Σημαντικές εξελίξεις στη μάχη κατά του μελανώματος φέρνουν τα νέα δεδομένα από τις πρόσφατες κλινικές μελέτες, καθώς ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του όγκου και στη συνέχεια έλαβαν θεραπεία με εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία παρουσίασαν σημαντική μείωση του κινδύνου υποτροπής και θανάτου.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο παθολόγος ογκολόγος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) και επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελανώματος, Δημήτρης Μπαφαλούκος, σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο Fm, οι μελέτες έδειξαν μείωση του κινδύνου υποτροπής και θανάτου κατά 49%, ενώ η εμφάνιση απομακρυσμένων μεταστάσεων μειώθηκε κατά 59%.
Ο ίδιος υπογράμμισε πως η σημασία των αποτελεσμάτων δεν βρίσκεται μόνο στα εντυπωσιακά ποσοστά, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι το θεραπευτικό όφελος φαίνεται να διατηρείται στον χρόνο.
«Το σημαντικό στοιχείο δεν είναι τα νούμερα που είναι σαφώς εντυπωσιακά, αλλά το γεγονός ότι το θεραπευτικό όφελος παραμένει σταθερό και δεν εξασθενεί με την πάροδο των ετών», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο κ. Μπαφαλούκος σημείωσε ότι το προφίλ ασφάλειας των συγκεκριμένων θεραπειών θεωρείται ικανοποιητικό, χωρίς παρενέργειες που να εμποδίζουν τη χορήγησή τους.
«Το προφίλ ασφάλειας των θεραπειών κρίνεται ικανοποιητικό, χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες που να περιορίζουν τη χορήγησή τους, τις οποίες έχουμε πλέον μελετήσει στην πενταετία», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, τα εξατομικευμένα mRNA εμβόλια για το μελάνωμα βρίσκονται ακόμη σε φάση κλινικών δοκιμών, με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις να αφορούν κυρίως μελέτες φάσης 2 και 2Β, ενώ η φάση 3 βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
«Οι μελέτες είναι τυχαιοποιημένες και διεξάγονται σε πολλά κέντρα διεθνώς, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας», τόνισε.
Ποιοι θεωρούνται υψηλού κινδύνου για μελάνωμα
Ο καθηγητής αναφέρθηκε και στους παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου, επισημαίνοντας πως η ηλιακή ακτινοβολία UVA και UVB αποτελεί έναν από τους βασικούς κινδύνους.
Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας, καθώς σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης γενετικοί παράγοντες και άλλοι μηχανισμοί που δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.
«Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε άτομα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως ανοιχτόχρωμο δέρμα, γαλανά ή ανοιχτόχρωμα μάτια και ξανθά ή κοκκινωπά μαλλιά.
Πρόκειται για πληθυσμούς που εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία στην ηλιακή ακτινοβολία, γεγονός που εξηγεί και τα υψηλότερα ποσοστά μελανώματος, που καταγράφονται στις σκανδιναβικές χώρες», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης όσοι έχουν μεγάλο αριθμό σπίλων ή συγγενείς δυσπλαστικούς σπίλους, δηλαδή ελιές με πολυχρωμία, μεγαλύτερο μέγεθος από το φυσιολογικό και αυξημένη πιθανότητα κακοήθους εξαλλαγής.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος, ειδικά όταν υπάρχει συγγενής πρώτου βαθμού που έχει νοσήσει.
Ποια σημάδια δεν πρέπει να αγνοούμε
Οποιαδήποτε αλλαγή σε μια ελιά, είτε υπάρχει από παλιά είτε εμφανιστεί πρόσφατα, θα πρέπει να αποτελεί λόγο επίσκεψης σε δερματολόγο, σύμφωνα με τον κ. Μπαφαλούκο.
«Δεν είναι απαραίτητο μια ελιά να υπάρχει εκ γενετής για να παρουσιάσει κακοήθη εξαλλαγή. Μπορεί να εμφανιστεί σε μεγαλύτερη ηλικία και να εξελιχθεί σε μελάνωμα μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα», εξήγησε.
Όπως τόνισε, ύποπτα σημάδια είναι όταν μια ελιά:
- μεγαλώνει σε μέγεθος,
- αλλάζει χρώμα,
- παρουσιάζει αιμορραγία,
- προκαλεί κνησμό.
«Οποιαδήποτε αλλαγή δηλαδή σε μια προϋπάρχουσα ή νεοεμφανιζόμενη ελιά, σημαίνει επίσκεψη στον δερματολόγο», υπογράμμισε.
Η βασική εξέταση για τον έλεγχο ύποπτων βλαβών είναι η δερματοσκόπηση σε συνδυασμό με την κλινική εκτίμηση από ειδικό γιατρό, καθώς η έγκαιρη διάγνωση παίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόγνωση.
Η προστασία από τον ήλιο ξεκινά από την παιδική ηλικία
Ο Δημήτρης Μπαφαλούκος αναφέρθηκε και στη σημασία της πρόληψης, επισημαίνοντας ότι ο ήλιος συνδέεται και με άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος, όπως το πλακώδες και το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα.
«Ο ήλιος μπορεί να είναι φίλος, καθώς έχει πολλές ευεργετικές ιδιότητες, αλλά μπορεί να είναι και εχθρός», δήλωσε.
Όπως σημείωσε, η χρήση αντηλιακού είναι απαραίτητη, όμως δεν αρκεί από μόνη της.
«Το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται σωστά, σε επαρκή ποσότητα και να ανανεώνεται τακτικά, ιδιαίτερα μετά το κολύμπι, την εφίδρωση ή την παρατεταμένη παραμονή στον ήλιο, που σαφώς δεν ενδείκνυται, ιδιαίτερα τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας, από τις 10 το πρωί έως τις 3 το μεσημέρι, όταν οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν σχεδόν κάθετα», ανέφερε.
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η προστασία είναι ακόμη πιο σημαντική για τα παιδιά και τους νέους, καθώς οι βλάβες που προκαλούνται στο δέρμα σε μικρή ηλικία μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος αργότερα στη ζωή.
«Η προστασία από τον ήλιο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια συνολική καθημερινή συνήθεια και όχι μόνο ως η χρήση ενός προϊόντος», κατέληξε.
