Η δυσθρεψία παρατηρείται όταν η ποσότητα σε θερμίδες, πρωτεΐνες & θρεπτικά συστατικά που προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής, δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού.
Μπορεί να προέλθει από διάφορες αιτίες όπως μείωση της τροφής (έλλειψη ή/και απώλεια όρεξης), αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια ή/και σε πρωτεΐνες λόγω χρόνιας νόσου, λοίμωξης κτλ., ενώ η ποσότητα που προσλαμβάνεται μέσω της διατροφής παραμένει ίδια ή μειώνεται, με αποτέλεσμα την ακούσια απώλεια βάρους και αδυναμία /ευπάθεια
Η δυσθρεψία πλήττει τους ενήλικες, τους αρρώστους αλλά και τους ηλικιωμένους, εξελίσσεται σταδιακά και καθιστά τα άτομα ευπαθή ήδη από τα πρώτα στάδια.
Τα βήματα για την πρόληψη και θεραπεία της δυσθρεψίας σε άτομα με COVID-19
1. Άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες πρέπει να εξετάζονται για κίνδυνο δυσθρεψίας.
Η διάγνωση της δυσθρεψίας γίνεται με επικυρωμένα εργαλεία όπως τα κριτήρια GLIM με στόχο:
–τη διάγνωση κινδύνου δυσθρεψίας (κριτήρια NRS 2002 για ασθενείς που νοσηλεύονται, και κριτήρια ΜUST για το ευρύ κοινό και κατά την εισαγωγή στο νοσοκομείο).
–την αξιολόγηση της διάγνωσης και της σοβαρότητας της δυσθρεψίας.
2. Βελτίωση της κατάστασης θρέψης ατόμων με COVID-19 μέσω διατροφικής συμβουλευτικής από ειδικό διαιτολόγο-διατροφολόγο.
Ενεργειακές ανάγκες (θερμίδες ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως):
-27kcal/kg ΣΒ σε ηλικιωμένους (>65 χρονών) με ένα ή περισσότερα υποκείμενα νοσήματα
-30kcal/kg ΣΒ σε σοβαρά λιποβαρή άτομα με ένα ή περισσότερα υποκείμενα νοσήματα (σταδιακή αύξηση ενέργειας λόγω αυξημένου κινδύνου υποφωσφαταιμίας)
-30kcal/kg ΣΒ για τους ηλικιωμένους (εξατομίκευση βάσει κατάστασης θρέψης, επιπέδων φυσικής δραστηριότητας και ιατρικού ιστορικού).
-Βιταμίνες D, Α, C, συμπλέγματος Β (ιδίως Β6 και Β12)
-Ψευδάργυρος, σίδηρος, σελήνιο
-ω-3 λιπαρά οξέα
4. Καθημερινή σωματική δραστηριότητα σε ασθενείς που βρίσκονται σε καραντίνα στο σπίτι, αρκεί να πληρούν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας.
Η καθιστική ζωή οδηγεί σε επιδείνωση χρόνιων καταστάσεων υγείας, αύξηση βάρους, απώλεια μυϊκής μάζας και μείωση της ανοσολογικής απόκρισης του οργανισμού.
–Προτεινόμενες ασκήσεις εντός σπιτιού:
-Ασκήσεις ενδυνάμωσης και ευλυγισίας,
-ασκήσεις ισορροπίας,
-καθίσματα,
-κάμψεις,
-yoga
–Προτεινόμενες ασκήσεις εκτός σπιτιού:
-περπάτημα μέχρι το σούπερ μάρκετ,
-κουβάλημα φρούτων και λαχανικών,
-ανέβασμα σκάλας,
-κηπουρική και παιχνίδια στον κήπο,
-περπάτημα,
-ποδηλασία ή τρέξιμο τηρώντας αποστάσεις ασφαλείας τουλάχιστον 2 μέτρων.
–Συνιστώμενη διάρκεια: > 30 λεπτά άσκησης καθημερινά, ή > 1 ώρα κάθε 2η ημέρα
5. Χορήγηση διατροφικών συμπληρωμάτων από το στόμα (ΟΝS) όταν η διατροφή του ασθενούς δεν επαρκεί για την κάλυψη των θρεπτικών αναγκών.
–Χορήγηση διατροφικών συμπληρωμάτων από το στόμα που να παρέχει τουλάχιστον 400 θερμίδες συμπεριλαμβανομένης 30γρ. πρωτεΐνης/ημέρα, για 1 μήνα.
–Αξιολόγηση αποτελεσματικότητας και επανάληψη/αλλαγή ή αν χρειάζεται.
6. Χορήγηση εντερικής σίτισης(EN) σε ασθενείς με καλή πρόγνωση, των οποίων οι διατροφικές ανάγκες δεν μπορούν να καλυφθούν από το στόμα.
–Η εντερική σίτιση (ΕΝ) χορηγείται όταν η ΟΝS είναι αδύνατη για πάνω από 3 ημέρες, ή βρίσκεται κάτω από το ήμισυ των ενεργειακών απαιτήσεων για >1 εβδομάδα.
–Η παρεντερική σίτιση (PN) λαμβάνεται υπόψιν όταν η EN δεν ενδείκνυται ή δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του ατόμου.
Τα παραπάνω αποτελούν πρακτικές οδηγίες με στόχο τη διατροφική διαχείριση των ασθενών που έχουν προσβληθεί από τον ιό COVID-19 και βασίζονται στην πρόσφατη Επίσημη Διακήρυξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού (ESPEN), αναφέρουν η Ιωάννα Αδαμίδου Διαιτολόγος – Διατροφολόγος & Βιολόγος- Βιοκλινική Θεσσαλονίκης και η Ιωάννα Στεργίου Διαιτολόγος -Διατροφολόγος Όμιλος Βιοιατρική.