Επιδημίες

Κεφαλαλγία σε ασθενείς με λοίμωξη COVID-19: Ειδικά χαρακτηριστικά και ο προγνωστικός ρόλος της στην έκβαση της λοίμωξης

Κεφαλαλγία σε ασθενείς με λοίμωξη COVID-19: Ειδικά χαρακτηριστικά και ο προγνωστικός ρόλος της στην έκβαση της λοίμωξης

Η κεφαλαλγία ως γενικό σύμπτωμα συνοδεύει πολλές λοιμώξεις των περισσότερων οργάνων του σώματός μας εκτός της κεφαλής, είτε είναι ιογενείς, είτε μικροβιακές.

Η κυκλοφορία στο αίμα παραγόντων φλεγμονής (κυρίως κυττοκίνες και προσταγλανδίνες) μπορεί να δημιουργήσει μια ήπια αντιδραστική φλεγμονή στις μήνιγγες που προκαλεί τελικώς την κεφαλαλγία.

Γενικά η κεφαλαλγία στη συστηματική λοίμωξη συνδυάζεται πολύ με τον πυρετό.

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι τοξίνες από βακτήρια μπορεί να ενεργοποιήσουν ειδικά νευροπεπτίδια που προκαλούν κεφαλαλγία και πυρετό, όπως το CGRP.

Από τις πρώτες κιόλας μελέτες παρατήρησης των συμπτωμάτων της λοίμωξης από τον ιό COVID-19. διαπιστώθηκε ότι η κεφαλαλγία είναι από τα συχνότερα συμπτώματα που η λοίμωξη προκαλεί.

Οι περισσότερες μελέτες παρατήρησης και οι μετα-αναλύσεις αυτών των μελετών συμφωνούν ότι ένας στους δέκα ασθενείς με τη λοίμωξη COVID-19 έχει κεφαλαλγία μεταξύ των άλλων συμπτωμάτων.

Αυτό είναι γνωστό και συμφωνεί με την κλινική εμπειρία.

Άλλα νευρολογικά συμπτώματα περιλαμβάνουν την ανοσμία και τη διαταραχή γεύσης, αλλά σε μεγαλύτερη συχνότητα (ένας στους πέντε περίπου ασθενείς).

Σε τρεις πρόσφατες μελέτες διαπιστώθηκαν τα ειδικά χαρακτηριστικά της κεφαλαλγίας, καθώς επίσης και ο προγνωστικός ρόλος της κεφαλαλγίας στην έκβαση από τη λοίμωξη COVID-19.

-Τρεις μελέτες για τα ειδικά χαρακτηριστικά της κεφαλαλγίας στους ασθενείς. και ο ρόλος της στην έκβαση της λοίμωξης

Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δήμος Δ. Μητσικώστας και Λεωνίδας Κ. Στεφανής συνοψίζουν τα βασικά δεδομένα των τριών μελετών.

Πρώτη μελέτη

Στην πρώτη μελέτη που έγινε στην Ισπανία (Trigo Lopez και συνεργάτες, doi: 10.1177/0333102420965146) και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cephalal gia το Σεπτέμβριο 2020, μελετήθηκαν 130 ασθενείς με λοίμωξη COVID-19 και κεφαλαλγία (μέση ηλικία 56 ετών, 64% γυναίκες) από τους 580 που ελέγχθηκαν (δηλαδή ποσοστό 22,4% είχαν κεφαλαλγία, ένα ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από άλλες μελέτες).

Η κεφαλαλγία ήταν το πρώτο σύμπτωμα της λοίμωξης

-στο 26% των ασθενών, και,

-εμφανίστηκε εντός 24 ωρών στο 62% των ασθενών.

Η κεφαλαλγία ήταν αμφοτερόπλευρη (και στις δύο πλευρές της κεφαλής δηλαδή)

-στο 85% των περιπτώσεων,

-μετωπιαίας εντόπισης στο 83%, και,

-με πιεστικό χαρακτήρα στο 75% των ασθενών.

-Η ένταση της κεφαλαλγίας ήταν μεγάλη στο 64% των ασθενών,

-ενώ υπερευαισθησία στα ερεθίσματα εμφανίστηκε στο 57%.

Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι τυπικά για την κεφαλαλγία σε συστηματική ιογενή λοίμωξη, όπως περιγράφονται στην πρόσφατη κατάταξη των κεφαλαλγιών της Διεθνούς Εταιρείας Κεφαλαλγίας, αποδεικνύοντας έτσι ότι η κεφαλαλγία δεν έχει ειδικά χαρακτηριστικά στη λοίμωξη COVID-19.

Δεύτερη μελέτη

Στη δεύτερη μελέτη που έγινε στην Τουρκία (Uygun και συνεργάτες10.1186/s10194-020-01188-1) και δημοσιεύθηκε στo περιοδικό Journal Headache and Pain τον Οκτώβριο 2020,

-συμμετείχαν 3458 επαγγελματίες υγείας (2341 γυναίκες, 67,7%,

-1495 εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη, 43,2%, με μέση ηλικία 43,21 ± 11,2 έτη.

Μεταξύ αυτών,

-262 είχαν διάγνωση COVID-19 και.

-126 (48,1%) ήταν άνδρες.

Οι κεφαλαλγίες που είχαν οι ασθενείς με τη λοίμωξη COVID-19 συσχετίστηκαν στενότερα με ανοσμία/ηλικία και γαστρεντερικά συμπτώματα.

Είχαν επίσης ειδικά χαρακτηριστικά, όπως σφύζοντα χαρακτήρα (σαν σφυγμός δηλαδή), πίεση σε άλλες περιπτώσεις η κεφαλαλγία ήταν διαξιφιστική.

Οι αναλύσεις λογιστικής παλινδρόμησης έδειξαν ότι η αμφοτερόπλευρη κεφαλαλγία,

-η διάρκεια της κεφαλαλγίας για περισσότερο από 72 ώρες,

-η μη ανταπόκριση στα κοινά αναλγητικά και,

-το ανδρικό φύλο ήταν σημαντικές μεταβλητές για τη διαφοροποίηση των θετικών ασθενών με COVID-19 από εκείνους χωρίς λοίμωξη COVID-19.

Στην πλειονότητα των ασθενών δεν αναφέρθηκε επιδείνωση των προηγούμενων πρωτοπαθών πονοκεφάλων λόγω προβλημάτων που σχετίζονται με την πανδημία.

Τρίτη μελέτη

Μόλις χθες δημοσιεύθηκε στο περιοδικό European Journal of Neurology μια Τρίτη μελέτη από την Ισπανία (Gonzalez-Martinez και συνεργάτες, DOI: 10.1111/ene.14718).

Στη μελέτη αυτή οι ασθενείς με λοίμωξη COVID-19 χωρίσθηκαν σε δύο κατηγορίες:

-σε εκείνους που είχαν κεφαλαλγία στα συμπτώματα εμφάνισης της λοίμωξης, και,

-σε εκείνους που δεν είχαν.

-Από τους 379 ασθενείς με λοίμωξη COVID-19:

-οι 48 (13%) είχαν κεφαλαλγία, με μέση ηλικία 57.9 (47-73) χρόνια.

Η κεφαλαλγία συσχετίστηκε με νεότερης ηλικίας ασθενείς, λιγότερες συννοσηρότητες και μειωμένη θνησιμότητα, καθώς και με χαμηλά επίπεδα C-αντιδρώσας πρωτείνης (δείκτης φλεγμονής), καθώς επίσης και με ήπιο σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS).

Ένα πρότυπο λογιστικής πολλαπλής παλινδρόμησης αποκάλυψε ότι η κεφαλαλγία συνδέθηκε άμεσα με τα επίπεδα D-dimer και κρεατινίνης, τη χρήση ρινικού σωλήνα υψηλής ροής οξυγόνου (που χρησιμοποιείται στη νοσηλεία των ασθενών που έχουν αναπνευστική δυσχέρεια) και αρθρομυαλγίας,

-ενώ τα επίπεδα ουρίας, η και η υπέρταση συσχετίστηκαν αρνητικά με τον πονοκέφαλο (δηλαδή οι ασθενείς που είχαν κεφαλαλγία δεν είχαν υπέρταση ή αυξημένη ουρία στο αίμα).

