Υγεία

Τι καθορίζει το χρώμα στα μάτια και ποιο είναι το πιο κοινό;

Μπορεί να αλλάξει το χρώμα των ματιών;
Τι καθορίζει το χρώμα στα μάτια και ποιο είναι το πιο κοινό;

Παγκοσμίως το καφέ είναι το πιο κοινό χρώμα στα μάτια των ανθρώπων.

Αντίθετα, το πράσινο είναι ένα από τα πιο σπάνια χρώματα ματιών παγκοσμίως.

Τα άτομα με καστανά μάτια μπορεί να έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο των ματιών, εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια σε σχέση με εκείνους με πιο ανοιχτόχρωμα μάτια.

Ωστόσο, τα άτομα με καστανό χρώμα ματιών μπορεί να κινδυνεύουν περισσότερο από καταρράκτη καθώς μεγαλώνουν.

Τι καθορίζει το χρώμα στα μάτια

Το έγχρωμο μέρος του ματιού είναι γνωστό ως ίριδα, το οποίο περιέχει χρωστικές ουσίες που καθορίζουν το χρώμα των ματιών ενός ατόμου.

Το χρώμα των ματιών είναι σε μεγάλο βαθμό γενετικό. Μέχρι και 16 γονίδια υπαγορεύουν ποιο θα είναι το χρώμα των ματιών ενός ατόμου. Τα περισσότερα από αυτά τα γονίδια παίζουν ρόλο στην παραγωγή, μεταφορά ή αποθήκευση μελανίνης. Η μελανίνη είναι μια καφέ χρωστική ουσία που καθορίζει το χρώμα όχι μόνο των ματιών κάποιου, αλλά και των μαλλιών και του δέρματός του.

Όσο περισσότερη μελανίνη στα μάτια, τόσο πιο καστανά είναι. Τα μάτια που δεν είναι καστανά δεν έχουν διαφορετικές χρωστικές. Αντίθετα, έχουν λιγότερη μελανίνη. Μια ίριδα με τη λιγότερη μελανίνη θα φαίνεται μπλε, ενώ αυτές με λίγη περισσότερη μελανίνη μπορεί να φαίνονται πράσινα.

Οι επιστήμονες πίστευαν μέχρι πρόσφατα ότι μόνο ένα γονίδιο καθόριζε το χρώμα των ματιών και ότι τα καστανά μάτια κυριαρχούσαν σε σχέση με τα μπλε μάτια. Τώρα υποστηρίζουν ότι αυτό που καθορίζει το χρώμα των ματιών είναι πιο περίπλοκο.

Το πιο κοινό χρώμα ματιών

– Τα καστανά μάτια είναι το πιο κοινό χρώμα ματιών αφού το έχουν το 79% των ανθρώπων παγκοσμίως. Ωστόσο, η αναλογία διαφορετικών χρωμάτων ματιών ποικίλλει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή, από χώρα σε χώρα.

Στις ΗΠΑ, το 45 τοις εκατό του πληθυσμού έχει καστανά μάτια, το 27 τοις εκατό έχει μπλε μάτια, το 18 τοις εκατό έχει καστανά μάτια, το 9 τοις εκατό έχει πράσινα μάτια και το υπόλοιπο 1 τοις εκατό έχει χρώμα ματιών που δεν αναφέρεται παραπάνω. Αυτό προκύπτει από έρευνα του 2014 σε 2.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ από την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας.

Στην Αφρική και στη τη Νότια και Ανατολική Ασία επίσης κυριαρχεί το καφέ. Η Ευρώπη έρχεται να κάνει τη διαφορά, αφού έχει μεγαλύτερη ποικιλία στο χρώμα των ματιών από τον υπόλοιπο κόσμο, ειδικά όσον αφορά τα μπλε μάτια. Αυτό ίσως οφείλεται στην λιγότερη έκθεση των ανθρώπων που ζουν στις βόρειες χώρες στον ήλιο και έτσι δεν συγκεντρώνουν αρκετή μελατονίνη (ό,τι δηλαδή ισχύει και για το ανοιχτόχρωμο δέρμα).

Χώρες όπως η Αρμενία είχαν πάνω από 80 τοις εκατό καστανά μάτια και 3 τοις εκατό μπλε, ενώ η Ισλανδία είχε 9 τοις εκατό καστανά μάτια και 74 τοις εκατό μπλε.

– Το 8-10% των ανθρώπων έχουν γαλάζια μάτια, ενώ ένα 5% έχει ένα μείγμα καφέ και πράσινου.

