Τα αιμοπετάλια ή Θρομβοκύτταρα, είναι τα μικρότερα κύτταρα (απύρηνα) του αίματος και παράγονται απο τα μεγακαρυοκύτταρα, με μια μέση διάρκεια ζωής 8-10 ημέρες.
Συμμετέχουν στην αιμόσταση, την αθηροθρόμβωση, την φλεγμονή, την βιολογία των αγγείων, την μετάσταση καρκινικών κυττάρων και την ανοσία.
Βλάβη ή κάκωση του ενδοθηλίου (είναι η εσωτερική επιφάνεια των αγγείων), αποκαλύπτει το υπενδοθήλιο όπου προσκολλώνται τα αιμοπετάλια, μέσω του παράγοντος Von Willebrand (vWF), ενώ η σύνδεση των αιμοπεταλίων μεταξύ των γίνεται με γέφυρα το ινωδογόνο.
Επακολουθεί ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων και απελευθέρωση ενδοκυτταρικών κοκκίων.
Τα α-κοκκία περιέχουν vWF, Ινωδογόνο, beta-thromboglobulin, και αυξητικούς παράγοντες:
PF4,PDGF, TGF-β1, VEGF1, IGF-1, EGF.
Τα πυκνά κοκκία περιέχουν ADP, Serotonin.
H ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων προκαλεί συγκόλληση αυτών και ακολούθως ενεργοποίηση του καταρράκτου της πήξεως.
-Ποια είναι η Παθοφυσιολογία των Αιμοπεταλίων;
Οι διαταραχές των αιμοπεταλίων είναι :
-είτε ποσοτικές,
-είτε λειτουργικές.
“Η αύξηση > 450.000/μL ονομάζεται Θρομβοκυττάρωση και η ελάττωση < 150.000/μL Θρομβοπενία.
Η δυσλειτουργία με υποενεργή αιμοπετάλια (Θρομβασθένεια) μπορεί να επισυμβαίνει σε Θρομβοκυτταραιμίες π.χ Μυελοϋπερπλαστικά, σε Θρομβοπενίες π.χ Μυελοδυσπλαστικά, αλλά και με φυσιολογικό αριθμό αιμοπεταλίων π.χ Πολλαπλούν Μυέλωμα, Μακροσφαιριναιμία Waldenstrom.
Επακόλουθο της θρομβασθένειας είναι η αιμορραγική διάθεση“, αναφέρει ο κ. Νικόλαος Αναγνωστόπουλος -Αιματολόγος -Διευθυντής Β’ Αιματολογικής Κλινικής Metropolitan General .
Αντιθέτως, τα υπερενεργή αιμοπετάλια προκαλούν θρόμβωση και αθηρογένεση που επιταχύνουν την βιολογική γήρανση.
Η φλεγμονή προκαλεί υπερενεργή αιμοπετάλια.
-Καρδιαγγειακά νοσήματα,
-φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου,
-ρευματοειδής αρθρίτις,
-Alzheimer,
-Μυελοϋπερπλαστικά νεοπλάσματα,
-Σακχαρώδης Διαβήτης,
-Κάπνισμα,
-COVID-19, συνοδεύονται από υπερενεργή αιμοπετάλια.
-Υπάρχει σχέση των ενεργοποιημένων αιμοπεταλίων με τις σπάνιες, αλλά επικίνδυνες θρομβώσεις VITT (Vaccine Induced Thrombocytopenia) που συνδέονται σε εμβόλια (Όχι RNA) για τον COVID-19 με βάση αδενοϊούς και πώς τεκμηριώνεται ;
-Στο VITT υπάρχουν πολλαπλές Θρομβώσεις, σε ασυνήθεις θέσεις (εγκεφαλικές, οφθαλμικές, σπλαχνικές φλέβες), 5-48 ημέρες μετά το εμβόλιο, “ Θρομβοπενία, μεγάλη αύξηση D-Dimers και θετικά αντισώματα έναντι του PF4 ο οποίος απελευθερώνεται από τα ενεργοποιημένα αιμοπετάλια”, εξηγεί ο κ. Αναγνωστόπουλος.
