Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν τους όρους «έμφραγμα» και «ανακοπή καρδιάς» σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα, όμως πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές ιατρικές καταστάσεις, με διαφορετικά αίτια, συμπτώματα και τρόπους αντιμετώπισης.
Όπως εξηγεί η Αμερικανική Εταιρεία Καρδιάς (AHA), στην ανακοπή καρδιάς η καρδιά σταματά ξαφνικά να λειτουργεί, συνήθως εξαιτίας μιας σοβαρής διαταραχής στον ηλεκτρικό της ρυθμό.
Όταν η καρδιά δεν χτυπά, το αίμα δεν φτάνει στον εγκέφαλο και στα υπόλοιπα ζωτικά όργανα, με αποτέλεσμα η κατάσταση να γίνεται άμεσα απειλητική για τη ζωή.
Αντίθετα, το έμφραγμα του μυοκαρδίου προκαλείται όταν ένα από τα αγγεία που τροφοδοτούν την καρδιά με αίμα, οι λεγόμενες στεφανιαίες αρτηρίες, φράξει.
Το τμήμα του καρδιακού μυός που δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο αρχίζει σταδιακά να υφίσταται βλάβη και, αν δεν υπάρξει γρήγορη ιατρική παρέμβαση, μπορεί να προκληθεί μόνιμη καταστροφή.
Πώς ξεχωρίζουν τα συμπτώματα
Η ανακοπή καρδιάς συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά. Ο άνθρωπος χάνει τις αισθήσεις του, δεν έχει φυσιολογική αναπνοή και χρειάζεται άμεση βοήθεια.
Στο έμφραγμα, αντίθετα, η καρδιά συνεχίζει συνήθως να χτυπά, ενώ τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά ή απότομα. Τα πιο συχνά σημάδια περιλαμβάνουν:
- έντονο πόνο ή πίεση στο στήθος,
- πόνο που αντανακλά στο χέρι, τη γνάθο ή την πλάτη,
- δύσπνοια,
- κρύο ιδρώτα,
- ναυτία,
- έντονη αδυναμία.
Δεν εμφανίζουν όλοι οι ασθενείς τα ίδια συμπτώματα, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει την αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Η ταχύτητα αντίδρασης είναι κρίσιμη
Στην περίπτωση ανακοπής καρδιάς, κάθε δευτερόλεπτο μετράει. Η άμεση έναρξη καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
Αν κάποιος καταρρεύσει ξαφνικά και δεν ανταποκρίνεται, πρέπει:
- να κληθεί αμέσως το ΕΚΑΒ,
- να ξεκινήσει ΚΑΡΠΑ,
- να χρησιμοποιηθεί αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής, εφόσον υπάρχει διαθέσιμος.
Στην ανακοπή, οι πιθανότητες επιβίωσης μειώνονται όσο περνά ο χρόνος χωρίς βοήθεια, γι’ αυτό η άμεση αντίδραση από τους παρευρισκόμενους μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Αντίστοιχα, σε περίπτωση πιθανού εμφράγματος, η μεταφορά του ασθενούς στο νοσοκομείο πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση, καθώς η γρήγορη αποκατάσταση της ροής του αίματος μπορεί να περιορίσει τη βλάβη στην καρδιά.
Ποια είναι η σχέση μεταξύ τους
Παρότι δεν πρόκειται για την ίδια κατάσταση, υπάρχει σύνδεση μεταξύ τους. Ένα έμφραγμα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαλέσει ανακοπή καρδιάς, καθώς η βλάβη στην καρδιά μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες αρρυθμίες.
Ωστόσο, τα περισσότερα εμφράγματα δεν καταλήγουν σε ανακοπή, ενώ η καρδιακή ανακοπή μπορεί να προκληθεί και από άλλους παράγοντες, όπως σοβαρές ηλεκτρικές διαταραχές της καρδιάς.
Η γνώση της διαφοράς ανάμεσα στα δύο περιστατικά και η έγκαιρη αντίδραση μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο.
