Η ικανότητα του ανθρώπου να κρατά την αναπνοή του εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η φυσική κατάσταση, η εκπαίδευση και η λειτουργία του οργανισμού.
Παρότι οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να αντέξουν χωρίς αναπνοή για λιγότερο από ενάμιση λεπτό, οι επαγγελματίες ελεύθεροι δύτες καταφέρνουν να φτάσουν σε χρόνους που μοιάζουν αδιανόητοι.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Κροάτης ελεύθερος δύτης Βίτομιρ Μάριτσιτς, ο οποίος τον Ιούνιο του 2025 σημείωσε παγκόσμιο ρεκόρ, παραμένοντας κάτω από το νερό χωρίς να αναπνεύσει για 29 λεπτά και 3 δευτερόλεπτα, σε ελεγχόμενες συνθήκες.
Για τον μέσο υγιή ενήλικα, ωστόσο, ο χρόνος που μπορεί να κρατήσει την αναπνοή του κυμαίνεται συνήθως από 30 έως 90 δευτερόλεπτα.
Με συστηματική προπόνηση η διάρκεια αυτή μπορεί να αυξηθεί στα δύο ή τρία λεπτά, ενώ οι κορυφαίοι αθλητές της ελεύθερης κατάδυσης ξεπερνούν ακόμη και τα δέκα λεπτά.
Όταν σταματά η αναπνοή, τα αποθέματα οξυγόνου αρχίζουν να μειώνονται και το διοξείδιο του άνθρακα συσσωρεύεται στο αίμα. Αυτό ενεργοποιεί μηχανισμούς που ωθούν τον οργανισμό να αναπνεύσει ξανά.
Παράλληλα, επιβραδύνεται ο καρδιακός ρυθμός και το αίμα κατευθύνεται κυρίως προς ζωτικά όργανα, όπως η καρδιά και ο εγκέφαλος, ώστε να εξοικονομείται όσο το δυνατόν περισσότερο οξυγόνο.
Σημαντικό ρόλο στην επίδοση παίζουν η χωρητικότητα των πνευμόνων, η ανοχή του οργανισμού στα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα, η ψυχραιμία και η εξειδικευμένη προπόνηση.
Οι ελεύθεροι δύτες εφαρμόζουν τεχνικές χαλάρωσης και ειδικά προγράμματα άσκησης που τους επιτρέπουν να αυξήσουν σταδιακά την αντοχή τους.
Παρόλα αυτά, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι παρατεταμένες προσπάθειες άπνοιας ενέχουν σοβαρούς κινδύνους.
Η έντονη έλλειψη οξυγόνου μπορεί να προκαλέσει ζάλη, απώλεια αισθήσεων, καρδιακές αρρυθμίες και, στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες.
Για τον λόγο αυτό, οι προσπάθειες κατάρριψης ρεκόρ πραγματοποιούνται αποκλειστικά υπό αυστηρή ιατρική και τεχνική επίβλεψη, με ομάδες ασφαλείας που παρακολουθούν συνεχώς την κατάσταση του δύτη.
