Υγεία

Ο ύπνος καθαρίζει τον εγκέφαλο από τις τοξίνες της ημέρας

Ο ύπνος καθαρίζει τον εγκέφαλο από τις τοξίνες της ημέρας
Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τον ύπνο για να απομακρύνει τις άχρηστες και επιβλαβείς τοξίνες που έχουν συσσωρευτεί μέσα στη μέρα, επιβεβαιώνει μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Η μελέτη, που έγινε σε πειραματόζωα, για πρώτη φορά παρέχει άμεσα πειραματικά δεδομένα σε μοριακό επίπεδο, που δείχνουν ότι ο «καθαρισμός» του σκληρά εργαζόμενου εγκεφάλου αποτελεί μια από τις θεμελιώδεις αιτίες ύπαρξης του ύπνου. Η έρευνα έτσι αποκαλύπτει γιατί ο καλός και επαρκής ύπνος είναι αναγκαίος σε ένα οργανισμό.
 

Οι ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου του πανεπιστημίου του Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, με επικεφαλής την δρα Μάικεν Νέντεργκαρντ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Science”, σύμφωνα με το BBC και το “New Scientist”, ανακάλυψαν πως τα βοηθητικά εγκεφαλικά κύτταρα συρρικνώνονται στη διάρκεια του ύπνου, ώστε να ανοίξουν μεγαλύτερα διάκενα μεταξύ των νευρώνων, επιτρέποντας την απορροή από τον εγκέφαλο των επιζήμιων ουσιών.
 
Η αποτυχία του σωστού καθαρισμού από τις τοξικές πρωτεϊνες μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση ορισμένων εγκεφαλικών νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον. Ο ύπνος -κοινό γνώρισμα όλων των θηλαστικών- συνιστά ένα εξελικτικό μυστήριο. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες έχουν λίγο-πολύ επιβεβαιώσει πως παίζει σημαντικό ρόλο στην μνήμη, στην μάθηση και στη ρύθμιση του μεταβολισμού.
 
«Ο εγκέφαλος έχει περιορισμένη ενέργεια στη διάθεσή του και φαίνεται πως πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές λειτουργικές καταστάσεις: είτε να μείνει ξύπνιος και σε επίγνωση, είτε να κοιμηθεί και να καθαριστεί. Είναι σαν να έχεις ένα πάρτι στο σπίτι σου: μπορείς είτε να διασκεδάζεις τους καλεσμένους σου, είτε να καθαρίζεις το σπίτι, αλλά δεν μπορείς να κάνεις και τα δύο ταυτόχρονα», δήλωσε η δρ Νέντεργκαρντ.
 
Πέρυσι άλλοι επιστήμονες, που μελέτησαν τους εγκεφάλους πειραματόζωων, ανακάλυψαν το σύστημα «αποχέτευσης» του εγκεφάλου, το λεγόμενο «γλεμφικό» ή «γλοιολεμφικό» (επειδή βασίζεται στα νευρογλοιακά κύτταρα που λειτουργούν υποστηρικτικά στα κυρίως εγκεφαλικά κύτταρα, τους νευρώνες). Αντί να μεταφέρεται λέμφος, όπως συμβαίνει στο υπόλοιπο σώμα, στην περίπτωση του εγκεφάλου αυτό που «αποχετεύεται», είναι εγκεφαλονωτιαίο υγρό γεμάτο νευροτοξίνες.
 
Η νέα έρευνα προχωρά ένα βήμα παραπέρα, μελετώντας σε ποντίκια πιο αναλυτικά τον βιολογικό μηχανισμό που διευκολύνει αυτόν τον «καθαρισμό», διαπιστώνοντας ότι το γλεμφικό σύστημα είναι δέκα φορές πιο ενεργό στη διάρκεια του ύπνου, οπότε τα νευρογλοιακά κύτταρα συρρικνώνονται, ανοίγοντας έτσι ενδιάμεσους χώρους στον εγκεφαλικό ιστό για να διευκολυνθεί και να επιταχυνθεί η όλη διαδικασία απορροής των τοξικών ουσιών. Αυτό δεν είναι δυνατό να γίνει τη μέρα, όταν τα εγκεφαλικά κύτταρα πρέπει να δουλεύουν στο «φουλ».
 
Οι ερευνητές επεσήμαναν πως ανάλογες μελέτες πρέπει να γίνουν και σε ανθρώπους. ‘Αλλοι επιστήμονες εξέφρασαν την ελπίδα ότι στο μέλλον θα είναι δυνατό μέσω φαρμάκων να ρυθμίζεται καλύτερα το σύστημα καθαρισμού του εγκεφάλου. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ένα νέο όπλο κατά της εκφύλισης των νευρικών κυττάρων, καθώς π.χ. θα διευκολυνόταν η απαλλαγή του εγκεφάλου από την καταστροφική πρωτεϊνη βήτα αμυλοειδές, που δημιουργεί «πλάκες», οι οποίες νεκρώνουν τους νευρώνες.
 

