Τα μάτια θεωρούνται συχνά «ο καθρέφτης της ψυχής», όμως για τους γιατρούς αποτελούν και ένα πολύτιμο παράθυρο προς την κατάσταση της υγείας μας. Πέρα από προβλήματα όρασης, μπορούν να αποκαλύψουν ενδείξεις για παθήσεις που αφορούν την καρδιά, τα αιμοφόρα αγγεία και το κυκλοφορικό σύστημα.
Μάλιστα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένα σημάδια που εμφανίζονται στα βλέφαρα ή στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού μπορεί να αποτελούν πρώιμες προειδοποιήσεις για καρδιολογικά προβλήματα, ακόμη και σε άτομα που δεν έχουν εμφανίσει κανένα άλλο σύμπτωμα.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα λεγόμενα ξανθελάσματα, μικρές κιτρινωπές εναποθέσεις λίπους που εμφανίζονται συνήθως γύρω από τα βλέφαρα.
Τι είναι τα ξανθελάσματα
Τα ξανθελάσματα εμφανίζονται ως μικρές, επίπεδες ή ελαφρώς υπερυψωμένες κιτρινωπές πλάκες στο δέρμα γύρω από τα μάτια, συνήθως κοντά στην εσωτερική γωνία των βλεφάρων.
Αν και δεν προκαλούν πόνο ή ενόχληση, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν αποτελούν απλώς ένα αισθητικό πρόβλημα.
Σε πολλές περιπτώσεις συνδέονται με αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης και λιπιδίων στο αίμα. Όταν το σώμα δυσκολεύεται να διαχειριστεί σωστά τα λιπαρά, μέρος αυτών μπορεί να συσσωρευτεί σε διάφορους ιστούς, συμπεριλαμβανομένου του δέρματος γύρω από τα μάτια.
Οι μελέτες δείχνουν ότι άτομα με ξανθελάσματα παρουσιάζουν συχνότερα αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου και άλλων καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Η σύνδεση με τη χοληστερίνη
Η χοληστερίνη είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, ωστόσο όταν τα επίπεδά της αυξάνονται υπερβολικά, μπορεί να αρχίσει να συσσωρεύεται στα τοιχώματα των αρτηριών.
Η διαδικασία αυτή οδηγεί σταδιακά στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, οι οποίες περιορίζουν τη ροή του αίματος και αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι γιατροί εξηγούν ότι τα ξανθελάσματα λειτουργούν σε ορισμένες περιπτώσεις σαν ένα «εξωτερικό μήνυμα» ότι αντίστοιχες εναποθέσεις λίπους μπορεί να συμβαίνουν και μέσα στα αγγεία.
Για τον λόγο αυτό, όταν κάποιος παρατηρήσει τέτοιες αλλοιώσεις γύρω από τα μάτια, καλό είναι να προχωρήσει σε έλεγχο χοληστερίνης και καρδιαγγειακού κινδύνου.
Όταν ο οφθαλμίατρος βλέπει περισσότερα από την όραση
Ένα από τα εντυπωσιακότερα στοιχεία της σύγχρονης ιατρικής είναι ότι ο οφθαλμίατρος μπορεί να εξετάσει απευθείας τα αιμοφόρα αγγεία του ανθρώπινου σώματος χωρίς χειρουργική επέμβαση.
Μέσω της βυθοσκόπησης, ο γιατρός μπορεί να παρατηρήσει τα μικρά αγγεία του αμφιβληστροειδούς και να εντοπίσει σημάδια που συνδέονται με καρδιαγγειακές παθήσεις.
Αλλοιώσεις όπως:
- Στένωση αρτηριών
- Μικρές αιμορραγίες
- Ανωμαλίες στα αγγεία
- Οίδημα του οπτικού νεύρου
μπορεί να αποτελούν ένδειξη υπέρτασης ή άλλων προβλημάτων του κυκλοφορικού συστήματος.
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ένας οφθαλμολογικός έλεγχος οδήγησε στην έγκαιρη διάγνωση σοβαρών παθήσεων πριν εμφανιστούν συμπτώματα από την καρδιά.
Η υπέρταση αφήνει το αποτύπωμά της στα μάτια
Η υψηλή αρτηριακή πίεση επηρεάζει ολόκληρο το αγγειακό δίκτυο του οργανισμού.
Τα μικροσκοπικά αγγεία του αμφιβληστροειδούς είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις μεταβολές της πίεσης και συχνά παρουσιάζουν βλάβες πριν ακόμη εμφανιστούν άλλα συμπτώματα.
Η λεγόμενη υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια αποτελεί μία από τις πιο γνωστές επιπλοκές της αρρύθμιστης υπέρτασης.
Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστεί ακόμη και η όραση, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Το λευκό ή γκρι δαχτυλίδι γύρω από την ίριδα
Ένα ακόμη σημάδι που απασχολεί τους γιατρούς είναι ο λεγόμενος γεροντότοξος, ένας λευκός ή γκριζωπός δακτύλιος που εμφανίζεται γύρω από την ίριδα του ματιού.
Στα μεγαλύτερα άτομα θεωρείται συχνά φυσιολογικό εύρημα που σχετίζεται με τη γήρανση.
Ωστόσο, όταν εμφανίζεται σε νεότερες ηλικίες, μπορεί να συνδέεται με αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης και να αποτελεί ένδειξη αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου.
Για τον λόγο αυτό οι ειδικοί συστήνουν να μην αγνοείται, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας.
Ποια άλλα συμπτώματα χρειάζονται προσοχή
Εκτός από τα ξανθελάσματα και τις αγγειακές αλλοιώσεις, υπάρχουν και άλλα σημάδια στα μάτια που αξίζουν προσοχής.
Μεταξύ αυτών είναι:
- Ξαφνική θολή όραση
- Απώλεια μέρους του οπτικού πεδίου
- Εμφάνιση σκοτεινών κηλίδων
- Διπλωπία
- Ξαφνική απώλεια όρασης
Αν και δεν σχετίζονται πάντα με καρδιολογικό πρόβλημα, μπορεί να αποτελούν ένδειξη αγγειακών διαταραχών που απαιτούν άμεση αξιολόγηση.
