Υγεία

Δείκτης Μάζας Σώματος: Είναι ο καλύτερος δείκτης εκτίμησης της παχυσαρκίας;

Δείκτης Μάζας Σώματος: Είναι ο καλύτερος δείκτης εκτίμησης της παχυσαρκίας;

Ως παχυσαρκία ορίζεται η συσσώρευση λίπους στον οργανισμό σε βαθμό που επιβαρύνεται η υγεία.

Ο δείκτης που χρησιμοποιείται συχνότερα για την εκτίμηση της παχυσαρκίας είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ).

Αρκετοί, ωστόσο πιστεύουν ότι ο ΔΜΣ δεν είναι ο καλύτερος δείκτης γι’ αυτό το σκοπό.

Για να διαπιστώσουμε το παραπάνω πρέπει να λάβουμε υπ’ όψη μας το σκοπό για τον οποίο γίνεται ο υπολογισμός (κλινική εκτίμηση, παρακολούθηση, εκτίμηση της απόκρισης στη θεραπεία), τον ορισμό της «μη φυσιολογικής» συσσώρευσης λίπους αλλά και τα χαρακτηριστικά ενός καλού δείκτη (ακρίβεια, ευαισθησία).

Η ακριβής διάγνωση της παχυσαρκίας είναι σημαντική, όχι μόνο για τον ασθενή, στον οποίο η λανθασμένη διάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε ελλιπή αγωγή ή κοινωνικό στίγμα, αλλά και για την κοινωνία καθώς χρησιμοποιείται για τον καθορισμό οδηγιών.

Η ανεπαρκής εκτίμηση της παχυσαρκίας μπορεί να οδηγήσει σε υποτίμηση του κινδύνου της για τη δημόσια υγεία και μείωση των δράσεων για τον περιορισμό της.

Οι πιο ακριβείς εξετάσεις για τον υπολογισμό της ποσότητας του λιπώδης ιστού

“Οι πιο ακριβείς εξετάσεις για τον υπολογισμό της ποσότητας και της κατανομής του λιπώδους ιστού είναι η εξέταση DEXA και οι απεικονιστικές εξετάσεις.

Η αύξηση του συνολικού σωματικού λίπους, όπως αυτό υπολογίζεται από την DEXA, συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα“, αναφέρει ο Διευθυντής της Γ’ Παθολογικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν Hospital κ. Αντώνιος Δημητρακόπουλος, για να προσθέσει:

“Ωστόσο, από τις απεικονιστικές εξετάσεις φαίνεται ότι η κατανομή του λίπους (ιδιαίτερα το σπλαγχνικό λίπος) αποτελεί σημαντικότερο δείκτη από το συνολικό σωματικό λίπος. Παρά την ακρίβειά τους, οι παραπάνω εξετάσεις είναι ακριβές και δύσκολες, δεν χρησιμοποιούνται ευρέως και δεν έχουν σαφή όρια για τον καθορισμό του κινδύνου. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιούνται συχνότερα ανθρωπομετρικές μέθοδοι υπολογισμού για το σωματικό λίπος“.

Μέτρηση στους ενήλικες

Ο ΔΜΣ (βάρος σε κιλά διαιρεμένο με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα) είναι ένας σχετικά απλός και χαμηλού κόστους έμμεσος τρόπος για την εκτίμηση της παχυσαρκίας.

Τα όρια του ΔΜΣ για τον καθορισμό της παχυσαρκίας είναι βασισμένα σε αποδεδειγμένα μέτρα κινδύνου για τη θνησιμότητα από το καρδιαγγειακό καθώς και τον πρόωρο θάνατο.

Ωστόσο, η αδυναμία του ΔΜΣ είναι ότι δεν μπορεί να κάνει διαχωρισμό μεταξύ μυϊκής και λιπώδους μάζας.

Δεν μπορεί επίσης να αποτυπώσει την κατανομή του λίπους.

“Σε σύγκριση με τις παραπάνω εξετάσεις άμεσης μέτρησης, ο ΔΜΣ έχει μεγάλη ειδικότητα (0.90) αλλά χαμηλή ευαισθησία για την εκτίμηση της παχυσαρκίας.

Επιπλέον, η συσχέτιση του ΔΜΣ με το συνολικό σωματικό λίπος και τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο (ιδιαίτερα για διαβήτη τύπου 2) διαφέρει για την κάθε εθνική ομάδα, γεγονός που οδηγεί σε διαφορετικές οδηγίες για την κάθε εθνικότητα“, αναφέρει ο κ. Δημητρακόπουλος.

Λιγότερη ακρίβεια του ΔΜΣ στην τρίτη ηλικία

Επίσης, ο ΔΜΣ δεν λαμβάνει επίσης υπ’ όψιν την απώλεια μυϊκής μάζας που συμβαίνει φυσιολογικά στην τρίτη ηλικία με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο ακριβής δείκτης και σε αυτή την πληθυσμιακή ομάδα.

Οι έρευνες

Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι σε σύγκριση με το ΔΜΣ, οι δείκτες παχυσαρκίας σώματος (όπως η περιφέρεια της μέσης, η αναλογία μέσης/γλουτών και η αναλογία μέσης/ύψους) είναι πιο ακριβείς στην εκτίμηση του σπλαγχνικού λίπους, του καρδιομεταβολικού κινδύνου και της θνησιμότητας.

Πολλοί, ωστόσο, πιστεύουν ότι οι δείκτες αυτοί σχετίζονται άμεσα με το ΔΜΣ επομένως προσφέρουν λίγα περισσότερα οφέλη σε σχέση με αυτόν.

Παρ’ όλ’ αυτά οι δείκτες παχυσαρκίας σώματος έχουν χρησιμότητα στην κλινική εκτίμηση ιδιαίτερα στα άτομα με χαμηλό ΔΜΣ και στις γυναίκες.

Οι παραπάνω δείκτες δεν έχουν μεγάλη ακρίβεια σε άτομα με σοβαρή παχυσαρκία (ΔΜΣ>35) και δεν υπάρχουν πολλά δεδομένα ερευνών για τον καθορισμό ορίων σε αυτά.

Υπολογισμός του ΔΜΣ στα παιδιά

Στα παιδιά, οι τιμές αναφοράς του ΔΜΣ διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία και το φύλο καθώς τα αγόρια και τα κορίτσια αναπτύσσονται με διαφορετικούς ρυθμούς.

Η παχυσαρκία διαγιγνώσκεται με όρια που έχουν καθοριστεί από διαφορετικούς πληθυσμούς αναφοράς, ο καθένας με τα δικά του πλεονεκτήματα για κάθε περίπτωση.

Η εθνικότητα και το στάδιο της εφηβείας λαμβάνονται επίσης υπ’ όψη.

Σε σύγκριση με τις άμεσες μεθόδους, η χρήση του ΔΜΣ για τη διάγνωση της παχυσαρκίας στα παιδιά έχει υψηλή ειδικότητα και καλή ευαισθησία.

Οι δείκτες παχυσαρκίας σώματος χρησιμοποιούνται επίσης για τη διάγνωση της παχυσαρκίας στα παιδιά.

Όλοι οι παραπάνω δείκτες σχετίζονται με άμεσα μέτρα και με εκτίμηση των παραγόντων κινδύνου για το καρδιαγγειακό.

Μία έρευνα σχετικά με τη διαγνωστική ακρίβεια των παραπάνω δεικτών σε σχέση με τις άμεσες μεθόδους υπολογισμού του σωματικού λίπους, έδειξε ότι είχαν συγκρίσιμη ικανότητα να ξεχωρίσουν ένα παχύσαρκο από ένα παιδί με φυσιολογικό βάρος, ωστόσο δεν μπορούσαν να υπολογίσουν το βαθμό της εναπόθεσης λίπους.

“Η πιο ακριβής από τις παραπάνω μεθόδους ήταν η αναλογία μέσης/ύψους.

Καμία, ωστόσο, δεν ξεπέρασε το ΔΜΣ σε ακρίβεια και όλες οι παραπάνω μέθοδοι θεωρούνται συμπληρωματικοί σε αυτόν.

Συνολικά, ο ΔΜΣ ήταν ο καλύτερος και πιο αποδεκτός δείκτης για τους γονείς, τα παιδιά και τον γιατρό.

Η μέτρηση της περιφέρειας μέσης συχνά δημιουργούσε ντροπή στο παιδί“, σημειώνει ο κ. Δημητρακόπουλος.

Ο ΔΜΣ παραμένει ο πλέον συχνά χρησιμοποιούμενος δείκτης μέτρησης της παχυσαρκίας τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες.

“Ωστόσο, η ερμηνεία του πρέπει να διαφοροποιείται ανάλογα με την εθνικότητα, λόγω της χαμηλής ευαισθησίας του δείκτη σε ορισμένες εθνικές ομάδες.

Στους ηλικιωμένους πρέπει να γίνεται εξατομικευμένη προσέγγιση προκειμένου να εκτιμηθεί ο κίνδυνος διαφόρων παθήσεων”, καταλήγει ο κ. Αντώνιος Δημητρακόπουλος. 

Υγεία

17.11.2026

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις

Ένα νέο τεστ διάρκειας μόλις επτά λεπτών, το οποίο μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό κυτταρικών αλλοιώσεων που συνδέονται με τον καρκίνο του οισοφάγου, εξετάζεται για ευρύτερη εφαρμογή στη Βρετανία. Η μέθοδος βασίζεται σε μια ειδική κάψουλα, η οποία καταπίνεται από τον εξεταζόμενο και, αφού φτάσει στο στομάχι, διαλύεται απελευθερώνοντας ένα μικρό σφουγγάρι. Αυτό συνδέεται […]

16.11.2026

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου

Μια σημαντική διαδικασία φαίνεται να βρίσκεται σε εξέλιξη στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου, καθώς η κίνηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού συγχρονίζεται με την ηλεκτρική δραστηριότητα των νευρώνων. Ερευνητές από το Κέντρο Επιστήμης του Εγκεφάλου RIKEN στην Ιαπωνία διαπίστωσαν ότι οι μεταβολές στη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού συνδέονται στενά με τα εγκεφαλικά κύματα που […]

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας
16.11.2026

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας
16.11.2026

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια
16.11.2026

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια

Δείτε γιατί δεν πρέπει να μπαίνουμε με τα παπούτσια στο σπίτι
08.11.2026

Δείτε γιατί δεν πρέπει να μπαίνουμε με τα παπούτσια στο σπίτι

Ενεργειακά ποτά: 11 φορές περισσότερες αναφορές για καρδιακή ανακοπή
06.11.2026

Ενεργειακά ποτά: 11 φορές περισσότερες αναφορές για καρδιακή ανακοπή

Αυτοί είναι οι μέθοδοι για να υπολογίσετε το σωματικό λίπος στο σπίτι
05.11.2026

Αυτοί είναι οι μέθοδοι για να υπολογίσετε το σωματικό λίπος στο σπίτι

Ντε Μιγκέλ: Τι είναι η διάσειση καρδιάς από την οποία πέθανε ο ποδοσφαιριστής
05.11.2026

Ντε Μιγκέλ: Τι είναι η διάσειση καρδιάς από την οποία πέθανε ο ποδοσφαιριστής

Ξηροστομία: Πότε η συνεχής αίσθηση δίψας μπορεί να κρύβει πρόβλημα υγείας
05.11.2026

Ξηροστομία: Πότε η συνεχής αίσθηση δίψας μπορεί να κρύβει πρόβλημα υγείας

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

17.11.2026

Σάσα Μπάστα: Απαστράπτουσα ποζάρει στον καθρέφτη με φουσκωμένη κοιλίτσα

Σε μια ξεχωριστή περίοδο της προσωπικής της ζωής βρίσκεται η Σάσα Μπάστα, καθώς περιμένει τον ερχομό του νέου μέλους της οικογένειάς της. Η τραγουδίστρια, που συνηθίζει να μοιράζεται στιγμές από την καθημερινότητά της με τους διαδικτυακούς της φίλους, δημοσίευσε την Τρίτη (17/11) μια νέα φωτογραφία στον προσωπικό της λογαριασμό στο Instagram, αποκαλύπτοντας την αλλαγή στην […]

17.11.2026

Ozempic ή Mounjaro: To ενέσιμο φάρμακο που οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους

Το Mounjaro φαίνεται να έχει το προβάδισμα στη μάχη κατά των περιττών κιλών, καθώς τα αποτελέσματα κλινικών μελετών δείχνουν ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απώλεια σωματικού βάρους σε σύγκριση με τη σεμαγλουτίδη, τη δραστική ουσία του Ozempic. Τα δύο ενέσιμα φάρμακα έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω της επίδρασής τους στην όρεξη, στον […]

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις
17.11.2026

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου
16.11.2026

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας
16.11.2026

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας
16.11.2026

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια
16.11.2026

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια

Πέθανε το αγοράκι στην Κρήτη που κατάπιε μεγάλη ποσότητα βενζίνης (upd)
16.11.2026

Πέθανε το αγοράκι στην Κρήτη που κατάπιε μεγάλη ποσότητα βενζίνης (upd)

Κ.Νοτοπούλου και Π.Τσαρούχας μαζί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσ/νίκης (φωτο)
15.11.2026

Κ.Νοτοπούλου και Π.Τσαρούχας μαζί στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσ/νίκης (φωτο)

ΗΠΑ: Χώρισε και «αντικατέστησε» τον σύζυγό της με ένα… γουρούνι!
15.11.2026

ΗΠΑ: Χώρισε και «αντικατέστησε» τον σύζυγό της με ένα… γουρούνι!