Υγεία

Ο ύπνος καθαρίζει τον εγκέφαλο από τις τοξίνες της ημέρας

Ο ύπνος καθαρίζει τον εγκέφαλο από τις τοξίνες της ημέρας
Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τον ύπνο για να απομακρύνει τις άχρηστες και επιβλαβείς τοξίνες που έχουν συσσωρευτεί μέσα στη μέρα, επιβεβαιώνει μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Η μελέτη, που έγινε σε πειραματόζωα, για πρώτη φορά παρέχει άμεσα πειραματικά δεδομένα σε μοριακό επίπεδο, που δείχνουν ότι ο «καθαρισμός» του σκληρά εργαζόμενου εγκεφάλου αποτελεί μια από τις θεμελιώδεις αιτίες ύπαρξης του ύπνου. Η έρευνα έτσι αποκαλύπτει γιατί ο καλός και επαρκής ύπνος είναι αναγκαίος σε ένα οργανισμό.
 

Οι ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου του πανεπιστημίου του Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής την δρα Μάικεν Νέντεργκαρντ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Science”, σύμφωνα με το BBC και το “New Scientist”, ανακάλυψαν πως τα βοηθητικά εγκεφαλικά κύτταρα συρρικνώνονται στη διάρκεια του ύπνου, ώστε να ανοίξουν μεγαλύτερα διάκενα μεταξύ των νευρώνων, επιτρέποντας την απορροή από τον εγκέφαλο των επιζήμιων ουσιών.
 
Η αποτυχία του σωστού καθαρισμού από τις τοξικές πρωτεϊνες μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση ορισμένων εγκεφαλικών νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Ο ύπνος -κοινό γνώρισμα όλων των θηλαστικών- συνιστά ένα εξελικτικό μυστήριο. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν λίγο-πολύ επιβεβαιώσει πως παίζει σημαντικό ρόλο στην μνήμη, στην μάθηση και στη ρύθμιση του μεταβολισμού.
 
«Ο εγκέφαλος έχει περιορισμένη ενέργεια στη διάθεσή του και φαίνεται πως πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές λειτουργικές καταστάσεις: είτε να μείνει ξύπνιος και σε επίγνωση, είτε να κοιμηθεί και να καθαριστεί. Είναι σαν να έχεις ένα πάρτι στο σπίτι σου: μπορείς είτε να διασκεδάζεις τους καλεσμένους σου, είτε να καθαρίζεις το σπίτι, αλλά δεν μπορείς να κάνεις και τα δύο ταυτόχρονα», δήλωσε η δρ Νέντεργκαρντ.
 
Πέρυσι άλλοι επιστήμονες, που μελέτησαν τους εγκεφάλους πειραματόζωων, ανακάλυψαν το σύστημα «αποχέτευσης» του εγκεφάλου, το λεγόμενο «γλεμφικό» ή «γλοιολεμφικό» (επειδή βασίζεται στα νευρογλοιακά κύτταρα που λειτουργούν υποστηρικτικά στα κυρίως εγκεφαλικά κύτταρα, τους νευρώνες). Αντί να μεταφέρεται λέμφος, όπως συμβαίνει στο υπόλοιπο σώμα, στην περίπτωση του εγκεφάλου αυτό που «αποχετεύεται», είναι εγκεφαλονωτιαίο υγρό γεμάτο νευροτοξίνες.
 
Η νέα έρευνα προχωρά ένα βήμα παραπέρα, μελετώντας σε ποντίκια πιο αναλυτικά τον βιολογικό μηχανισμό που διευκολύνει αυτόν τον «καθαρισμό», διαπιστώνοντας ότι το γλεμφικό σύστημα είναι δέκα φορές πιο ενεργό στη διάρκεια του ύπνου, οπότε τα νευρογλοιακά κύτταρα συρρικνώνονται, ανοίγοντας έτσι ενδιάμεσους χώρους στον εγκεφαλικό ιστό για να διευκολυνθεί και να επιταχυνθεί η όλη διαδικασία απορροής των τοξικών ουσιών. Αυτό δεν είναι δυνατό να γίνει τη μέρα, όταν τα εγκεφαλικά κύτταρα πρέπει να δουλεύουν στο «φουλ».
 