Υγεία

17.11.2026

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε

Το αντισηπτικό χεριών δεν προσφέρει αξιόπιστη προστασία από τον νοροϊό, τον ιδιαίτερα μεταδοτικό ιό που προκαλεί έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως εμετό και διάρροια. Για τον περιορισμό της μετάδοσής του, οι ειδικοί συνιστούν σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, καθώς και σωστή απολύμανση των επιφανειών. Ο νοροϊός παρουσιάζει αυξημένη ανθεκτικότητα σε αρκετά κοινά απολυμαντικά […]

17.11.2026

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις

Ένα νέο τεστ διάρκειας μόλις επτά λεπτών, το οποίο μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό κυτταρικών αλλοιώσεων που συνδέονται με τον καρκίνο του οισοφάγου, εξετάζεται για ευρύτερη εφαρμογή στη Βρετανία. Η μέθοδος βασίζεται σε μια ειδική κάψουλα, η οποία καταπίνεται από τον εξεταζόμενο και, αφού φτάσει στο στομάχι, διαλύεται απελευθερώνοντας ένα μικρό σφουγγάρι. Αυτό συνδέεται […]

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου
16.11.2026

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας
16.11.2026

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας
16.11.2026

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια
16.11.2026

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια

Δείτε γιατί δεν πρέπει να μπαίνουμε με τα παπούτσια στο σπίτι
08.11.2026

Δείτε γιατί δεν πρέπει να μπαίνουμε με τα παπούτσια στο σπίτι

Ενεργειακά ποτά: 11 φορές περισσότερες αναφορές για καρδιακή ανακοπή
06.11.2026

Ενεργειακά ποτά: 11 φορές περισσότερες αναφορές για καρδιακή ανακοπή

Αυτοί είναι οι μέθοδοι για να υπολογίσετε το σωματικό λίπος στο σπίτι
05.11.2026

Αυτοί είναι οι μέθοδοι για να υπολογίσετε το σωματικό λίπος στο σπίτι

Ντε Μιγκέλ: Τι είναι η διάσειση καρδιάς από την οποία πέθανε ο ποδοσφαιριστής
05.11.2026

Ντε Μιγκέλ: Τι είναι η διάσειση καρδιάς από την οποία πέθανε ο ποδοσφαιριστής

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

17.11.2026

Η απάντηση της Χίλαρι Σουάνκ στις κριτικές επειδή έμεινε έγκυος στα 52 της

Την απάντησή της σε όσους σχολιάζουν αρνητικά την απόφασή της να γίνει μητέρα ξανά στα 52 της χρόνια έδωσε η Χίλαρι Σουάνκ, τονίζοντας ότι η απόκτηση παιδιών σε μεγαλύτερη ηλικία αποτελεί πλέον μια ολοένα και πιο συνηθισμένη επιλογή. Η δύο φορές βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός αποκάλυψε τον περασμένο μήνα ότι περιμένει το τρίτο της παιδί, […]

17.11.2026

Ο ΕΜΑ ενέκρινε επτά νέα φάρμακα στην Ευρώπη: Ποιες ασθένειες αφορούν

Επτά νέα φάρμακα για την αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του πνεύμονα και η αρρύθμιστη υπέρταση, προτάθηκαν για έγκριση στην Ευρώπη από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA). Η θετική γνωμοδότηση διατυπώθηκε από την Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP), κατά τη συνεδρίασή της από τις 9 έως τις 12 Νοεμβρίου 2026. Παράλληλα, […]

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε
17.11.2026

Νοροϊός: Γιατί το αντισηπτικό δεν αρκεί για να προστατευτείτε

Σάσα Μπάστα: Απαστράπτουσα ποζάρει στον καθρέφτη με φουσκωμένη κοιλίτσα
17.11.2026

Σάσα Μπάστα: Απαστράπτουσα ποζάρει στον καθρέφτη με φουσκωμένη κοιλίτσα

Ozempic ή Mounjaro: To ενέσιμο φάρμακο που οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους
17.11.2026

Ozempic ή Mounjaro: To ενέσιμο φάρμακο που οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις
17.11.2026

Καρκίνος οισοφάγου: Το νέο τεστ που εντοπίζει έγκαιρα επικίνδυνες αλλοιώσεις

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου
16.11.2026

Δείτε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας
16.11.2026

Γιατί τα αυτιά μας μεγαλώνουν όσο μεγαλώνουμε: Τι συμβαίνει στο σώμα μας

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας
16.11.2026

Νύχια: Πέντε αλλαγές που μπορεί να προειδοποιούν για προβλήματα υγείας

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια
16.11.2026

Τα 3 ακριβότερα φάρμακα στον κόσμο – Κοστίζουν έως 4,25 εκατ. δολάρια