθούν να γίνει πιο εύκολα αντιληπτό και κατανοητό το νέο ερέθισμα να αναφέρουμε στο παιδί παραδείγματα θαρραλέας αντιμετώπισης του φοβικού αντικειμένου π.χ. παραδείγματα άλλων παιδιών που αντιμετώπισαν με θάρρος ένα αντικείμενο που φοβόντουσαν

-Να βοηθούμε το παιδί να συνδέει το αντικείμενο του φόβου του με ευχάριστα συναισθήματα π.χ. να παρακολουθεί τα άγρια ζώα τα οποία φοβάται ταυτόχρονα με το να κάνει μία ευχάριστη βόλτα στο ζωολογικό κήπο

-Να ελέγχουμε τους δικούς μας αδικαιολόγητους φόβους. Άλλωστε τις περισσότερες φορές οι φόβοι του παιδιού είναι συγχρόνως και φόβοι των γονέων του

Τέλος, πρέπει να γνωρίζουμε πως οι περισσότεροι παιδικοί φόβοι δεν είναι μόνιμοι αλλά παροδικοί και ότι ενώ αναστατώνουν τα παιδιά αποτελούν έναν χρήσιμο δείκτη ωρίμανσης για την όλη πορεία ανάπτυξης τους.
 
Εύα Ν.Τσώλη, Ψυχολόγος, εξειδίκευση στην αξιολόγηση και αποκατάσταση μαθησιακών δυσκολιών
[email protected]

                                       
 

Παιδί

16.11.2026

Πέθανε το αγοράκι στην Κρήτη που κατάπιε μεγάλη ποσότητα βενζίνης (upd)

Πέθανε το αγοράκι ηλικίας λίγο μεγαλύτερης του ενός έτους, το οποίο κατάπιε βενζίνη στη Νέα Αλικαρνασσό Ηρακλείου. Το παιδί μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ), όπου οι γιατροί έδωσαν μάχη για να το κρατήσουν στη ζωή, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του neakriti.gr, χρειάστηκε να υποβληθεί σε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ). Στη […]

10.11.2026

Μπρούνο Τσιρίλο για την κόρη του: «Είναι η καψούρα μου και η ζωή μου» (βίντεο)

Την ιδιαίτερη σχέση που διατηρεί με την 16χρονη κόρη του, αλλά και την καλή επικοινωνία που έχει με την πρώην σύζυγό του, Έλενα Ασημακοπούλου, περιέγραψε ο Μπρούνο Τσιρίλο σε τηλεοπτική συνέντευξή του. Ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής μίλησε στην εκπομπή «Πρωινό», που προβλήθηκε την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, αποκαλύπτοντας πως επισκέπτεται κάθε μήνα την Ελλάδα για να βλέπει […]

Γερμανία: Μικρός Πόντιος κάτω των δύο ετών χορεύει σέρρα και «κλέβει» τις εντυπώσεις (βίντεο)
02.11.2026

Γερμανία: Μικρός Πόντιος κάτω των δύο ετών χορεύει σέρρα και «κλέβει» τις εντυπώσεις (βίντεο)

Οι επικές γκριμάτσες μικρού κοριτσιού όταν δοκίμασε για πρώτη φορά Sprite (βίντεο)
28.10.2026

Οι επικές γκριμάτσες μικρού κοριτσιού όταν δοκίμασε για πρώτη φορά Sprite (βίντεο)

Πάνω από 12 εκατ. προβολές: Viral το νεογέννητο που… χαλαρώνει λίγα λεπτά μετά την γέννησή του
20.10.2026

Πάνω από 12 εκατ. προβολές: Viral το νεογέννητο που… χαλαρώνει λίγα λεπτά μετά την γέννησή του

Πουλί-βάσανο για μια μικρούλα που έπαιζε: Δείτε το βίντεο με πάνω από 100 εκατ. προβολές στο TikTok
18.10.2026

Πουλί-βάσανο για μια μικρούλα που έπαιζε: Δείτε το βίντεο με πάνω από 100 εκατ. προβολές στο TikTok

Η φράση που ηρεμεί ένα θυμωμένο παιδί μέσα σε 30 δευτερόλεπτα
06.10.2026

Η φράση που ηρεμεί ένα θυμωμένο παιδί μέσα σε 30 δευτερόλεπτα

Εμφιαλωμένο νερό στα παιδιά: Το στοιχείο στην ετικέτα που πρέπει να προσέχουν οι γονείς
02.10.2026

Εμφιαλωμένο νερό στα παιδιά: Το στοιχείο στην ετικέτα που πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Βίντεο: 2χρονος γνωρίζει απέξω κι ανακατωτά όλα τα Pokemon – Κοντά σε «τρελή» αμοιβή
30.09.2026

Βίντεο: 2χρονος γνωρίζει απέξω κι ανακατωτά όλα τα Pokemon – Κοντά σε «τρελή» αμοιβή

Χρήσιμα tips για να διαχειριστείτε τις «εκρήξεις» θυμού των μικρών παιδιών σας
21.09.2026

Χρήσιμα tips για να διαχειριστείτε τις «εκρήξεις» θυμού των μικρών παιδιών σας

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

17.11.2026

Ozempic ή Mounjaro: To ενέσιμο φάρμακο που οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους

Το Mounjaro φαίνεται να έχει το προβάδισμα στη μάχη κατά των περιττών κιλών, καθώς τα αποτελέσματα κλινικών μελετών δείχνουν ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απώλεια σωματικού βάρους σε σύγκριση με τη σεμαγλουτίδη, τη δραστική ουσία του Ozempic. Τα δύο ενέσιμα φάρμακα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω της επίδρασής τους στην όρεξη, στον […]

17.11.2026

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις

Ένα νέο τεστ διάρκειας μόλις επτά λεπτών, το οποίο μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό κυτταρικών αλλοιώσεων που συνδέονται με τον καρκίνο του οισοφάγου, εξετάζεται για ευρύτερη εφαρμογή στη Βρετανία. Η μέθοδος βασίζεται σε μια ειδική κάψουλα, η οποία καταπίνεται από τον εξεταζόμενο και, αφού φτάσει στο στομάχι, διαλύεται απελευθερώνοντας ένα μικρό σφουγγάρι. Αυτό συνδέεται […]

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου
16.11.2026

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας
16.11.2026

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας
16.11.2026

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια
16.11.2026

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια

Πέθανε το αγοράκι στην Κρήτη που κατάπιε μεγάλη ποσότητα βενζίνης (upd)
16.11.2026

Πέθανε το αγοράκι στην Κρήτη που κατάπιε μεγάλη ποσότητα βενζίνης (upd)

Κ.Νοτοπούλου και Π.Τσαρούχας μαζί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσ/νίκης (φωτο)
15.11.2026

Κ.Νοτοπούλου και Π.Τσαρούχας μαζί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσ/νίκης (φωτο)

ΗΠΑ: Χώρισε και «αντικατέστησε» τον σύζυγό της με ένα… γουρούνι!
15.11.2026

ΗΠΑ: Χώρισε και «αντικατέστησε» τον σύζυγό της με ένα… γουρούνι!

Τρία σημάδια που αποκαλύπτουν τι πραγματικά αισθάνεται κάποιος για εσάς
14.11.2026

Τρία σημάδια που αποκαλύπτουν τι πραγματικά αισθάνεται κάποιος για εσάς