Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό eLife, η αλλαγή στο μέγεθος της κόρης του ματιού ενός ατόμου, την ώρα που αυτός/αυτή παρακολουθεί την παρακάτω οπτική ψευδαίσθηση ενός τρισδιάστατου περιστροφικού κυλίνδρου, συσχετίζεται με την πιθανότητα εμφάνισης αυτιστικών χαρακτηριστικών.
Πώς λειτουργεί η οπτική ψευδαίσθηση
Λειτουργεί αξιοποιώντας τον τρόπο με τον οποίο οι κόρες των ματιών αλλάζουν σε μέγεθος ανάλογα με το το άτομο επικεντρώνει το βλέμμα του σε φωτεινές ή σκοτεινές εικόνες. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καταγραφεί το πού ακριβώς στρέφεται η προσοχή του ατόμου, δίνοντας μια γενική ιδέα για το συγκεκριμένο σημείο μιας εικόνας στην οποία εστιάζει.
Αυτό το φαινόμενο αποτελεί τη βάση της οπτικής ψευδαίσθησης που χρησιμοποιήθηκε στην μελέτη. Πρόκειται για μια κινούμενη εικόνα τύπου gif, όπου οι λευκές κουκίδες κινούνται προς μία κατεύθυνση και οι μαύρες προς την άλλη. Για τα περισσότερα άτομα, αυτό δημιουργεί την οπτική ψευδαίσθηση ενός τρισδιάστατου περιστρεφόμενου κυλίνδρου.
Αλλά το πώς βλέπει κανείς τον κύλινδρο διαφέρει από άτομο σε άτομο. Κάποιοι εστιάζουν στις κουκίδες στο μπροστινό μέρος του κυλίνδρου, εστιάζοντας στις λευκές κουκίδες που δίνουν την αίσθηση ότι ο κύλινδρος περιστρέφεται αριστερόστροφα.
Αντιθέτως αν εστιάσετε στις μαύρες κουκίδες ο κύλινδρος περιστρέφεται δεξιόστροφα. Αλλά κάποια άτομα μπορούν να δουν την εικόνα σε τρεις διαστάσεις κοιτάζοντάς την στο σύνολό της, εστιάζοντας δηλαδή ταυτόχρονα σε όλες τις κουκίδες.
Εκείνοι που κοιτάζουν μόνο ένα χρώμα κουκίδων κάθε φορά, έστω κι εναλλάξ, κάνει τις κόρες των ματιών του αυξομειώνονται σε μέγεθος. Σε όσους κοιτάζουν την εικόνα στο σύνολό της, ωστόσο, οι κόρες των ματιών τους παραμένουν σταθερές σε μέγεθος.
Πώς έγινε η έρευνα
Προτού δουν την οπτική ψευδαίσθηση, οι συμμετέχοντες στην μελέτη κλήθηκαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο.
Εκείνοι που είχαν υψηλότερα βαθμολογία σε αυτό ήταν πιο πιθανό να έχουν αυτιστικά χαρακτηριστικά από εκείνους που είχαν χαμηλότερη βαθμολογία. Μετά από το ερωτηματολόγιο, τους ζητήθηκε να κοιτάξουν την εικόνα και μετρήθηκαν οι αυξομειώσεις στις κόρες των ματιών τους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εκείνοι των οποίων οι κόρες των ματιών τους άλλαζαν σε μέγεθος, όταν κοιτούσαν την οπτική ψευδαίσθηση, είχαν και υψηλότερη βαθμολογία στο ερωτηματολόγιο. Εκτιμούν ότι αυτό συμβαίνει πιθανότατα επειδή οι αυτιστικοί άνθρωποι, ή εκείνοι με αυτιστικά χαρακτηριστικά, τείνουν να εστιάζουν περισσότερο σε λεπτομέρειες και έτσι δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στα μεμονωμένα σύνολα κουκίδων και όχι στην εικόνα ως σύνολο.