– Μόνο το 2% των ανθρώπων έχουν πράσινο χρώμα ματιών, καθιστώντας το ένα από τα πιο σπάνια χρώματα.

Ακόμα πιο σπάνιες είναι οι περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν γκρι μάτια, ενώ άτομα με αλπινισμό μπορεί κάποιες φορές να φαίνεται ότι έχουν κόκκινα μάτια.

Μπορεί να αλλάξει το χρώμα των ματιών;

Η ετεροχρωμία, στην οποία ένα άτομο έχει περισσότερα από ένα χρώματα ματιών, είναι ασυνήθιστη. Τα δύο μάτια μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά το ένα από το άλλο ή ένα μέρος της ίριδας μπορεί να είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα. Εάν ο εσωτερικός και ο εξωτερικός δακτύλιος της ίριδας είναι διαφορετικοί, ένα άτομο έχει κεντρική ετεροχρωμία, ενώ αν κάθε μάτι έχει εντελώς διαφορετικό χρώμα, ένα άτομο έχει πλήρη ετεροχρωμία.

Μερικοί άνθρωποι γεννιούνται με ετεροχρωμία, ενώ σε άλλους μπορεί να την προκαλέσει ένας τραυματισμός στα μάτια ή ένα πρόβλημα υγείας.

Τα μωρά έχουν συχνά αλλαγές στο χρώμα των ματιών τους πρώτους μήνες της ζωής τους. Μερικά έχουν μπλε ή γκρίζα μάτια κατά τη γέννηση, τα οποία στη συνέχεια αλλάζουν στο μόνιμο χρώμα των ματιών τους καθώς συσσωρεύεται χρωστική ουσία. Μέχρι τους 9 μήνες, τα περισσότερα μωρά έχουν το χρώμα των ματιών που θα έχουν για την υπόλοιπη ζωή τους.

Τα άτομα με ορισμένες παθήσεις υγείας μπορούν επίσης να παρατηρήσουν μια αλλαγή στο χρώμα των ματιών τους με την πάροδο του χρόνου. Διαφορετικά, όμως, το χρώμα των ματιών σπάνια αλλάζει στους ενήλικες. Για τους περισσότερους, ο μόνος τρόπος για να το πετύχουν αυτό είναι με έγχρωμους φακούς επαφής.

Υγεία

19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

Σχετίζεται με τον ύπνο REM, τη φάση των ονείρων, κατά την οποία το σώμα είναι φυσιολογικά «ακινητοποιημένο»

19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Τρία επικίνδυνα συμπτώματα παραδέχτηκαν η ΕΜΑ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων) και ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ότι συνδέονται με περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας που έχουν καταγραφεί μετά τον εμβολιασμό με τα εμβόλια κατά της COVID-19 των Pfizer και Moderna: Ο πόνος στο στήθος, η δύσπνοια και οι έντονες ταχυπαλμίες ή το αίσθημα παλμών! Ζητείται […]

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα
19.11.2026

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές
19.11.2026

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα
18.11.2026

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι
18.11.2026

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη
18.11.2026

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!
18.11.2026

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε
17.11.2026

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

19.11.2026

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»

Την εμπειρία της από τον γάμο της σε ηλικία μόλις 16 ετών με τον τότε 51χρονο ηθοποιό, Doug Hutchison περιγράφει η Αμερικανίδα Courtney Stodden, η οποία, περισσότερα από δέκα χρόνια αργότερα, δηλώνει ότι υπήρξε θύμα grooming και ζητά να απαγορευτούν οι γάμοι ανηλίκων σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ. Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Telegraph, […]

19.11.2026

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε

Οι τροφές που επιλέγουμε καθημερινά μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα του ουρικού οξέος, γι’ αυτό και η σωστή διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείρισή του. Φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών και αρκετό νερό αποτελούν επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν, ενώ ορισμένα κρέατα, ψάρια και αλκοολούχα ποτά χρειάζεται να περιορίζονται. Τα αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος στο […]

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί
19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!
19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα
19.11.2026

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;
19.11.2026

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές
19.11.2026

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές

Ε.Σκίτσκο για τον καρκίνο & την κόρη της: «Δεν θα ήθελα να την αφήσω» (βίντεο)
18.11.2026

Ε.Σκίτσκο για τον καρκίνο & την κόρη της: «Δεν θα ήθελα να την αφήσω» (βίντεο)

Ποια είναι η ιδανική διαφορά ηλικίας σε ένα ζευγάρι;
18.11.2026

Ποια είναι η ιδανική διαφορά ηλικίας σε ένα ζευγάρι;