Είναι γνωστό ότι το φαγητό στην Ιταλία είναι λατρεία και τιμάται δεόντως. Ωστόσο, αυτό που σώζει τους κατοίκους της από την παχυσαρκία είναι οι μικρότερες μερίδες, το λιγότερο κρέας, περισσότερο ψάρι και σαφώς λίγοτερα –ή και καθόλου- αναψυκτικά. Ακόμα και αν δεν λένε ποτέ «όχι» σε μια λαχταριστή πίτσα, σε μια πεντανόστιμη μακαρονάδα ή σε ένα θεϊκό παγωτό.
Αλλαντικά, ζυμαρικά, τυριά, πίτσα, φοκάτσια, παγωτό… Τρόφιμα που παραπέμπουν ευθέως στην Ιταλία. Μια χώρα στην οποία τα γεύματα περιλαμβάνουν περισσότερα από ένα πιάτα και σίγουρα το φαγητό είναι κάτι παραπάνω από ανάγκη για επιβίωση. Είναι κουλτούρα. Και ίσως πρέπει να εμπνευστούμε από αυτήν.
Μια Αμερικανίδα, η Τάμαρ Χάσπελ, δημοσιογράφος της Washington Post, βρέθηκε για έναν μήνα στην Ιταλία και, όπως πολλοί συμπατριώτες της, επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, αναρωτιόταν γιατί οι Ιταλοί δεν είναι τόσο παχύσαρκοι. Όλες οι προαναφερόμενες τροφές απέχουν πολύ από το να χαρακτηριστούν ιδανικές για δίαιτα.
Το πρωί θα συνοδεύσουν τον καφέ τους με φρυγανισμένο ψωμί και άλλες λιχουδιές. Τρώνε οπωσδήποτε μεσημεριανό και βραδινό. Γεύματα πολλαπλών πιάτων, με ζυμαρικά ή ριζότο ως πρώτο πιάτο και ένα πιάτο με κρέας ως δεύτερο. Μερικές φορές υπάρχουν και ορεκτικά.
Τι συμβαίνει λοιπόν; Διότι, σύμφωνα με τον FAO, τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, το 2022 το ποσοστό παχυσαρκίας μεταξύ των Ιταλών ήταν 17% και στις ΗΠΑ 42%.
Έτσι αποφάσισε να το ψάξει. Και διαπίστωσε ότι υπάρχει λόγος σοβαρός, που έχει να κάνει εν μέρει με την υγιεινή διατροφή, αλλά και με την κουλτούρα του φαγητού στην Ιταλία.
Η επιστήμη λέει…
Πρώτα είδε τα στατιστικά δεδομένα. Σύμφωνα με τον FAO:
• Οι Ιταλοί τρώνε περισσότερο ψάρι από τους Αμερικανούς. Σχεδόν 30 κιλά ετησίως κατά άτομο ετησίως έναντι 13 κιλών των Αμερικανών.
• Πίνουν αρκετά λιγότερο αλκοόλ συνολικά, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Σε καθαρή αλκοόλη, οι Ιταλοί καταναλώνουν περίπου 7,5 λίτρα έναντι 13 των Αμερικανών. Αλλά πίνουν περισσότερο κρασί: περίπου 4 λίτρα έναντι ενός.
• Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ζυμαρικών, οι Ιταλοί τρώνε περισσότερα ζυμαρικά –αυτονόητο- από οποιονδήποτε στη γη: 23,6 κιλά. Οι Αμερικανοί μόλις 8,6 κιλά.
• Όσον αφορά τα λαχανικά, τρώνε πάνω κάτω όσα και οι Αμερικανοί.
• Αλλά τρώνε πολύ λιγότερο κρέας. Οι Αμερικανοί τρώνε 67% περισσότερο.
• Και φυσικά, οι Ιταλοί τρώνε ελαφρώς λιγότερη ζάχαρη: 32 κιλά έναντι 33 κιλών στις ΗΠΑ.
• Ωστόσο, αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι οι Ιταλοί πίνουν λιγότερα αναψυκτικά. Παρά την απουσία συγκρίσιμων δεδομένων, οι Αμερικανοί 140 λίτρα αναψυκτικών ετησίως. Τρεις φορές περισσότερα από όσα πίνουν οι Ιταλοί.
• Αλλά, παίρνουν ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό θερμίδων από υδατάνθρακες από ό,τι οι Αμερικανοί (48,5% έναντι 46,4%).
Οι Ιταλοί τρώνε λιγότερο
Αυτό που διαπιστώνει η δημοσιογράφος είναι ότι για μην παχύνουν οι Ιταλοί δεν χρειάζεται να αλλάξουν αυτά που τρώνε, αρκεί να μην τρώνε περισσότερο.
Και αυτό το πετυχαίνουν στην Ιταλία χάρη σε δύο βασικούς παράγοντες: Δεν καταναλώνουν σνακ και οι μερίδες τους δεν είναι μεγάλες. Σύμφωνα με την ειδικό σε θέματα διατροφής Μάριο Νέστλ, το μέγεθος της μερίδας στις ΗΠΑ αρκεί για να εξηγήσει όλες τις επιπλέον θερμίδες που καταναλώνουν οι Αμερικανοί. Αλλά τα σνακ μάλλον είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα: οι Ιταλοί δεν συνηθίζουν να τσιμπολογούν μεταξύ των γευμάτων. Και το περιβάλλον στην Ιταλία δεν διευκολύνει το τσιμπολόγημα…
Είτε σε μεγάλες πόλεις είτε σε χωριά της Ιταλίας, δεν θα δεις εύκολα ανθρώπους να τρώνε στον δρόμο. Ίσως παγωτό, και σπάνια φοκάτσια ή πίτσα. Δεν υπάρχουν μέρη από τα οποία μπορείς να πάρεις στο χέρι κρουασάν κανέλας, κουλούρια ή αναψυκτικά. Όλα αυτά που σου δίνουν άχρηστες θερμίδες. Και δεν βρίσκεις ράφια με γλυκά σε άσχετα καταστήματα δίπλα στο ταμείο.
Ακόμα και στις λαϊκές αγορές της Ιταλίας, λίγα είναι τα τρόφιμα που μπορείς να καταναλώσεις επιτόπου. Εκεί βρίσκεις μόνο φρούτα, λαχανικά, τυριά και αλλαντικά. Άρα και λιγότερους πειρασμούς…