Υγεία

Προσοχή: Αυτοί είναι οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη

Προσοχή: Αυτοί είναι οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη

Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο πιο συχνός καρκίνος στους άνδρες, αλλά δεν είναι αναπόφευκτος. Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσής τους. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνεται η παχυσαρκία, η συχνότητα της οποίας αυξάνεται διαρκώς.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περισσότεροι από 365.000 μαθαίνουν κάθε χρόνο ότι πάσχουν από αυτόν. Επιπλέον, 77.000 χάνουν ετησίως τη ζωή τους εξαιτίας του, συνήθως έπειτα από πολυετή νόσο.

Ο αριθμός των κρουσμάτων και των θανάτων παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση από χώρα σε χώρα. Στην Ελλάδα, η Επιτροπή υπολογίζει ότι διαγιγνώσκονται ετησίως περισσότεροι από 3.400 κρούσματα. Οι θάνατοι στη χώρα μας υπερβαίνουν τους 1.700.

Παρ’ όλα αυτά, ο καρκίνος του προστάτη είναι ένας από τους καρκίνους με τις καλύτερες προγνώσεις. Περισσότεροι από οκτώ στους δέκα πάσχοντες στην Ευρώπη (το 83%) ζουν από πέντε χρόνια και πάνω μετά τη διάγνωση.

Αν και κανείς δεν γνωρίζει την ακριβή αιτία του, η ιατρική έρευνα έχει αποκαλύψει αρκετούς παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσής του. «Τους παράγοντες αυτούς όλοι οι άνδρες πρέπει να τους γνωρίζουν, ώστε να αρχίζουν εγκαίρως τον απαιτούμενο προληπτικό έλεγχο», λέει ο χειρουργός-ουρολόγος δρ Ηρακλής Πούλιας, τ. πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας. «Όπως όλοι οι καρκίνοι, έτσι και αυτός του προστάτη αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όταν γίνεται αντιληπτός νωρίς».

Από τους επιβεβαιωμένους παράγοντες κινδύνου οι πιο σημαντικοί είναι η ηλικία, η εθνικότητα, το οικογενειακό ιστορικό, ορισμένα γονίδια και το σωματικό βάρος. Ωστόσο υπάρχουν και άλλοι, μερικοί από τους οποίους είναι εντελώς απρόσμενοι, προσθέτει ο κ. Πούλιας.

Η ηλικία

Η ηλικία είναι ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του προστάτη. Ο καρκίνος του προστάτη είναι σπάνιος στους άνδρες ηλικίας κάτω των 40 ετών. Συνήθως αρχίζει να αναπτύσσεται μετά τα 50 έτη, γι’ αυτό και συνιστάται τακτική μέτρηση του PSA στο αίμα και δακτυλική εξέταση προστάτη.

Ωστόσο, τα συμπτώματα συνήθως εκδηλώνονται μετά την ηλικία των 65 ετών. Στην πραγματικότητα, περισσότερο από το 80% των κρουσμάτων του εκδηλώνονται σε άνδρες που έχουν περάσει τα 65 τους χρόνια.

Φυλή και εθνικότητα

Η φυλή και η εθνικότητα επίσης αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες. Για λόγους που παραμένουν άγνωστοι, ο καρκίνος του προστάτη αναπτύσσεται συχνότερα στους Αμερικανούς αφρικανικής καταγωγής και στους άνδρες της Καραϊβικής με την ίδια καταγωγή. Είναι όμως λιγότερο συχνός στους Ασιάτες και τους ισπανόφωνους.

Ο καρκίνος του προστάτη είναι επίσης πιο συχνός στη Βόρεια Αμερική, τη Βορειοδυτική Ευρώπη, την Αυστραλία και την Καραϊβική. Παρουσιάζει επίσης αυξητικές τάσεις στους Ασιάτες που ζουν σε αστικές περιοχές της Δύσης.

Οικογενειακό ιστορικό

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται σε άνδρες χωρίς οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Όταν όμως υπάρχει τέτοιο ιστορικό, ο κίνδυνος που διατρέχει ο άνδρας διπλασιάζεται.

Ωστόσο ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για τους άνδρες των οποίων αρρωσταίνει ο αδελφός, παρά ο πατέρας. Κινδυνεύουν επίσης περισσότερο να τον εκδηλώσουν οι άνδρες με πολλούς άρρενες συγγενείς (και από τους δύο γονείς)  που έπασχαν από τη νόσο.

