Η ενδομητρίωση ορίζεται ως η παρουσία ενδομητριοειδούς ιστού εκτός της ενδομητρικής κοιλότητας, η οποία προκαλεί χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση.
- Είναι μία συχνή καλοήθης, οιστρογονοεξαρτώμενη, χρόνια νόσος της γυναίκας.
- Είναι πάθηση που αφορά κυρίως γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, όλων των εθνικών και κοινωνικών ομάδων.
- Ανευρίσκεται στο 7-10% του γενικού πληθυσμού με επίπτωση 38% σε υπογόνιμες γυναίκες και 71- 87% σε γυναίκες με χρόνιο πυελικό άλγος.
Στο σημείο αυτό, ο κ. Χαράλαμπος Χρέλιας, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Γαία – Μαιευτική & Γυναικολογική, αναφέρει τους παράγοντες κινδύνου, την κλινική εικόνα και όλα όσα πρέπει να γνωρίζει κάθε γυναίκα για την ενδομητρίωση:
Παράγοντες κινδύνου
- Ατοκία
- Πρώιμη εμμηναρχή και καθυστερημένη εμμηνόπαυση
- Συχνομηνόρροια
- Πολυμηνόρροια
- Ανωμαλίες των αδένων του Muller
- Σωματομετρικά χαρακτηριστικά: ψηλή, αδύνατη, μειωμένο ΒΜΙ
Κλινική εικόνα
- Χρόνιο πυελικό άλγος
- Βαρεία δυσμηνόρροια
- Δυσπαρεύνια
- Υπογονιμότητα
- Κανένα σύμπτωμα
- Τυχαίο χειρουργικό εύρημα
Προστατευτική επίδραση
- Πολλαπλοί τοκετοί
- Μακροχρόνια περίοδος γαλουχίας
- Καθυστερημένη εμμηναρχή (μετά τα 14)
Διάγνωση
- Ιστορικό: παρουσία και ένταση συμπτωματολογίας. Επίδραση αυτών στην ποιότητα ζωής
- Κλινική εξέταση
Κλινική εξέταση
- Παρεκτόπιση του τραχήλου
- Ευαισθησία των ιερομητρικών συνδέσμων ή Douglas pouch
- Πάχυνση και βράχυνση των ιερομητρικών συνδέσμων
- Επώδυνη μετακίνηση της μήτρας
- Εξαρτηματικοί όγκοι
- Καθήλωση της μήτρας ή των εξαρτημάτων
Απεικονιστικές εξετάσεις
- Διακολπικό υπερηχογράφημα
- Συνήθως όμως δε βοηθά στη διάγνωση, παρά μόνο επί ύπαρξης ωοθηκικών ενδομητριωμάτων ή πυελικών όζων.
- Επί ένδειξης για βαθιά διεισδυτική ενδομητρίωση, προτιμάται η MRI.
Gold Standard
- Διαγνωστική λαπαροσκόπηση και λήψη ενδοπεριτοναϊκής βιοψίας.
- Απαραίτητη για την έναρξη θεραπείας.
- Θεωρείται ικανοποιητική και η οπτική επιβεβαίωση των βλαβών με τη λαπαροσκόπηση δίχως βιοψία (97% ευαισθησία, 80% ειδικότητα)
Διαφορική διάγνωση
- Πυελικός πόνος: έκτοπος κύηση, PID, κυστίτιδα, αδενομύωση, ωοθηκική νεοπλασία, πυελικές συμφύσεις, ευερέθιστο έντερο, Ca παχέως εντέρου, εκκολπωματίτιδα
- Δυσμηνόρροια: αδενομύωση, πρωτοπαθής, ινομυώματα, αιδοιοκολπική ατροφία
Θεραπεία
- Χειρουργική θεραπεία
- Λαπαροσκόπηση Συνδυασμός
- Φαρμακευτική θεραπεία
Πρόγνωση
Η εξέλιξη της νόσου ποικίλλει.
Σε δύο πρόσφατες μελέτες παρακολούθησης ασθενών σε διάστημα 6-12 μηνών διαπιστώθηκε:
- 1/3 πλήρης ύφεση
- 1/3 επιδείνωση
- 1/3 σταθερή νόσος
Στο 20-50% των γυναικών θα γίνει υποτροπή της νόσου μετά από θεραπευτικούς χειρισμούς.