Η ιατρική επιστήμη σώζει καθημερινά εκατομμύρια ζωές, ωστόσο δεν είναι αλάνθαστη. Σε σπάνιες αλλά τραγικές περιπτώσεις, ανθρώπινα λάθη στη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων έχουν κοστίσει τη ζωή ασθενών.
Αυτά τα περιστατικά υπενθυμίζουν πόσο κρίσιμη είναι η λεπτομέρεια, η συγκέντρωση και η τήρηση πρωτοκόλλων στην ιατρική πράξη.
1. Ο λάθος ασθενής, η λάθος εγχείρηση
Σε ορισμένα νοσοκομεία έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου ασθενείς οδηγήθηκαν στο χειρουργείο για εντελώς διαφορετική επέμβαση από αυτή που είχαν ανάγκη. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα στις ΗΠΑ, όπου ηλικιωμένος ασθενής χειρουργήθηκε στον εγκέφαλο, ενώ το πραγματικό του πρόβλημα αφορούσε ανεύρυσμα στην κοιλιακή χώρα. Η επέμβαση κατέληξε μοιραία.
2. Ξεχασμένα εργαλεία μέσα στο σώμα
Ένα από τα πιο συχνά –και επικίνδυνα– λάθη είναι η παραμονή χειρουργικών εργαλείων ή γαζών μέσα στο σώμα του ασθενούς. Σε πολλές περιπτώσεις, το λάθος ανακαλύπτεται πολύ αργά, όταν ο ασθενής εμφανίσει σοβαρή λοίμωξη ή εσωτερική αιμορραγία, οδηγώντας ακόμη και στον θάνατο.
3. Λάθος όργανο, λάθος πλευρά
Αν και ακούγεται απίστευτο, υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά όπου χειρουργοί αφαίρεσαν λάθος όργανο. Σε μια γνωστή υπόθεση, νεφρός υγιής αφαιρέθηκε κατά λάθος αντί για τον κατεστραμμένο, με αποτέλεσμα ο ασθενής να χάσει τη ζωή του από επιπλοκές. Άλλες φορές έχουν πραγματοποιηθεί επεμβάσεις στο λάθος άκρο ή στην αντίθετη πλευρά του σώματος.
4. Αναισθησία: Η λεπτή ισορροπία
Η χορήγηση αναισθησίας είναι μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις του χειρουργείου. Υπερβολική δόση ή λάθος φάρμακο μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανακοπή ή σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια. Δυστυχώς, τέτοια περιστατικά έχουν καταλήξει θανατηφόρα, ειδικά πριν την ανάπτυξη πιο ασφαλών πρωτοκόλλων.
5. Οι λοιμώξεις του χειρουργείου
Ακόμη κι όταν η επέμβαση θεωρείται επιτυχημένη, η μη τήρηση των κανόνων αποστείρωσης μπορεί να οδηγήσει σε βαριές νοσοκομειακές λοιμώξεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, αυτές οι λοιμώξεις αποδείχθηκαν ανθεκτικές στα αντιβιοτικά και στοίχισαν τη ζωή σε ασθενείς που αρχικά βρίσκονταν σε καλή κατάσταση.
Η γάζα που ξεχάστηκε για χρόνια
Το 2011, στην Ιαπωνία, μια γυναίκα άρχισε να υποφέρει από έντονους πόνους στην κοιλιακή χώρα. Μετά από αρκετές εξετάσεις, οι γιατροί ανακάλυψαν ότι μέσα στο σώμα της υπήρχαν δύο χειρουργικές γάζες, ξεχασμένες από καισαρική τομή που είχε πραγματοποιηθεί… 16 χρόνια νωρίτερα. Οι γάζες είχαν προκαλέσει σοβαρές φλεγμονές και η κατάσταση θα μπορούσε να αποβεί μοιραία αν δεν εντοπίζονταν εγκαίρως.
Ένα άλλο σοκαριστικό περιστατικό
Στις ΗΠΑ, το 2009, ασθενής που είχε χειρουργηθεί για καρκίνο στο στομάχι πέθανε λίγους μήνες αργότερα από λοίμωξη. Στην αυτοψία βρέθηκε μέσα του χειρουργικό ψαλίδι μήκους 18 εκατοστών, που είχε ξεχαστεί κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Το νοσοκομείο αναγκάστηκε να παραδεχθεί το λάθος και να αποζημιώσει την οικογένεια.
Τα ιατρικά λάθη είναι τραγωδίες που βαραίνουν τόσο τους επαγγελματίες υγείας όσο και το σύστημα υγείας συνολικά. Παρότι οι πιθανότητες είναι σπάνιες, κάθε τέτοιο περιστατικό μας υπενθυμίζει την ανθρώπινη ευαλωτότητα και την ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης, ελέγχου και διαφάνειας. Για τους ίδιους τους γιατρούς, είναι ένα οδυνηρό μάθημα που οδηγεί σε βελτίωση των πρακτικών ασφαλείας, ώστε οι επόμενοι ασθενείς να έχουν την καλύτερη δυνατή φροντίδα.