Συμβαίνει ένα φάρμακο να συνταγογραφείται πάρα πολύ εύκολα, μια επικίνδυνη πρακτική που σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί σε μείωση της αποτελεσματικότητας των αντιβιοτικών.
Με το πέρασμα του χρόνου, τα βακτηρίδια γίνονται όλο και πιο ανθεκτικά στη θεραπεία, ένα φαινόμενο που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην υπερβολική χρήση των αντιβιοτικών που λαμβάνονται ακόμα και όταν δεν είναι απαραίτητα.
Για να περιοριστεί αυτό το φαινόμενο αυτό θα μπορούσαν να εφαρμοστούν προγράμματα που οι γιατροί να συνταγογραφούν τα αντιβιοτικά λιγότερο, όχι σε εκείνες τις περιπτώσεις που υπάρχει η πραγματική ανάγκη, αλλά στις περιπτώσεις που αυτό το φάρμακο δεν είναι απαραίτητο.
Μόνο μια υπεύθυνη χρήση των αντιβιοτικών μπορεί να σταματήσει το φαινόμενο της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά, εξασφαλίζοντας τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα αυτής της κατηγορίας φαρμάκων.
Τα αντιβιοτικά μπορούν να πωλούνται μόνο με ιατρική συνταγή. Μια ομάδα ερευνητών ανέλυσε τα αποτελέσματα από 89 μελέτες που διεξήχθησαν σε 19 χώρες, εντοπίζοντας τρεις πιθανές στρατηγικές για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας τους.
Μια στρατηγική είναι να «αναγκάσει» τους γιατρούς να συμπληρώσουν μια δήλωση, ή να συμβουλευτούν έναν ειδικό πριν από τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών.
Μια άλλη στρατηγική είναι να υποβληθούν οι ιατροί σε προγράμματα εκπαίδευσης για τη χρήση των αντιβιοτικών, ή, εναλλακτικά, να χρησιμοποιούν ένα πρόγραμμα στον υπολογιστή που βοηθά στη λήψη αποφάσεων για το αν θα πρέπει να συνταγογραφηθεί ένα αντιβιοτικό.
Από την ανάλυση των δεδομένων που συλλέγησαν ,αυτές οι τρεις λύσεις αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικές.
Αν και η πρώτη έδειξε μια αποτελεσματικότητα μεγαλύτερη περίπου 33 τοις εκατό κατά το πρώτο έτος, η διαφορά μηδενίστηκε κατά τα επόμενα έτη.
Ενώ ο πρώτος στόχος είναι να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση των γιατρών σχετικά με το θέμα, μην ξεχνάτε ότι ακόμα και οι ασθενείς διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο. Ένα αντιβιοτικό δεν μπορεί να πωλείται χωρίς συνταγή, αλλά ούτε μπορεί να το λαμβάνει ο ασθενής επειδή το είχε ίσως από μια παλαιότερη αγωγή.
Θα πρέπει να ενημερωθούν οι ασθενείς να μην χρησιμοποιούν τα αντιβιοτικά από προηγούμενες θεραπείες αποθαρρύνοντας την τακτική του “τα ξέρω όλα”.
Ιδιαίτερα στην περίπτωση της γρίπης, του κρυολογήματος ή άλλες ασθένειες που δεν προκαλούνται από ιούς, τα αντιβιοτικά είναι άχρηστα. Θα πρέπει επίσης να καταλάβει κάποιος ότι είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες του γιατρού να σέβεται το χρόνο και τον τρόπο χορήγησης.
Εάν δεν ακολουθηθούν σωστά αυτές τις οδηγίες θα ευνοηθεί η ισχυροποίηση και η ανθεκτικότητα των βακτηριδίων που κάνουν την ασθένεια πιο δύσκολη να θεραπευτεί.
Τέλος, πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι δεν θα πρέπει να σταματάμε την αγωγή μόλις νομίζουμε ότι έχει ιαθεί η ασθένεια, είναι σημαντικό να συνεχίσουμε να παίρνουμε το αντιβιοτικό μέχρι την ημέρα που μας έχει ορίσει ο γιατρός μας.
Πέτρος Γεωργιτσογιαννάκος
Ιατρός