Τα χαρακτηριστικά του πονοκεφάλου που σχετίζονται με το COVID-19 μπορούσαν να αναζητηθούν μόνο στους 23 από τους 48 (48%) ασθενείς που δήλωσαν ότι είχαν κεφαλαλγία στην έναρξη της λοίμωξης.

-Ο πονοκέφαλος ήταν το σύμπτωμα έναρξης σε 8/20 (40%), ήπιας ή μέτριας έντασης στους 17/20 (85%), με πιεστικά χαρακτηριστικά στους 17/18 (94%) και ολοκράνιας εντόπισης στους 8/19 (42%), ενώ στους 7/19 (37%) η εντόπιση της κεφαλαλγίας ήταν εντοπισμένη σε ένα μέρος της κεφαλής.

Συμπερασματικά και οι τρεις αυτές μελέτες μας πληροφορούν ότι η κεφαλαλγία στη λοίμωξη COVID-19 είναι ένα μη ειδικό σύμπτωμα, χωρίς ειδικά χαρακτηριστικά, ενώ μια μελέτη έδειξε ότι η ύπαρξη της κεφαλαλγίας στα συμπτώματα εμφάνισης της λοίμωξης μπορεί να συνδυάζεται με καλύτερη εξέλιξη της λοίμωξης και με μικρότερη θνησιμότητα, μια παρατήρηση που θα πρέπει να επιβεβαιωθεί ωστόσο και σε άλλες μελέτες.

Επιδημίες

02.03.2021

Μπορεί ο SARS-CoV-2 να μεταδοθεί από κατεψυγμένα δείγματα ζώων;

Σε πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό nature διερευνάται η προέλευση της πανδημίας και μελετάται αν ο SARS-CoV-2 μπορεί να μεταδοθεί από κατεψυγμένα δείγματα ζώων. H βιβλιογραφία ανασκοπείται από τους Καθηγητές της Ιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτριο Παρασκευή (Αναπληρωτής Καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνο Δημόπουλο (Πρύτανης ΕΚΠΑ)(https://mdimop.gr/covid19/) . Σε συνέντευξη τύπου αυτόν τον μήνα, η ομάδα […]

02.03.2021

Νεότερα στελέχη του κορωνοϊού στις ΗΠΑ (NYC Northeastvariant)

Δύο διαφορετικές επιστημονικές ομάδες έχουν εντοπίσει ένα νέο στέλεχος κορωνοϊού στη Νέα Υόρκη και στο Βορειοανατολικό τμήμα των ΗΠΑ (NYC, Northeastvariant), το οποίο μπορεί να διαφύγει τη φυσική ανοσία του οργανισμού. Το στέλεχος αυτό ονομάστηκε B.1.526 και διαπιστώθηκε μία σταδιακή αύξηση της επίπτωσης του από τα τέλη Δεκεμβρίου έως  και τα μέσα Φεβρουαρίου, φτάνοντας σε […]

Θρόμβοι αίματος στους ασθενείς με COVID-19: Μπορεί να αποδίδονται στη δράση Αυτοαντισωμάτων;
01.03.2021

Θρόμβοι αίματος στους ασθενείς με COVID-19: Μπορεί να αποδίδονται στη δράση Αυτοαντισωμάτων;

COVID-19: Τα τελευταία δεδομένα για τους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση
01.03.2021

COVID-19: Τα τελευταία δεδομένα για τους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση

Διαβατήρια Ανοσίας/Πιστοποιητικά Εμβολιασμού: Πώς μπορεί να εφαρμοστεί σωστά το παραπάνω μέτρο;
01.03.2021

Διαβατήρια Ανοσίας/Πιστοποιητικά Εμβολιασμού: Πώς μπορεί να εφαρμοστεί σωστά το παραπάνω μέτρο;

«Φαρμακείο και πανδημία: Προκλήσεις, ευκαιρίες, ψηφιακές λύσεις»
01.03.2021

«Φαρμακείο και πανδημία: Προκλήσεις, ευκαιρίες, ψηφιακές λύσεις»

Εμβόλιο Johnson & Johnson για την COVID-19: 4 Πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζετε
01.03.2021

Εμβόλιο Johnson & Johnson για την COVID-19: 4 Πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζετε

«Πιέζεται» τελικά το ΕΣΥ; – 1.360 ΜΕΘ «βλέπει» η Α.Πελώνη – Lockdown μέχρι και την Καθαρά Δευτέρα λένε οι «ειδικοί»
01.03.2021

«Πιέζεται» τελικά το ΕΣΥ; – 1.360 ΜΕΘ «βλέπει» η Α.Πελώνη – Lockdown μέχρι και την Καθαρά Δευτέρα λένε οι «ειδικοί»

Μ.Παγώνη: «Το lockdown δεν έχει νόημα – Λάθος η απαγόρευση κυκλοφορίας στις 6» (βίντεο)
01.03.2021

Μ.Παγώνη: «Το lockdown δεν έχει νόημα – Λάθος η απαγόρευση κυκλοφορίας στις 6» (βίντεο)

Kορωνοϊός και παρενέργειες: Tι λέει για τον κάθε οργανισμό η εμφάνιση ή μη παρενεργειών;
01.03.2021

Kορωνοϊός και παρενέργειες: Tι λέει για τον κάθε οργανισμό η εμφάνιση ή μη παρενεργειών;

Δημοφιλή

Φυσική Κατάσταση
1

Μεγάλος διαγωνισμός του ygeianews.gr για να είσαστε σε «φόρμα» εν μέσω καραντίνας!

Ψυχολογία
2

Μειώστε το άγχος με αυτές τις απλές συμβουλές

Ομορφιά
3

Bλεφαρίδες: Πώς να τις κάνετε να λάμψουν με 5 απλά βήματα

Υγεία
4

Με επιτυχία η πρώτη μεταμόσχευση κερατοειδούς για το 2021

Περισσότερα

02.03.2021

5 σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου

Το Crohn’s & Colitis Congess, που πραγματοποιήθηκε στις 23-25  Ιανουαρίου στο Τέξας, αποτελεί ένα ετήσιο συνέδριο των ειδικών για τις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα. Στο συνέδριο αυτό, στο οποίο συμμετέχουν τόσο το Crohn’s & Colitis Foundation όσο και το American Gastroenterological Association (AGA), παρουσιάζονται κάθε χρόνο οι […]

02.03.2021

Μπορεί ο SARS-CoV-2 να μεταδοθεί από κατεψυγμένα δείγματα ζώων;

Σε πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό nature διερευνάται η προέλευση της πανδημίας και μελετάται αν ο SARS-CoV-2 μπορεί να μεταδοθεί από κατεψυγμένα δείγματα ζώων. H βιβλιογραφία ανασκοπείται από τους Καθηγητές της Ιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτριο Παρασκευή (Αναπληρωτής Καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνο Δημόπουλο (Πρύτανης ΕΚΠΑ)(https://mdimop.gr/covid19/) . Σε συνέντευξη τύπου αυτόν τον μήνα, η ομάδα […]

Νεότερα στελέχη του κορωνοϊού στις ΗΠΑ (NYC Northeastvariant)
02.03.2021

Νεότερα στελέχη του κορωνοϊού στις ΗΠΑ (NYC Northeastvariant)

Η οριοθέτηση στα παιδιά
02.03.2021

Η οριοθέτηση στα παιδιά

Εισαγωγή στη Γυναικεία Ψυχολογία
02.03.2021

Εισαγωγή στη Γυναικεία Ψυχολογία

Ο ρόλος της χρόνιας φλεγμονής στους μηχανισμούς της γήρανσης
02.03.2021

Ο ρόλος της χρόνιας φλεγμονής στους μηχανισμούς της γήρανσης

Τέλος στο πρόβλημα των κιρσών με την τεχνολογία laser
02.03.2021

Τέλος στο πρόβλημα των κιρσών με την τεχνολογία laser

Η χειρουργική της «κλειδαρότρυπας» στην υπηρεσία του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης
02.03.2021

Η χειρουργική της «κλειδαρότρυπας» στην υπηρεσία του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης

Εξελίξεις στην Καρδιολογία
02.03.2021

Εξελίξεις στην Καρδιολογία

Ηλεκτρομυογράφημα: Μια λειτουργική εξέταση για τη μελέτη του περιφερικού νευρικού συστήματος και των μυών
01.03.2021

Ηλεκτρομυογράφημα: Μια λειτουργική εξέταση για τη μελέτη του περιφερικού νευρικού συστήματος και των μυών