Λαμβάνουμε αποφάσεις κάθε μέρα, πολλές από τις οποίες είναι τόσο ξεκάθαρες που σχεδόν δεν παρατηρούμε ότι τις παίρνουμε.
Αλλά τείνουμε να δυσκολευόμαστε όταν αντιμετωπίζουμε αποφάσεις που έχουν αβέβαια αποτελέσματα, όπως κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Οι γνωστικοί επιστήμονες ενδιαφέρονται εδώ και καιρό να κατανοήσουν πώς οι άνθρωποι λαμβάνουν τέτοιες αβέβαιες αποφάσεις.
Τώρα η νέα μας έρευνα , που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA Network Open, δίνει μια ένδειξη.
Οι επιστήμονες συνήθως δοκιμάζουν τη λήψη αποφάσεων υπό αβεβαιότητα χρησιμοποιώντας «πιθανολογικές εργασίες», στις οποίες οι συμμετέχοντες στη μελέτη μπορούν να επιλέξουν από δύο ή περισσότερες επιλογές, η καθεμία με μια συγκεκριμένη πιθανότητα παροχής ανταμοιβής (συνήθως πόντους ή χρήματα).
Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα παιχνίδι, για παράδειγμα, στο οποίο πρέπει να επιλέξετε ανάμεσα σε μια εικόνα ενός μήλου ή μιας μπανάνας σε μια οθόνη υπολογιστή.
Το μήλο μπορεί να είναι προγραμματισμένο να σας δίνει πόντους το 80% του χρόνου, ενώ η μπανάνα θα το κάνει το 20% του χρόνου, αλλά κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού οι πιθανότητες μπορεί να αλλάξουν.
Ωστόσο, δεν θα γνωρίζατε τις πιθανότητες σε οποιαδήποτε δεδομένη στιγμή – οδηγώντας σε αβεβαιότητα.
Ο στόχος σας θα ήταν να μάθετε ποια επιλογή είναι πιο ανταποδοτική.
Οι άνθρωποι γενικά χρησιμοποιούν δύο στρατηγικές λήψης αποφάσεων όταν αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα:
-την εκμετάλλευση και,
-την εξερεύνηση.
Η εκμετάλλευση περιλαμβάνει τη συχνή επιλογή επιλογών που είναι γνωστές και παρέχουν μεγαλύτερη βεβαιότητα ανταμοιβής.
Η εξερεύνηση περιλαμβάνει τη δοκιμή επιλογών που είναι άγνωστες.
Σε ένα αβέβαιο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον, πιστεύεται ότι η καλύτερη στρατηγική είναι η ευέλικτη εναλλαγή μεταξύ εξερεύνησης και εκμετάλλευσης.
Το αν οι άνθρωποι εξερευνούν ή εκμεταλλεύονται εξαρτάται από την κατάσταση.
Όταν βρίσκονται υπό πίεση χρόνου , οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να επαναλάβουν παλιές επιλογές και να εξερευνήσουν λιγότερο.
Ένα κοινό σύμπτωμα πολλών ψυχιατρικών διαταραχών είναι η δυσκολία αντιμετώπισης της αβεβαιότητας.
Οι άνθρωποι που πάσχουν από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), ειδικότερα, αισθάνονται απίστευτα αβέβαιοι για:
-τις σκέψεις,
-τα συναισθήματα και,
-τις πράξεις τους και,
-μπορεί να αισθάνονται άγχος.
Μπορεί να αισθάνονται αμφιβολίες για το αν μέτρησαν με ακρίβεια τον αριθμό των πλακιδίων ή αν έτριψαν καλά τα χέρια τους.
Στη μελέτη μας , αποδεικνύουμε ότι τα άτομα με ΙΨΔ δυσκολεύονται να λάβουν αποφάσεις όταν είναι αβέβαιοι.
Η μελέτη
Ζητήσαμε από 50 έφηβους με ΙΨΔ και 53 έφηβους χωρίς ΙΨΔ να ολοκληρώσουν μια πιθανολογική εργασία, στην οποία οι πιθανότητες που σχετίζονται με κάθε επιλογή θα αντιστρέφονταν στα μισά της εργασίας (για παράδειγμα, η εικόνα του μήλου θα πήγαινε από την ανταμοιβή 80% του χρόνου σε 20 % του χρόνου).
Η ιδανική στρατηγική θα ήταν να εκμεταλλευτείτε την πιο ικανοποιητική επιλογή από νωρίς (μήλο), αλλά στη συνέχεια να ασχοληθείτε με την εξερεύνηση (διαλέξτε μπανάνα) μόλις παρατηρήσετε μια αλλαγή στο πόσο συχνά προσφέρονται πόντοι.
Ωστόσο, οι έφηβοι με ΙΨΔ δεν το έκαναν αυτό.
Σε όλη την εργασία, επέδειξαν μεγάλη εξερεύνηση επιλογών.
Έδειξαν την τάση να αλλάζουν επιλογές και να επιλέγουν την λιγότερο ικανοποιητική επιλογή πιο συχνά από τους έφηβους χωρίς ΙΨΔ.
Είναι συναρπαστικό, όταν οι έφηβοι με ΙΨΔ εκτελούσαν μια άλλη εργασία που δεν ήταν πιθανολογική και δεν προκαλούσε αβεβαιότητα, δεν παρουσίασαν προβλήματα στη λήψη αποφάσεων.