Ο οικογενής καρκίνος του προστάτη, όπως αποκαλείται, υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύει το 20% των περιπτώσεων της νόσου. Η αιτία του πιστεύεται ότι είναι συνδυασμός κοινών γονιδίων και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Κληρονομικότητα

Υπάρχει ένα 5% των περιπτώσεων όπου ο καρκίνος του προστάτη είναι κληρονομικός. Αυτό σημαίνει ότι ο άνδρας έχει κληρονομήσει συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις που τον θέτουν σε κίνδυνο.

Υπόνοιες για κληρονομικότητα στον καρκίνο του προστάτη εγείρονται κυρίως σε τρεις περιπτώσεις, κατά τον κ. Πούλια:

  • Όταν ένας άνδρας έχει τουλάχιστον τρεις συγγενείς πρώτου βαθμού (πατέρα, αδελφό ή/και γιο) ηλικίας άνω των 60 ετών με τη νόσο
  • Όταν ο καρκίνος του προστάτη ανιχνεύεται πριν από τα 55 έτη σε τουλάχιστον δύο στενούς συγγενείς από την ίδια πλευρά της οικογένειας. Στενοί συγγενείς είναι ο πατέρας, ο  αδελφός, ο γιος, ο παππούς, ο θείος, ο ανιψιός
  • Όταν ανιχνεύεται ο καρκίνος του προστάτη σε τρεις γενιές ανδρών, από την ίδια πλευρά της οικογένειας.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, όμως, εγείρονται υπόνοιες κληρονομικότητας όταν στην ίδια οικογένεια υπάρχουν κρούσματα από ορισμένες μορφές καρκίνου που «μοιράζονται» κοινά γονίδια:

  • Όταν υπάρχουν κρούσματα καρκίνου του μαστού, των ωοθηκών και του προστάτη, η αιτία μπορεί να είναι τα γονίδια BRCA1 και BRCA2.
  • Σε μία μια σπάνια, κληρονομική μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου (σύνδρομο Lynch) προκαλείται καρκίνος και σε άλλα όργανα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται ο προστάτης.

Στις περιπτώσεις κληρονομικότητας ο κίνδυνος να εκδηλωθεί καρκίνος του προστάτη αυξάνεται κατ’ αναλογία με τον αριθμό των στενών συγγενών που πάσχουν από αυτόν. Με ένα και μόνο συγγενή πρώτου βαθμού, π.χ., ο κίνδυνος διπλασιάζεται έως τριπλασιάζεται.

Η παχυσαρκία

Η παχυσαρκία επίσης φαίνεται πως συσχετίζεται με τον καρκίνο του προστάτη, αλλά με ιδιαίτερο τρόπο. Οι έως τώρα μελέτες δείχνουν ότι οι παχύσαρκοι άνδρες έχουν:

  • Λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν χαμηλής κακοήθειας καρκίνο του προστάτη
  • Περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν επιθετικό καρκίνο του προστάτη
  • Περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με προχωρημένο καρκίνο του προστάτη (έχει δυσμενέστερη πρόγνωση)

Επιπλέον, «η ανάρρωση των παχύσαρκων ανδρών από την εγχείρηση αφαίρεσης του κακοήθους όγκου συχνά διαρκεί περισσότερο και είναι πιο δύσκολη. Μπορεί επίσης να διατρέχουν και αυξημένο κίνδυνο θανάτου από τη νόσο», συμπληρώνει ο κ. Πούλιας.

Διατροφή, κάπνισμα και χημικά

Ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να επηρεαστεί και από ορισμένους παράγοντες του τρόπου ζωής. Παραδείγματος χάριν, η φτωχή σε λαχανικά διατροφή έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο επιθετικού καρκίνου του προστάτη. Το ίδιο και η υπερβολική κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων.

Αντίστοιχα, το κάπνισμα μπορεί να αποτελεί συμβάλλοντα παράγοντα στον επιθετικό καρκίνο του προστάτη, ενώ η έκθεση σε τοξικά χημικά στην εργασία επίσης αυξάνει τον κίνδυνο αυτό.

Μελέτες, π.χ., έχουν δείξει ότι οι πυροσβέστες εκτίθενται σε τέτοιου είδους τοξικά χημικά, τα οποία αποτελούν μίγμα καπνού, τοξικών αερίων και ενώσεων που σχηματίζονται λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Ο κίνδυνος αυτός είναι ιδιαιτέρως υψηλός όταν δεν φορούν αναπνευστικές συσκευές, ενόσω μάχονται με τις φλόγες.

Το ύψος

Ο καρκίνος του προστάτη μπορεί επίσης να επηρεάζεται από το ύψος, αλλά με εντελώς διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι από τους άλλους παράγοντες.

