Eρευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ ανέλυσαν δεδομένα σχεδόν 41 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Αγγλία, για την περίοδο 2011-2023.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι περισσότεροι θάνατοι που συνδέονται με την άνοια καταγράφηκαν σε προάστια και γειτονιές μέσης πυκνότητας, όχι στις πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις ή στις πιο αγροτικές περιοχές.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, η βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες και της ποιότητας των υπαίθριων χώρων στις πιο μειονεκτούσες κοινότητες θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το 10,5% των θανάτων από άνοια.
Οι παράγοντες που συνδέουν το περιβάλλον με την άνοια
Η επιστημονική έρευνα εξετάζει πλέον όχι μόνο τη γενετική και τη βιολογία του εγκεφάλου, αλλά και τις συνθήκες της καθημερινής ζωής.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση, η κοινωνική απομόνωση, η απώλεια ακοής, η παχυσαρκία, η κατάθλιψη και η υψηλή χοληστερίνη συγκαταλέγονται στους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Τα προάστια μπορεί να συνδυάζουν μειονεκτήματα διαφορετικών περιβαλλόντων: περιβαλλοντικές πιέσεις, αλλά και δυσκολότερη πρόσβαση σε γιατρούς και υπηρεσίες σε σύγκριση με τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερη μελέτη για να εξηγηθεί πλήρως η συγκεκριμένη συσχέτιση.
Μια εναλλακτική εξήγηση είναι ότι ορισμένοι άνθρωποι μετακομίζουν σε ημιαγροτικές περιοχές ή σε μονάδες φροντίδας όταν αρχίζουν να αντιμετωπίζουν γνωστικές δυσκολίες. Επομένως, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η γειτονιά προκαλεί άνοια.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τον κίνδυνο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο τρόπος ζωής παραμένει σημαντικός, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας. Η συστηματική άσκηση, η μεσογειακή διατροφή, ο επαρκής ύπνος και η διατήρηση κοινωνικών επαφών μπορούν να συμβάλουν στη συνολική υγεία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο έλεγχος της ακοής, καθώς η απώλειά της χωρίς αντιμετώπιση έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο άνοιας. Παράλληλα, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και η αντιμετώπιση παραγόντων όπως η υπέρταση, ο διαβήτης και η υψηλή χοληστερίνη αποτελούν σημαντικά πεδία πρόληψης.
Οι ερευνητές εξετάζουν συνολικά το «εκθεσίωμα» — το σύνολο των περιβαλλοντικών εκθέσεων που συσσωρεύονται σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Στόχος είναι να κατανοηθεί καλύτερα πώς οι συνθήκες κατοικίας, η καθημερινότητα και οι κοινωνικές σχέσεις αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν την υγεία του εγκεφάλου.
