Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Heart Association, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όσοι ξενυχτάνε έχουν χειρότερη καρδιαγγειακή υγεία σε σύγκριση με όσους λειτουργούν καλύτερα τις πρωινές ώρες.
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 300.000 ενηλίκων, με μέση ηλικία τα 57 έτη, από τη βάση δεδομένων UK Biobank και εξέτασε πώς ο λεγόμενος «χρονοτύπος», η φυσική προτίμηση του οργανισμού για ύπνο και δραστηριότητα, επηρεάζει την υγεία της καρδιάς.
Περίπου το 8% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι είναι «σίγουρα βραδινοί τύποι», με τη συνήθεια να κοιμούνται πολύ αργά (π.χ. μετά τις 2 π.μ.) και να έχουν κορύφωση δραστηριότητας αργότερα μέσα στην ημέρα.
Αντίθετα, το 24% δήλωσε «σίγουρα πρωινός τύπος», πηγαίνοντας νωρίς για ύπνο (π.χ. γύρω στις 9 μ.μ.) έχοντας αυξημένη δραστηριότητα τις πρωινές ώρες. Η πλειονότητα (67%) κατατάχθηκε ως ενδιάμεσος χρονοτύπος.
Η καρδιαγγειακή υγεία αξιολογήθηκε με βάση τους δείκτες Life’s Essential 8 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, υγιεινή διατροφή, σωματική άσκηση, αποφυγή καπνίσματος, ποιοτικό ύπνο, καθώς και φυσιολογικά επίπεδα βάρους, σακχάρου, χοληστερόλης και αρτηριακής πίεσης.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Τα ευρήματα ανέδειξαν τα εξής:
- Οι βραδινοί τύποι είχαν 79% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν συνολικά κακή καρδιαγγειακή υγεία σε σύγκριση με τους ενδιάμεσους.
- Ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου ήταν αυξημένος κατά 16% στους «νυχτερινούς τύπους», σε περίοδο παρακολούθησης περίπου 14 ετών.
Η αρνητική επίδραση του βραδινού χρονοτύπου στην καρδιά ήταν εντονότερη στις γυναίκες.
Μεγάλο μέρος του αυξημένου κινδύνου αποδόθηκε σε ανθυγιεινές συνήθειες, κυρίως στο κάπνισμα και στον ανεπαρκή ή ακανόνιστο ύπνο.
Αντίθετα, οι πρωινοί τύποι είχαν 5% μικρότερη πιθανότητα χαμηλών σκορ καρδιαγγειακής υγείας.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι βραδινοί τύποι συχνά βιώνουν «κιρκάδια ασυμφωνία», δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό τους ρολόι δεν συμβαδίζει με τον φυσικό κύκλο μέρας-νύχτας ή με τις κοινωνικές υποχρεώσεις (εργασία και οικογένεια).
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κακές διατροφικές επιλογές, αυξημένο κάπνισμα και χρόνια έλλειψη ύπνου, παράγοντες που επιβαρύνουν την καρδιά.
Παρότι τα ευρήματα δείχνουν αυξημένο κίνδυνο, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτός δεν είναι αναπόφευκτος.
«Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο αυξημένος κίνδυνος καρδιοπάθειας στους βραδινούς τύπους οφείλεται εν μέρει σε τροποποιήσιμες συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα και ο ύπνος.
Επομένως, οι βραδινοί τύποι έχουν επιλογές για να βελτιώσουν την καρδιαγγειακή τους υγεία», ανέφερε η Kristen Knutson, Ph.D., FAHA, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern, με εξειδίκευση στην έρευνα του ύπνου και των κιρκάδιων ρυθμών, καθώς και υπότροφος της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.
«Δεν είναι εγγενώς λιγότερο υγιείς, αλλά αντιμετωπίζουν προκλήσεις που καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής» συμπλήρωσε.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν επίσης ότι ο χρονοτύπος θα μπορούσε στο μέλλον να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό θεραπειών ή παρεμβάσεων, καθώς ορισμένα φάρμακα και αλλαγές τρόπου ζωής μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικά όταν «ευθυγραμμίζονται» με το βιολογικό ρολόι κάθε ατόμου.
Η μελέτη δείχνει ότι ο βραδινός τρόπος ζωής μπορεί να επιβαρύνει την καρδιαγγειακή υγεία, κυρίως λόγω συνηθειών όπως το κάπνισμα και ο κακός ύπνος.
Ωστόσο, πρόκειται για παράγοντες που μπορούν να αλλάξουν, γεγονός που σημαίνει ότι η προστασία της καρδιάς είναι εφικτή ανεξάρτητα από τον χρονοτύπο.