Οι ερευνητές επεσήμαναν πως ανάλογες μελέτες πρέπει να γίνουν και σε ανθρώπους. ‘Αλλοι επιστήμονες εξέφρασαν την ελπίδα ότι στο μέλλον θα είναι δυνατό μέσω φαρμάκων να ρυθμίζεται καλύτερα το σύστημα καθαρισμού του εγκεφάλου. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ένα νέο όπλο κατά της εκφύλισης των νευρικών κυττάρων, καθώς π.χ. θα διευκολυνόταν η απαλλαγή του εγκεφάλου από την καταστροφική πρωτεϊνη βήτα αμυλοειδές, που δημιουργεί «πλάκες», οι οποίες νεκρώνουν τους νευρώνες.
 

Υγεία

19.11.2026

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές

Το αρωματικό βότανο της μεσογειακής κουζίνας περιέχει ενώσεις με αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση

18.11.2026

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα

Μια ηλεκτρονική χτένα που στοχεύει στην ενεργοποίηση της ανάπτυξης των μαλλιών ανέπτυξαν επιστήμονες στην Κίνα, παρουσιάζοντας ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειράματα με ποντίκια. Η συσκευή ονομάζεται «Detangle» και δημιουργήθηκε από ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Beihang στο Πεκίνο. Η τεχνολογία συνδυάζει την ηλεκτρική διέγερση των θυλάκων της τρίχας με τη μεταφορά θεραπευτικών ουσιών, με στόχο την […]

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι
18.11.2026

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη
18.11.2026

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!
18.11.2026

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε
17.11.2026

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις
17.11.2026

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου
16.11.2026

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας
16.11.2026

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας
16.11.2026

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

19.11.2026

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;

Μία από τις συχνότερες απορίες γύρω από τις ερωτικές σχέσεις αφορά τη συχνότητα της σεξουαλικής επαφής. Πόσες φορές την εβδομάδα θεωρείται φυσιολογικό να κάνει σεξ ένα ζευγάρι; Υπάρχει κάποιος αριθμός που δείχνει ότι μια σχέση λειτουργεί σωστά ή ότι οι σύντροφοι εξακολουθούν να επιθυμούν ο ένας τον άλλον; Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι δεν υπάρχει […]

19.11.2026

Το ελληνικό «χρυσάφι» της κουζίνας που ερευνάται για διαβήτη και φλεγμονές

Το αρωματικό βότανο της μεσογειακής κουζίνας περιέχει ενώσεις με αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση

Ε.Σκίτσκο για τον καρκίνο & την κόρη της: «Δεν θα ήθελα να την αφήσω» (βίντεο)
18.11.2026

Ε.Σκίτσκο για τον καρκίνο & την κόρη της: «Δεν θα ήθελα να την αφήσω» (βίντεο)

Ποια είναι η ιδανική διαφορά ηλικίας σε ένα ζευγάρι;
18.11.2026

Ποια είναι η ιδανική διαφορά ηλικίας σε ένα ζευγάρι;

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα
18.11.2026

Ηλεκτρονική χτένα από την Κίνα υπόσχεται να αντιμετωπίσει τη φαλάκρα

Ο φακός «έπιασε» την Αν Χάθαγουεϊ με το νεογέννητο τρίτο της παιδί (φωτο)
18.11.2026

Ο φακός «έπιασε» την Αν Χάθαγουεϊ με το νεογέννητο τρίτο της παιδί (φωτο)

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι
18.11.2026

Οι 5 πηγές χημικών ουσιών που διαταράσσουν τις ορμόνες και υπάρχουν στο σπίτι

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη
18.11.2026

Ιοί με ΑΙ δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά σε ασθενή με ανθεκτική λοίμωξη

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!
18.11.2026

Dr Ryan Cole για εμβόλια κατά Covid-19: «Προκαλούν όλα τα είδη καρκίνων»!

Η απάντηση της Χίλαρι Σουάνκ στις κριτικές επειδή έμεινε έγκυος στα 52 της
17.11.2026

Η απάντηση της Χίλαρι Σουάνκ στις κριτικές επειδή έμεινε έγκυος στα 52 της