Η βρογχοσκόπηση (ή επισκόπηση ή ενδοσκόπηση του βρογχικού δένδρου) αποτελεί μια μέθοδο με ευρεία εφαρμογή στην ανίχνευση-διάγνωση αλλά και τη θεραπεία πολλών νοσημάτων του πνεύμονα.
Η απλότητα της μεθόδου, οι διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές της έχουν ευρύ πεδίο στη σύγχρονη ιατρική πρακτική.
Ιστορικά στοιχεία: Στα τέλη της δεκαετίας του 1890, ο Γερμανός ωτορινολαρυγγολόγος Gustav Killian, χρησιμοποιώντας έναν τύπο λαρυγγοσκοπίου, κατόρθωσε να επισκοπήσει την τραχεία και να αφαιρέσει ένα ξένο σώμα το οποίο είχε ενσφηνωθεί στο δεξιό βρογχικό δένδρο.
Ήταν η πρώτη βρογχοσκόπηση και ο Killian θεωρήθηκε ο «πατέρας» της βρογχοσκόπησης.
Το 1904, ο Αμερικανός ωτορινολαρυγγολόγος Chevalier Jackson κατασκεύασε το άκαμπτο βρογχοσκόπιο, ενώ, το 1968, ο Shigeto Ikeda εισήγαγε το ινοβρογχοσκόπιο (εύκαμπτο βρογχοσκόπιο).
Από το 1987, χρησιμοποιείται και το βίντεο-βρογχοσκόπιο.
“Τα τελευταία χρόνια, η σύγχρονη τεχνολογία με την ανάπτυξη και εφαρμογή νέων τεχνικών (ενδοβρογχικός υπέρηχος, laser, διαθερμία, κρυοθεραπεία, κ.λπ.) κατέστησε τη βρογχοσκόπηση πολύτιμη στη διάγνωση και θεραπεία πολλών πνευμονικών νοσημάτων“, επισημαίνει ο κ. Νικόλαος Χαινής -Διευθυντής Β’ Πνευμονολογικής Κλινική στο Metropolitan Hospital.
-Πώς γίνεται η βρογχοσκόπηση
Η βρογχοσκόπηση είναι μια μέθοδος απλή και ανώδυνη. Διενεργείται στο ενδοσκοπικό εργαστήριο.
Στον εξεταζόμενο εφαρμόζεται τοπική αναισθησία και μέθη.
Η είσοδος του βρογχοσκοπίου μπορεί να γίνει από τη ρινική ή τη στοματική κοιλότητα.
Ο ενεργός χρόνος βρογχοσκόπησης (δηλαδή είσοδος-έξοδος βρογχοσκοπίου) κυμαίνεται από 10 έως 30 λεπτά.
Δεν απαιτείται νοσηλεία και, σε μία ώρα από το τέλος της εξέτασης, ο εξετασθείς μπορεί να αναχωρήσει από το νοσοκομείο.
Για ποιους λόγους πρέπει να γίνει βρογχοσκόπηση;
Οι ενδείξεις που καθιστούν απαραίτητη τη βρογχοσκόπηση είναι πολλές, κυρίως διαγνωστικές, σχετικές με διάφορα συμπτώματα ή παθολογικές εργαστηριακές εξετάσεις.
Επίσης, η μέθοδος είναι χρήσιμη στη σταδιοποίηση, παρακολούθηση αλλά και θεραπεία διαφόρων νοσημάτων.
Οι αντενδείξεις και οι επιπλοκές είναι ελάχιστες.
Οι ενδείξεις αναλυτικά είναι:
Διαγνωστικές
Α. Ενδείξεις που σχετίζονται με τη συμπτωματολογία, το ιστορικό και την κλινική εξέταση:
-χρόνιος βήχας,
-αιμόπτυση,
-εισπνευστικός συριγμός (Wheezing) (ιδίως ο εντοπισμένος),
-εκπνευστικός συριγμός (Stridor),
-βράγχος (βραχνάδα) φωνής (δυσλειτουργία-πάρεση-παράλυση φωνητικών χορδών), -θωρακικός πόνος,
-σύνδρομο άνω κοίλης φλέβας, εισρόφηση (γαστρικού περιεχομένου-ξένου σώματος), -τραύμα θώρακος,
-χημικά ή θερμικά εγκαύματα τραχειοβρογχικού δένδρου.
Β. Ενδείξεις που σχετίζονται με παθολογικές εργαστηριακές εξετάσεις:
-θετική ή ύποπτη κυτταρολογική πτυέλων,
-παθολογική ακτινογραφία θώρακος (παράλυση διαφράγματος,
-πυλαία λεμφαδενοπάθεια,
-διεύρυνση μεσοθωρακίου, ατελεκτασία,
-αδιάγνωστη πλευριτική συλλογή, κοιλότης, βραδέως λυομένη πνευμονία,
-επίμονος πνευμοθώρακας,
-καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι,
-λοιμώξεις, διάχυτες παρεγχυματικές παθήσεις).
Γ. Ενδείξεις που σχετίζονται με γνωστά νοσήματα των πνευμόνων:
-διάγνωση και σταδιοποίηση βρογχογενούς καρκίνου,
-έλεγχος θεραπευτικού αποτελέσματος σε διάφορα νοσήματα (καρκίνος, διάμεσες πνευμονοπάθειες).
Άλλες ενδείξεις
- Διασωλήνωση τραχείας
- Έλεγχος ενδοτραχειακού σωλήνα
- Βρογχογραφία
- Βρογχοκυψελιδική έκπλυση/lavage (διάμεσες πνευμονοπάθειες)
Θεραπευτικές
- Lavage σε: κυψελιδική πρωτεΐνωση, κατακράτηση εκκρίσεων, βύσματα βλέννης, αιματοπήγματα (θρόμβοι)
- Αφαίρεση ξένου σώματος
- Έλεγχος αιμορραγίας
- Έλεγχος-παροχέτευση πνευμονικού αποστήματος
- Κλείσιμο βρογχοπλευρικού, τραχειοοισοφαγικού & βρογχοοισοφαγικού συριγγίου
- Τοποθέτηση ενδοτραχειακών-ενδοβρογχικών προσθέσεων (stents)
- Βραχυθεραπεία, laser, διαθερμία, κρυοθεραπεία για τη θεραπεία καλοήθων ή κακοήθων πνευμονικών όγκων.