Η αβεβαιότητα που προκαλείται από την πιθανολογική εργασία μπορεί να έχει κάνει τους έφηβους με ΙΨΔ να αμφιβάλλουν για τις αποφάσεις τους και να αισθάνονται την ανάγκη να «ελέγχουν» συχνά την λιγότερο ικανοποιητική επιλογή.
Αυτή η εξερεύνηση θα μπορούσε να είναι μια στρατηγική για να προσπαθήσουν να αναζητήσουν πληροφορίες μέχρι να νιώσουν σίγουροι.
Η δυσανεξία στην αβεβαιότητα είναι ένας εύλογος λόγος για τον οποίο τα άτομα με ΙΨΔ αισθάνονται υποχρεωμένα να ελέγχουν αντικείμενα όπως :
-κλειδαριές,
-σόμπες και ,
-διακόπτες στην καθημερινή ζωή.
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν επίσης ότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να αρχίσουν να εξερευνούν με αυτόν τον τρόπο εάν αισθάνονται αρκετά αβέβαιοι .
Πανδημική αβεβαιότητα
Η πανδημία COVID-19 έχει προκαλέσει μεγάλη αβεβαιότητα σε όλους, η οποία με τη σειρά της φαίνεται να έχει αυξήσει την τάση μας για εξερεύνηση με τη μορφή αναζήτησης πληροφοριών.
Μια μελέτη έδειξε ότι η αντιληπτή αβεβαιότητα οδήγησε τους ανθρώπους να αναζητούν περισσότερες πληροφορίες για τον COVID μέσω εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης και διαδικτυακών μέσων ειδήσεων.
Από τη μία πλευρά, αυτό οδήγησε σε περισσότερες προληπτικές ενέργειες , όπως το αυξημένο πλύσιμο των χεριών και η χρήση μάσκας, τα οποία μπορούν να μειώσουν την αβεβαιότητα και να κρατήσουν τους ανθρώπους ασφαλείς.
Από την άλλη πλευρά, αυτή η αναζήτηση πληροφοριών μπορεί να μην είναι απολύτως επωφελής.
Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι από την έναρξη της πανδημίας, τα κατά τα άλλα υγιή άτομα αναφέρουν περισσότερα ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα, όπως ο διαρκής έλεγχος για νέες πληροφορίες για τη μείωση των συναισθημάτων αβεβαιότητας που προκαλείται από την πανδημία.
Η υπερβολική αναζήτηση πληροφοριών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου μπορεί να οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα άγχους.
Γνωρίζουμε από προηγούμενες έρευνες ότι μπορεί τελικά να οδηγήσει σε εξάντληση και αποφυγή πληροφοριών συνολικά, αφήνοντας τους ανθρώπους λιγότερο ενημερωμένους σχετικά με:
-τις κυβερνητικές κατευθυντήριες γραμμές,
-τα μέτρα ασφαλείας και,
-τις εξελίξεις στη θεραπεία του COVID-19.
Το επίμονο στρες από την υπερβολική έκθεση σε ανησυχητικές ειδήσεις μπορεί επίσης να προκαλέσει αλλαγές σε βασικές περιοχές του εγκεφάλου, όπως ο κοιλιακός προμετωπιαίος φλοιός και ο ιππόκαμπος, που είναι υπεύθυνοι για τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.
Αυτό μπορεί με τη σειρά του να οδηγήσει σε μειωμένη ορθολογική λήψη αποφάσεων, με αποτέλεσμα να βασιζόμαστε περισσότερο στα συναισθήματα.
Αυτό θα μπορούσε να μας κάνει επιρρεπείς στο να πιστεύουμε την παραπληροφόρηση και να εμπλακούμε σε παράλογες συμπεριφορές, όπως η συσσώρευση χαρτιού υγείας.
Ευτυχώς, υπάρχουν τρόποι για την καταπολέμηση της αβεβαιότητας της πανδημίας, εμπιστευόμενοι ορισμένες από τις πληροφορίες που έχετε ήδη συγκεντρώσει και που φαίνονται συνεπείς με την πάροδο του χρόνου, όπως:
-τα οφέλη από τις μάσκες και,
-τα εμβόλια.
Εάν δυσκολεύεστε να αντεπεξέλθετε χωρίς να ελέγχετε συχνά τις ειδήσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για επιβεβαίωση, οι ειδικοί συνιστούν να :
-ορίσετε ένα χρονόμετρο για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης,
-να αποσυνδεθείτε προσωρινά από λογαριασμούς και
-να αναζητήσετε πιο θετικό περιεχόμενο που δεν σχετίζεται με πανδημία στο διαδίκτυο.
Υπάρχουν ακόμη και τεκμηριωμένες μέθοδοι για τη βελτίωση της λήψης αποφάσεων σε συνθήκες αβεβαιότητας, όπως το να παίζετε παιχνίδια που έχουν σχεδιαστεί για να εκπαιδεύσετε τον εγκέφαλό σας , να έχετε καλό ύπνο και διατροφή και να έχετε κοινωνική υποστήριξη.
Σύνδεσμος για το άρθρο: https://theconversation.com/how-uncertainty-can-impair-our-ability-to-make-rational-decisions-new-research-172525