«Μελέτες έχουν δείξει πως όσο αυξάνεται το ύψος του άνδρα, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες επιθετικού καρκίνου του προστάτη», εξηγεί ο κ. Πούλιας. «Φυσικά δεν ευθύνεται το ύψος καθαυτό για τον συγκεκριμένο κίνδυνο, αλλά οι παράγοντες που καθορίζουν το ύψος μας».

Στους παράγοντες που καθορίζουν το ύψος συμπεριλαμβάνονται:

  • Γονίδια
  • Το επίπεδο της έκθεσης σε ορμόνες στη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής
  • Η διατροφή κατά την παιδική ηλικία

«Το ερώτημα που προσπαθούν τώρα να απαντήσουν οι επιστήμονες είναι ποιος από αυτούς τους παράγοντες σχετίζεται και με τον καρκίνο του προστάτη», εξηγεί ο κ. Πούλιας.

Τι πρέπει να κάνουν οι άνδρες

Τι σημαίνουν πρακτικά όλ’ αυτά για τους άνδρες; «Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που μπορούμε να επηρεάσουμε και άλλοι που βρίσκονται πέρα από τις δυνατότητές μας», απαντά ο κ. Πούλιας. «Για την ηλικία, την καταγωγή, την οικογένεια ή το ύψος μας, π.χ., δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι». Επομένως αυτό που μένει είναι να προσπαθούν οι άνδρες:

  • Να διατηρούν φυσιολογικό το σωματικό βάρος τους
  • Να τρέφονται υγιεινά
  • Να αποφεύγουν την έκθεση στον καπνό των τσιγάρων ή σε χημικά
  • Να κάνουν τακτικό τσεκ απ μετά τα 50 έτη (ή μετά τα 40, αν έχουν οικογενειακό ιστορικό).

«Ο ουρολόγος ιατρός θα τους κατευθύνει για το πόσο συχνά πρέπει να εξετάζονται», καταλήγει ο κ. Πούλιας.
 

Υγεία

12.04.2024

Γιατί δαγκώνουμε τα χείλη μας; – Τι μπορούμε να κάνουμε για να το σταματήσουμε

Αρκετοί είναι εκείνοι που έχουν τη συνήθεια να δαγκώνουν τα χείλη τους, άλλοι πιο απαλά, άλλοι εντονότερα και άλλοι σε βαθμό που προκαλούν τραυματισμούς. Ωστόσο, τι είναι αυτό που κρύβεται πίσω από αυτή τη συνήθεια και πώς μπορούμε να τη σταματήσουμε; Ο επιστημονικός όρος που περιγράφει το φαινόμενο είναι δερματοφαγία, μία επαναληπτική συμπεριφορά στο πλαίσιο […]

20.02.2024

Τα τρία δημοφιλή συμπληρώματα βιταμινών που προκαλούν διαταραχές ύπνου

Υπάρχουν τρία δημοφιλή συμπληρώματα βιταμινών που προκαλούν διαταραχές ύπνου εάν ληφθούν σε λάθος χρόνο. Γι’ αυτό καλό είναι να τα λαμβάνετε το πρωί για να αποφύγετε προβλήματα ύπνου. 1. Βιταμίνη D Η βιταμίνη D, είναι η βιταμίνη του ήλιου και σας δίνει ενέργεια, επομένως είναι καλύτερο να λαμβάνετε τη βιταμίνη D το πρωί, μιμούμενοι αυτή […]

Με αυτούς τους τέσσερις τρόπους θα περιορίσετε το ροχαλητό
20.02.2024

Με αυτούς τους τέσσερις τρόπους θα περιορίσετε το ροχαλητό

Καρδίτσα: 40χρονη κατέρρευσε ξαφνικά ενώ περπατούσε μαζί με τον σύζυγό της – «Έφυγε» από ανακοπή καρδιάς
20.02.2024

Καρδίτσα: 40χρονη κατέρρευσε ξαφνικά ενώ περπατούσε μαζί με τον σύζυγό της – «Έφυγε» από ανακοπή καρδιάς

Νοσοκομείο Metropolitan: Άφησαν ασθενή με πιθανή διάτρηση στομάχου να περιμένει στη σειρά της αναμονής!
17.02.2024

Νοσοκομείο Metropolitan: Άφησαν ασθενή με πιθανή διάτρηση στομάχου να περιμένει στη σειρά της αναμονής!

