Τα στάδια του ύπνου από την βρεφική ήδη ηλικία αναπτύσσονται ακολουθώντας καθορισμένη σειρά, κατά την οποία αυξάνεται σταδιακά η διάρκεια του βαθέως ύπνου και στη συνέχεια, εμφανίζονται τα τυπικά στάδια του φυσιολογικού ύπνου.
Τα στάδια του ύπνου, όπως η εγρήγορση, ο ύπνος με ταχείες οφθαλμικές κινήσεις(REM) και ο ύπνος χωρίς ταχείες οφθαλμικές κινήσεις(non-REM) καθορίζονται με διάφορα παθοφυσιολογικά χαρακτηριστικά.
Το 70 %των βρεφών στην ηλικία των 3 μηνών κοιμούνται ολόκληρη τη νύχτα (περίπου 5 ώρες χωρίς διακοπή) και εμφανίζουν 4 περιόδους φυσιολογικού ύπνου το 24ωρο.
Τα πρόωρα βρέφη χρειάζονται μεγαλύτερο διάστημα προσαρμογής από ότι τα τελειόμηνα.
Οι διαταραχές του ύπνου μπορεί να οφείλονται σε οργανικά αίτια ή σε περιβαντολλογικούς παράγοντες.
Οργανικά αίτια:
-Κωλικοί
-Φάρμακα (Διεγερτικά, βρογχοδιασταλτικά, αντιεπιληπτικά κ.α)
-Χρόνιες ερεθιστικές διαταραχές (Δερματίτιδα, άσθμα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση)
-Διαταραχές Κ.Ν.Σ (κεντρικού νευρικού συστήματος)
Ποιοτικές διαταραχές του ύπνου
-Υπνοβασία
-Εφιάλτες
-Ενούρηση
Διαταραχές ύπνου – εγρήγορσης
-Ακανόνιστο σχήμα ύπνου –εγρήγορσης
-Καθυστέρηση του ύπνου
-Κακή στάση ύπνου
-Υπέρμετρη νυχτερινή λήψη υγρών
-Έλλειψη πειθαρχίας, άγχη, φόβοι
-Διαταραγμένο οικογενειακό περιβάλλον
Αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου
Για την αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία και ώρα νυχτερινής κατάκλισης.
Στις περιπτώσεις εκείνες που τα παιδιά καθυστερούν να κοιμηθούν, το βιολογικό τους ρολόι είναι έτσι ρυθμισμένο ώστε το παιδί να μην είναι έτοιμο την συγκεκριμένη ώρα.
Η αντιμετώπιση συνίσταται σε βαθμιαία μετατόπιση της ώρας κατάκλισης είτε αργότερα κατά 15-30 λεπτά την ημέρα ,είτε νωρίτερα κατά 2-3 ώρες τη νύχτα επί μία εβδομάδα.
Οι εφιάλτες, η ενούρηση ,τα χτυπήματα κεφαλής, οι περιστροφές και η υπνοβασία είναι φαινόμενα του βαθέως ύπνου και συνήθως δεν σχετίζονται με παθολογικές καταστάσεις.
Αν επιμείνουν ή συνοδεύονται από αναπτυξιακές διαταραχές πρέπει να γίνει διερεύνηση.
*Του Ζαντόπουλου Γεώργιου-Ζαχαρία, Επιμελητή Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών