Η τεστοστερόνη είναι μια στεροειδής ορμόνη, η οποία εκκρίνεται τόσο στους άνδρες, (από του όρχεις) όσο και στις γυναίκες (από τις ωοθήκες). Ακόμα μπορεί να εκκριθεί και από τα επινεφρίδια σε μικρές ποσότητες.
Η τεστοστερόνη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση ενός ανθρώπου, τόσο κατά την διαδικασία της κύησης όσο και της μετέπειτα ζωής του. Για παράδειγμα, τα επίπεδα της τεστοστερόνης σε μια εγκυμονούσα μητέρα, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο, στην σεξουαλική συμπεριφορά της κόρης της, όταν ενηλικιωθεί. Συγκεκριμένα, τα επίπεδα τεστοστερόνης της μητέρας, φαίνονται να είναι πιο ισχυρά, από τα επίπεδα τεστοστερόνης της κόρης.
Στην ενήλικη ζωή, αυξάνει την λίμπιντο, την οστική πυκνότητα, την μυϊκή δύναμη και μάζα και βοηθά στη παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Τέλος, όσο μεγαλώνουμε, τα επίπεδα της τεστοστερόνης στο σώμα μας μειώνονται σταδιακά και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια ποικιλία αλλαγών.
Ποια είναι τα φυσιολογικά επίπεδα της τεστοστερόνης στους άνδρες και στις γυναίκες;
Τα φυσιολογικά επίπεδα της τεστοστερόνης στην κυκλοφορία του αίματος, καθορίζονται σημαντικά από τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα, τα επίπεδα των πρωτεϊνών στο σώμα, καθώς και άλλους παράγοντες.
Σύμφωνα με έρευνες, τα φυσιολογικά επίπεδα της τεστοστερόνης στους άνδρες είναι 300 νανογραμμάρια ανά δεκαδικό (ng / dL). Ενώ τα ποσοστά κάτω των 300 ng / dL θεωρούνται χαμηλά επίπεδα.
Για τις γυναίκες από 19 ετών και άνω, τα φυσιολογικά επίπεδα της τεστοστερόνης, είναι από 8 έως 60 ng / dL. Ωστόσο στην ηλικία των 18 με 19, τα επίπεδα της τεστοστερόνης φτάνουν τις μέγιστες τιμές τους. (1), (2)
Ποια είναι τα επίπεδα της τεστοστερόνης στη μήτρα;
Όπως προ είπαμε τα επίπεδα της τεστοστερόνης στη μήτρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση ενός εμβρύου, καθώς ελέγχουν την ανάπτυξη του αναπαραγωγικού συστήματος και την σεξουαλική συμπεριφορά. Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνες, τα επίπεδα της τεστοστερόνης στη μήτρα, φαίνεται πως επηρεάζουν και τη λειτουργία, τόσο του δεξιού, όσο και του αριστερού ημισφαίριου του εγκεφάλου μας.
Ακόμα, έχει φανεί πως τα υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης στην μήτρας της εγκύου, ευθύνονται για υψηλότερα ποσοστά αυτισμού στα νεογέννητα παιδιά. (3), (4), (7)
Ποια είναι τα επίπεδα της τεστοστερόνης στην εφηβεία;
Τα υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης στα αγόρια, είναι κατά την διάρκεια της εφηβείας, ενώ στα κορίτσια, είναι στην ηλικία των 18-19. Συγκεκριμένα στα αγόρια η αλλαγή που επέρχεται είναι η αλλαγή της τονικότητας της φωνής, η αύξηση της τριχοφυΐας, η μυική διάπλαση και τα πιο αρρενωπά χαρακτηριστικά στο πρόσωπο.
Ποια τα επίπεδα της τεστοστερόνης στην ενήλικη ζωή;
Στους άντρες, τα επίπεδα της τεστοστερόνης μειώνονται κάθε χρόνο κατά 1% μετά την ηλικία των 30 χρονών. Ενώ στις γυναίκες, μειώνονται μετά την εμμηνόπαυση. Η εμμηνόπαυση συνήθως και ανάλογα την γυναίκα, ξεκινά στα 45 με 55. Παρά την μείωση της τεστοστερόνης στην γυναίκα μετά την εμμηνόπαυση, έχουμε και την ταυτόχρονη αύξηση των ανδρογόνων, η οποία προκαλεί την συχνή αύξηση της τριχοφυΐας στο μουστάκι κλπ.
Τι μπορούν να προκαλέσουν τα αυξημένα ή τα μειωμένα επίπεδα της τεστοστερόνης σε μια γυναικά;
Η αύξηση προκαλεί:
- Ακμή
- Αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο
- Αδυναμία στο τριχωτό της κεφαλής
- Προβλήματα γονιμότητας
- Ακανόνιστη (ή και καθόλου) περίοδος
- Πολυκυστικές ωοθήκες
H μείωση προκαλεί:
- Αδύναμη οστική μάζα
- Μείωση της λίμπιντο
- Μείωση μυϊκής μάζας
- Προβλήματα γονιμότητας
Ποια είναι τα συμπτώματα των χαμηλών επιπέδων της τεστοστερόνης στον οργανισμό μας;
- Μειωμένη λίμπιντο
- Προβλήματα γονιμότητας
- Στυτικά προβλήματα
- Μείωση της οστικής πυκνότητας
- Μειωμένα κίνητρα
- Κατάθλιψη
- Προβλήματα στην ποιότητα και την ποσότητα του ύπνου
- Διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα
- Μείωση της μυϊκής μάζας
- Κόπωση
- Γυναικομαστία
- Υπερβολική χρήση αλκοόλ
- Αντίδραση σε φάρμακα (5)
Τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, μπορούν να προέλθουν:
- Πρόωρη ή καθυστερημένη εφηβεία
- Καρκίνο των ωοθηκών και των όρχεων
- Διαβήτη
- Πρόβλημα στους νεφρούς
- Αποτυχία ανάπτυξης των όρχεων
- Σοβαρή παχυσαρκία
- Χρήση οπιοειδών
- Υπογοναδισμός, (μια κατάσταση όπου οι σεξουαλικοί αδένες παράγουν λίγες ή καθόλου ορμόνες) (6)
- Χημειοθεραπεία και ακτινοβολία
Τα εξαιρετικά αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης, μπορούν να προέλθουν:
- Καρκίνο στους όρχεις ή στα επινεφρίδια στους άντρες
- Συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων στις γυναίκες