Απίστευτο περιστατικό στην Κρήτη: Ξέχασαν γάζα μέσα σε ασθενή μετά από καισαρική τομή
14.02.2024

Απίστευτο περιστατικό στην Κρήτη: Ξέχασαν γάζα μέσα σε ασθενή μετά από καισαρική τομή

Τι προκαλεί τον λόξιγκα και τι μπορούμε να κάνουμε για να περάσει;
12.02.2024

Τι προκαλεί τον λόξιγκα και τι μπορούμε να κάνουμε για να περάσει;

Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού»: Δεν αναστέλλονται τα τακτικά χειρουργεία
09.02.2024

Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού»: Δεν αναστέλλονται τα τακτικά χειρουργεία

Ξυπνάτε συνέχεια κουρασμένοι; – Δείτε τι πρέπει να κάνετε
08.02.2024

Ξυπνάτε συνέχεια κουρασμένοι; – Δείτε τι πρέπει να κάνετε

Αυτό το γνωρίζατε; – Πόσους λοβούς έχουν μαζί ο δεξιός και ο αριστερός πνεύμονας
07.02.2024

Αυτό το γνωρίζατε; – Πόσους λοβούς έχουν μαζί ο δεξιός και ο αριστερός πνεύμονας

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Kαρδιά
2

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
3

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Διατροφή
4

Πετιμέζι: Το καλύτερο φυσικό φάρμακο

Περισσότερα

16.04.2024

Δεν είναι μόνο για το φαγητό: 17 τρόποι να χρησιμοποιήσετε το λεμόνι εκτός κουζίνας

Το λεμόνι υπάρχει πάντα στην κουζίνα μας αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολλούς περισσότερους τρόπους, πέρα από τη μαγειρική. Αποτελεί πλούσια πηγή θρεπτικών συστατικών για τον ανθρώπινο οργανισμό και πολύτιμος (αλλά και πάμφθηνος) σύμμαχος στους τομείς της ομορφιάς και της καθαριότητας. Μάθετε πόσα πράγματα μπορούμε να κάνουμε με το λεμόνι: Τομέας υγεία 1. Αντιικό φάρμακο […]

12.04.2024

H καρδιακή νόσος συνδέεται με την ανάπτυξη καρκίνου;

Έναν μηχανισμό υπεύθυνο για την αύξηση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου σε ασθενείς με καρδιακή νόσο ανακάλυψαν ερευνητές στο πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ (TAU) και στο Καρδιοθωρακικό και Αγγειακό Κέντρο Leviev του Ιατρικού Κέντρου Sheba.  Πρόκειται για το στάδιο κάθε καρδιακής νόσου, που εκδηλώνεται με μικρές εξωκυτταρικές φυσαλίδες ή κυστίδια (sEVs). Αυτά εκκρίνονται από την άρρωστη […]

Γιατί δαγκώνουμε τα χείλη μας; – Τι μπορούμε να κάνουμε για να το σταματήσουμε
12.04.2024

Γιατί δαγκώνουμε τα χείλη μας; – Τι μπορούμε να κάνουμε για να το σταματήσουμε

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε
01.03.2024

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Νέα έρευνα προειδοποιεί: Η διαβίωση κοντά σε μπαρ και εστιατόρια fast food αυξάνει το κίνδυνο για καρδιακή ανεπάρκεια
27.02.2024

Νέα έρευνα προειδοποιεί: Η διαβίωση κοντά σε μπαρ και εστιατόρια fast food αυξάνει το κίνδυνο για καρδιακή ανεπάρκεια

Δείτε ποια είναι τα οφέλη που έχουν για την υγεία οι αγκινάρες – Οι 9 λόγοι για να τις βάλετε στο τραπέζι σας
27.02.2024

Δείτε ποια είναι τα οφέλη που έχουν για την υγεία οι αγκινάρες – Οι 9 λόγοι για να τις βάλετε στο τραπέζι σας

Βρώμη: Είναι τελικά υγιεινή και ποιο είδος είναι το καλύτερο; (βίντεο)
27.02.2024

Βρώμη: Είναι τελικά υγιεινή και ποιο είδος είναι το καλύτερο; (βίντεο)

Αποξηραμένα φρούτα: Έχουν οφέλη για την υγεία μας ή αποτελούν θερμιδικές βόμβες;
26.02.2024

Αποξηραμένα φρούτα: Έχουν οφέλη για την υγεία μας ή αποτελούν θερμιδικές βόμβες;

Μπρόκολο: Ποια συστατικά του μειώνονται αναλόγως με τον τρόπο μαγειρέματος – Ποιος είναι ο σωστός τρόπος
26.02.2024

Μπρόκολο: Ποια συστατικά του μειώνονται αναλόγως με τον τρόπο μαγειρέματος – Ποιος είναι ο σωστός τρόπος

H SCYTALYS διοργανώνει «Bootcamp» στην Ανάπτυξη Λογισμικού
22.02.2024

H SCYTALYS διοργανώνει «Bootcamp» στην Ανάπτυξη Λογισμικού