-Γιατί και πώς γίνονται οι ανοσοθρομβώσεις στις ασυνήθεις θέσεις ;
Οι θρομβώσεις αυτές συνδέονται με πολυάριθμους θρομβοφιλικούς παράγοντες,
συμπεριλαμβανομένων των διεγερμένων αιμοπεταλίων.
“Η τρέχουσα ερμηνεία είναι ότι, το φλεβικό δίκτυο στις θέσεις αυτές παροχετεύει αίμα απο περιοχές (Ρινοφάρυγγας, Έντερο) με πλούσιο Μικροβίωμα, (συλλογή τρισεκατομυρίων βακτηρίων, μυκήτων, ιών, Βάρους 2 Kg!) το μεγαλύτερο όργανο του ανοσοποιητικού και ρυθμιστής ισορροπίας φλεγμονής και ανοσολογικής ομοιόστασης.
Μικροαιμορραγία στην θέση ενέσεως ενώνει ηλεκτροχημικά, τον PF4 θετικά φορτισμένο με τα αρνητικά φορτισμένα μόρια (DNA αδενοϊού εμβολίου, κυτταρικού τοιχώματος μικροβίων) και προκαλεί αυτοαντισώματα με επακόλουθη ανοσοθρόμβωση“, σημειώνει ο κ. Αναγνωστόπουλος.
-Πόσα είδη Θρομβασθένειας υπάρχουν ;
Έχουμε τα κληρονομικά (πολύ σπάνια) και τα επίκτητα (συχνά).
Στα επίκτητα αίτια περιλαμβάνονται:
- Καρδιοαναπνευστικό bypass, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, αιματολογικά νοσήματα (π.χ Μυελοϋπερπλαστικά, Μυελοδυσπλαστικά, Δυσπρωτεϊναίμιες), Σακχαρώδης Διαβήτης, Αυτοάνοσα π.χ Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος, αλλά και σε εγκυμοσύνη.
- Μετά απο θεραπευτική ή προληπτική χρήση αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων.
- Μετά από κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών και ποτών.
-Ποια αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα παρεμποδίζουν την ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων και συνεπώς ασκούν αντιθρομβωτική δράση?
α. Ασπιρίνη: είναι θεμελιώδους σημασίας σε οξέα ισχαιμικά συμβάντα και για θρομβοπροφύλαξη σε καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η χαμηλή δόση 50-100mg την ημέρα είναι επαρκής για θρομβοπροφύλαξη.
Αντιθέτως, απουσιάζει η θρομβοπροφυλακτική δράση της ασπιρίνης στον Σακχαρώδη Διαβήτη, όπου θρομβοπροφύλαξη ασκεί μόνον η επίτευξη ευγλυκαιμίας.
Αξιοσημείωτη είναι η προφυλακτική δράση της Ασπιρίνης, στην ελάττωση της ανάπτυξης αδενωμάτων του παχέως εντέρου και στην ελάττωση του καρκίνου του παχέως εντέρου κατά 22%, όταν γίνεται τακτική, χρόνια χρήση.
β. Νεότερα αντιαιμοπεταλιακά: Clopidogrel, Prasugrel, Ticagrelor.
γ. Μη-ασπιρινούχα, μη-στερινοειδή αντιφλεγμονώδη: κατέχουν αντιαιμοπεταλιακή δράση, χωρίς όμως θεραπευτικό αποτέλεσμα στην πρόληψη ισχαιμικών καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Ομοίως,οι ανασταλτές των διαύλων ασβεστίου (αντί-υπερτασικά /αντιαρρυθμικά φάρμακα).
-Πώς εκτιμάται η λειτουργικότητα των αιμοπεταλίων ;
α. Γ.αίματος και μικροσκοπική εξέταση για την εκτίμηση αριθμού και μορφολογίας.
β. Μέθοδος συγκόλλησης /συσσώρευσης των αιμοπεταλίων με την προσθήκη αγωνιστών συγκόλλησης (κολλαγόνο, επινεφρίνη, θρομβίνη, Αραχιδονικό οξύ, ADP), θεωρείται ο «Χρυσούς Κανών» ελέγχου της λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων.
γ. Μέθοδος με αυτόματο λειτουργικό αναλυτή (PFA-100).
δ. Νεότερες τεχνολογίες:
- Μέθοδος Κυτταρομετρίας Ροής: μετρά τους δείκτες ενεργοποίησης και τα συγκολλήματα αιμοπεταλίων-λευκοκυττάρων.
- Θρομβοελαστογραφία: εξετάζει σε ολικό αίμα ταυτόχρονα την λειτουργικότητα των αιμοπεταλίων και το σύστημα πήξεως-ινωδολύσεως, εκτιμώντας πολλαπλές παραμέτρους στο δυναμικό σχηματισμό θρόμβου.
-Υπάρχουν τροφές που παρεμβαίνουν στην λειτουργικότητα των αιμοπεταλίων ;
Βεβαίως. Η μεσογειακή δίαιτα, η φυτοφαγία, η κατανάλωση τροφών με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, συνδυάζονται με μειωμένα Καρδιαγγειακά συμβάματα.
Η μειωμένη ενεργοποίηση και συγκόλληση των αιμοπεταλίων προστίθεται στην ευεργετική των δράση στο οξειδωτικό στρες, στην οξείδωση των LDL, στην γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών και στην ινωδόλυση.
Άλλες τροφές που μειώνουν την διέγερση και συγκόλληση των αιμοπεταλίων είναι:
-καφές,
-κακάο,
-μαύρη σοκολάτα,
-κουρκουμάς,
-κρόκος,
-κρασί (κόκκινο και λευκό),
-τομάτα,
-ακτινίδια,
-κρεμμύδια (πλούσια σε Quercetin),
-ω3-πολυακόρεστα λιπαρά οξέα,
-Berries.
Ενώ, ποτά που περιέχουν κινίνη (Tonic water, Gin Tonic, Bitter lemon), συνδέονται με ανοσοθρομβοπενία.
-Γιατί χρησιμοποιούνται τα αιμοπετάλια στην αναγεννητική ιατρική ;
“Χάρις στην υψηλή περιεκτικότητα αυξητικών παραγόντων στα α-κοκκία του κυτταροπλάσματος, συμβάλλουν στην αναγέννηση και επιδιόρθωση των ιστών και την επούλωση.
Σε ένα ιστικό τραυματισμό, τα αιμοπετάλια σπεύδουν τα πρώτα στην βλάβη και επιπλέον επιστρατεύουν πολλαπλά βιολογικά μόρια, προωθώντας την αναγέννηση των ιστών”, τονίζει ο κ. Αναγνωστόπουλος.
-Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται πλάσμα εμπλουτισμένο με αιμοπετάλια (PRP, Platelet Rich Plasma) θεραπευτικά ;
To PRP περιλαμβάνεται στις βιολογικές θεραπείες σε κακώσεις τενόντων και μυών (Αποδεικτική Ιατρική).
Χαρακτηριστικά, η κύρια πρωτεΐνη των τενόντων είναι το κολλαγόνο, ένας πολύ ισχυρός αγωνιστής συγκόλλησης των αιμοπεταλίων.
Επίσης, πολλαπλές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητα του PRP στην Δερματολογία και την Οδοντιατρική, ενώ η χρήση του επεκτείνεται συνεχώς.
-Πότε χρειάζεται προφυλακτική μετάγγιση Αιμοπεταλίων;
Σε απύρετους ασθενείς όταν είναι < 10.000/μL, ενώ σε νευροχειρουργικές και οφθαλμολογικές επεμβάσεις απαιτείται αριθμός > 100.000/μL .
“Ο Όμιλος HHG κατέχοντας Θεραπευτήρια εξοπλισμένα με τεχνολογίες αιχμής και στελεχωμένα με υψηλού επιπέδου έμπειρο επιστημονικό προσωπικό, αντιμετωπίζει θέματα Αιμοπεταλίων Διαγνωστικά και Θεραπευτικά, στην βάση της προσωποποιημένης Ιατρικής“, καταλήγει ο κ. Αναγνωστόπουλος.
