Υγεία

Ο ύπνος καθαρίζει τον εγκέφαλο από τις τοξίνες της ημέρας

Ο ύπνος καθαρίζει τον εγκέφαλο από τις τοξίνες της ημέρας
Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τον ύπνο για να απομακρύνει τις άχρηστες και επιβλαβείς τοξίνες που έχουν συσσωρευτεί μέσα στη μέρα, επιβεβαιώνει μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Η μελέτη, που έγινε σε πειραματόζωα, για πρώτη φορά παρέχει άμεσα πειραματικά δεδομένα σε μοριακό επίπεδο, που δείχνουν ότι ο «καθαρισμός» του σκληρά εργαζόμενου εγκεφάλου αποτελεί μια από τις θεμελιώδεις αιτίες ύπαρξης του ύπνου. Η έρευνα έτσι αποκαλύπτει γιατί ο καλός και επαρκής ύπνος είναι αναγκαίος σε ένα οργανισμό.
 

Οι ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου του πανεπιστημίου του Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής την δρα Μάικεν Νέντεργκαρντ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Science”, σύμφωνα με το BBC και το “New Scientist”, ανακάλυψαν πως τα βοηθητικά εγκεφαλικά κύτταρα συρρικνώνονται στη διάρκεια του ύπνου, ώστε να ανοίξουν μεγαλύτερα διάκενα μεταξύ των νευρώνων, επιτρέποντας την απορροή από τον εγκέφαλο των επιζήμιων ουσιών.
 
Η αποτυχία του σωστού καθαρισμού από τις τοξικές πρωτεϊνες μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση ορισμένων εγκεφαλικών νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Ο ύπνος -κοινό γνώρισμα όλων των θηλαστικών- συνιστά ένα εξελικτικό μυστήριο. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν λίγο-πολύ επιβεβαιώσει πως παίζει σημαντικό ρόλο στην μνήμη, στην μάθηση και στη ρύθμιση του μεταβολισμού.
 
«Ο εγκέφαλος έχει περιορισμένη ενέργεια στη διάθεσή του και φαίνεται πως πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές λειτουργικές καταστάσεις: είτε να μείνει ξύπνιος και σε επίγνωση, είτε να κοιμηθεί και να καθαριστεί. Είναι σαν να έχεις ένα πάρτι στο σπίτι σου: μπορείς είτε να διασκεδάζεις τους καλεσμένους σου, είτε να καθαρίζεις το σπίτι, αλλά δεν μπορείς να κάνεις και τα δύο ταυτόχρονα», δήλωσε η δρ Νέντεργκαρντ.
 
Πέρυσι άλλοι επιστήμονες, που μελέτησαν τους εγκεφάλους πειραματόζωων, ανακάλυψαν το σύστημα «αποχέτευσης» του εγκεφάλου, το λεγόμενο «γλεμφικό» ή «γλοιολεμφικό» (επειδή βασίζεται στα νευρογλοιακά κύτταρα που λειτουργούν υποστηρικτικά στα κυρίως εγκεφαλικά κύτταρα, τους νευρώνες). Αντί να μεταφέρεται λέμφος, όπως συμβαίνει στο υπόλοιπο σώμα, στην περίπτωση του εγκεφάλου αυτό που «αποχετεύεται», είναι εγκεφαλονωτιαίο υγρό γεμάτο νευροτοξίνες.
 
Η νέα έρευνα προχωρά ένα βήμα παραπέρα, μελετώντας σε ποντίκια πιο αναλυτικά τον βιολογικό μηχανισμό που διευκολύνει αυτόν τον «καθαρισμό», διαπιστώνοντας ότι το γλεμφικό σύστημα είναι δέκα φορές πιο ενεργό στη διάρκεια του ύπνου, οπότε τα νευρογλοιακά κύτταρα συρρικνώνονται, ανοίγοντας έτσι ενδιάμεσους χώρους στον εγκεφαλικό ιστό για να διευκολυνθεί και να επιταχυνθεί η όλη διαδικασία απορροής των τοξικών ουσιών. Αυτό δεν είναι δυνατό να γίνει τη μέρα, όταν τα εγκεφαλικά κύτταρα πρέπει να δουλεύουν στο «φουλ».
 
Οι ερευνητές επεσήμαναν πως ανάλογες μελέτες πρέπει να γίνουν και σε ανθρώπους. ‘Αλλοι επιστήμονες εξέφρασαν την ελπίδα ότι στο μέλλον θα είναι δυνατό μέσω φαρμάκων να ρυθμίζεται καλύτερα το σύστημα καθαρισμού του εγκεφάλου. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ένα νέο όπλο κατά της εκφύλισης των νευρικών κυττάρων, καθώς π.χ. θα διευκολυνόταν η απαλλαγή του εγκεφάλου από την καταστροφική πρωτεϊνη βήτα αμυλοειδές, που δημιουργεί «πλάκες», οι οποίες νεκρώνουν τους νευρώνες.
 

Υγεία

22.11.2026

Υπνική άπνοια: Τα έξι σημάδια που μπορεί να εμφανίζονται μέσα στην ημέρα

Η υπνική άπνοια μπορεί να εκδηλωθεί με έξι χαρακτηριστικά σημάδια, τα οποία δεν περιορίζονται μόνο στις ώρες του ύπνου, αλλά επηρεάζουν και την καθημερινότητα. Το δυνατό ροχαλητό, η υπνηλία, η επίμονη κόπωση και οι πρωινοί πονοκέφαλοι είναι μερικά από τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται. Πρόκειται για μια διαταραχή κατά την οποία η αναπνοή […]

22.11.2026

Οι κίνδυνοι για την υγεία από τη χρήση γρατζουνισμένων τηγανιών

Τα τηγάνια που χρησιμοποιούμε καθημερινά στην κουζίνα μπορεί να αποτελέσουν πηγή προβλημάτων όταν η επιφάνειά τους έχει υποστεί σημαντικές φθορές. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα αντικολλητικά σκεύη με επίστρωση τεφλόν, καθώς οι βαθιές γρατζουνιές και η αποκόλληση του υλικού δημιουργούν ερωτήματα για την ασφάλεια του μαγειρέματος. Όταν η αντικολλητική επίστρωση καταστρέφεται, μικρά τμήματά της ενδέχεται να […]

Η άσκηση που μπορεί να σας χαρίσει πιο ξεκούραστες νύχτες
22.11.2026

Η άσκηση που μπορεί να σας χαρίσει πιο ξεκούραστες νύχτες

Mounjaro και Ozempic: Οι τροφές που μπορεί να εντείνουν τις παρενέργειες
22.11.2026

Mounjaro και Ozempic: Οι τροφές που μπορεί να εντείνουν τις παρενέργειες

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη: Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές
21.11.2026

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη: Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές

Φοβάστε τα εμβόλια; Οδηγός σε γιατρούς για το πώς θα σας «πείσουν»!
21.11.2026

Φοβάστε τα εμβόλια; Οδηγός σε γιατρούς για το πώς θα σας «πείσουν»!

Έχετε μικρή τρύπα μπροστά από το αυτί που υπάρχει από τη γέννηση; – Τι είναι
20.11.2026

Έχετε μικρή τρύπα μπροστά από το αυτί που υπάρχει από τη γέννηση; – Τι είναι

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί
19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!
19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

22.11.2026

Υπνική άπνοια: Τα έξι σημάδια που μπορεί να εμφανίζονται μέσα στην ημέρα

Η υπνική άπνοια μπορεί να εκδηλωθεί με έξι χαρακτηριστικά σημάδια, τα οποία δεν περιορίζονται μόνο στις ώρες του ύπνου, αλλά επηρεάζουν και την καθημερινότητα. Το δυνατό ροχαλητό, η υπνηλία, η επίμονη κόπωση και οι πρωινοί πονοκέφαλοι είναι μερικά από τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται. Πρόκειται για μια διαταραχή κατά την οποία η αναπνοή […]

22.11.2026

Οι κίνδυνοι για την υγεία από τη χρήση γρατζουνισμένων τηγανιών

Τα τηγάνια που χρησιμοποιούμε καθημερινά στην κουζίνα μπορεί να αποτελέσουν πηγή προβλημάτων όταν η επιφάνειά τους έχει υποστεί σημαντικές φθορές. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα αντικολλητικά σκεύη με επίστρωση τεφλόν, καθώς οι βαθιές γρατζουνιές και η αποκόλληση του υλικού δημιουργούν ερωτήματα για την ασφάλεια του μαγειρέματος. Όταν η αντικολλητική επίστρωση καταστρέφεται, μικρά τμήματά της ενδέχεται να […]

Η άσκηση που μπορεί να σας χαρίσει πιο ξεκούραστες νύχτες
22.11.2026

Η άσκηση που μπορεί να σας χαρίσει πιο ξεκούραστες νύχτες

Mounjaro και Ozempic: Οι τροφές που μπορεί να εντείνουν τις παρενέργειες
22.11.2026

Mounjaro και Ozempic: Οι τροφές που μπορεί να εντείνουν τις παρενέργειες

Συγκλονίζει η Κέιτ Μίντλετον
21.11.2026

Συγκλονίζει η Κέιτ Μίντλετον

Άννα Βίσση και Σοφία Καρβέλα μαζί στη Νέα Υόρκη (φωτο)
21.11.2026

Άννα Βίσση και Σοφία Καρβέλα μαζί στη Νέα Υόρκη (φωτο)

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη: Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές
21.11.2026

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη: Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές

Η Ινδία έκοψε το κρέας και το βούτυρο  και έγινε η… «πρωτεύουσα του διαβήτη»
21.11.2026

Η Ινδία έκοψε το κρέας και το βούτυρο και έγινε η… «πρωτεύουσα του διαβήτη»

Φοβάστε τα εμβόλια; Οδηγός σε γιατρούς για το πώς θα σας «πείσουν»!
21.11.2026

Φοβάστε τα εμβόλια; Οδηγός σε γιατρούς για το πώς θα σας «πείσουν»!

Το λάθος με το ελαιόλαδο που αλλοιώνει τη γεύση του χωρίς να το ξέρεις
20.11.2026

Το λάθος με το ελαιόλαδο που αλλοιώνει τη γεύση του χωρίς να το ξέρεις