Διατροφή

«Συναγερμός» για δύο κρούσματα αλλαντίασης στην Ελλάδα – Τι ακριβώς είναι

Κινητοποιήθηκε ο μηχανισμός διάθεσης αντιτοξίνης της αλλαντίασης μέσω του ΕΟΔΥ
«Συναγερμός» για δύο κρούσματα αλλαντίασης στην Ελλάδα – Τι ακριβώς είναι

«Καμπανάκι» για δυο σοβαρά περιστατικά αλλαντίασης στην Ελλάδα σήμανε ο ΕΟΔΥ.

Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή του, στις 15 Νοεμβρίου 2022 δηλώθηκε μέσω του Συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων του ΕΟΔΥ συρροή 2 ύποπτων κρουσμάτων αλλαντίασης που συνδέονται μεταξύ τους με οικογενειακή σχέση (ζευγάρι).

Άμεσα κινητοποιήθηκε ο μηχανισμός διάθεσης αντιτοξίνης της αλλαντίασης μέσω του ΕΟΔΥ, σε συνεργασία με τους θεράποντες ιατρούς, για χορήγηση της αντιτοξίνης στους δύο ασθενείς.

Διασωληνωμένο το ένα κρούσμα αλλαντίασης -Το χρονικό

Με τη συνδρομή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, κατέστη δυνατή η χορήγηση της ειδικής αντιτοξίνης εντός του πρώτου εικοσιτετραώρου από τη δήλωση των 2 κρουσμάτων στον ΕΟΔΥ. Οι δύο ασθενείς, η μία εκ των οποίων είναι διασωληνωμένη, νοσηλεύονται σε σταθερή κλινική κατάσταση σε υγειονομικές μονάδες της Αττικής.

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, από το αναφερόμενο ιστορικό κατανάλωσης τροφίμων προέκυψε ότι το ζευγάρι, αλλοδαπής εθνικότητας, που βρισκόταν στην Ελλάδα για διακοπές, κατανάλωσε, λίγες ημέρες πριν την έναρξη των συμπτωμάτων, σπαράγγια παρασκευασμένα από τους ίδιους με τη διαδικασία της κονσερβοποίησης.

Σημειώνεται πως το χρονικό διάστημα 2004-2021 δηλώθηκαν στον ΕΟΔΥ, τρία εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα αλλαντίασης σε βρέφη και ένα ύποπτο κρούσμα σε ενήλικα.

Τι είναι η αλλαντίαση

Η τροφιμογενής αλλαντίαση προκύπτει όταν το Clostridiumbotulinum αναπτύσσεται και παράγει τοξίνη σε τρόφιμο το οποίο στη συνέχεια καταναλώνεται χωρίς να προηγηθεί κατάλληλο μαγείρεμά του ώστε να καταστραφεί η τοξίνη.

Η τοξίνη παράγεται συνήθως, σε τρόφιμα ακατάλληλα παρασκευασμένα ή κονσερβοποιημένα, χαμηλής περιεκτικότητας σε αλάτι ή ζάχαρη, χαμηλής οξύτητας, καθώς και σε παστεριωμένα ή ελαφρώς μαγειρεμένα τρόφιμα που δεν έχουν καταψυχθεί, ειδικά σε αυτά σε αεροστεγή συσκευασία (π.χ καπνιστά ψάρια, προϊόντα κρέατος, σάλτσες κ.α). Η τοξίνη καταστρέφεται με το βρασμό (85°C για 5 λεπτά ή περισσότερο), ενώ τα σπόρια απαιτούν περισσότερο χρόνο για να καταστραφούν.

Ως εκ τούτου, συστήνεται  η παρασκευή κονσερβοποιημένων τροφίμων να γίνεται ακολουθώντας τις οδηγίες των αρμόδιων φορέων για την ασφάλεια των τροφίμων.

Η αλλαντίαση είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή παραλυτική νόσος που προκαλείται από μια νευροτοξίνη η οποία παράγεται από το βακτηρίδιο Clostridium botuiinum και μερικές φορές από στελέχη των βακτηριδίων Clostridium butyricum και Clostridium baratii. Υπάρχουν έξι είδη αλλαντίασης: α) η τροφιμογενής, β) η βρεφική, γ) η εντερική τοξιναιμία των ενηλίκων, δ) η τραυματική, ε) η ιατρογενής και στ) η εισπνευστική.

Το Clostridium botulinum είναι ένα Gram (+) βακτηρίδιο που αναπτύσσεται καλύτερα υπό αναερόβιες συνθήκες. Το βακτηρίδιο παράγει σπόρια που του επιτρέπουν να επιβιώνει σε δυσμενείς συνθήκες μέχρι να υπάρξουν κατάλληλες συνθήκες που να επιτρέψουν την ανάπτυξή του. Υπάρχουν 7 τύποι αλλαντικής τοξίνης που διαχωρίζονται με τα γράμματα Α, Β, C, D, E, F, G. Μόνο οι τύποι Α, Β, Ε και σπάνια ο F προκαλούν νόσο στον άνθρωπο. Η αλλαντική τοξίνη θεωρείται από τις πιο θανατηφόρες ουσίες. Η μέση θανατηφόρος δόση (lethal dose- LD50) είναι 1 ng τοξίνης ανά χιλιόγραμμο βάρους σώματος.

Κλινική εικόνα και είδη αλλαντίασης

Η τροφιμογενής αλλαντίαση προκύπτει όταν το Clostridium botulinum αναπτύσσεται και παράγει τοξίνη σε τρόφιμο το οποίο στη συνέχεια καταναλώνεται χωρίς να προηγηθεί κατάλληλο μαγείρεμά του ώστε να καταστραφεί η τοξίνη.

Η τοξίνη παράγεται συνήθως, σε τρόφιμα ακατάλληλα παρασκευασμένα ή κονσερβοποιημένα, χαμηλής περιεκτικότητας σε αλάτι ή ζάχαρη, χαμηλής οξύτητας, καθώς και σε παστεριωμένα ή ελαφρώς μαγειρεμένα τρόφιμα που δεν έχουν καταψυχθεί, ειδικά σε αυτά σε αεροστεγή συσκευασία (π.χ καπνιστά ψάρια, προϊόντα κρέατος, σάλτσες κ.α). Η τοξίνη καταστρέφεται με το βρασμό (85°C για 5 λεπτά ή περισσότερο), ενώ τα σπόρια απαιτούν περισσότερο χρόνο για να καταστραφούν (120Τ για 10 λεπτά ή περισσότερο).

Αρχικά οι ασθενείς παρουσιάζουν αδυναμία, ίλιγγο, θαμπή όραση, ξηροστομία, δυσκολία στην κατάποση και την ομιλία, λόγω της προσβολής των κρανιακών νεύρων από την αλλαντική τοξίνη. Τα νευρολογικά συμπτώματα είναι αποτέλεσμα της μυϊκής παράλυσης που προκαλείται από την αλλαντική τοξίνη και περιγράφονται ως «χαλαρή συμμετρική κατιούσα παράλυση». Η παράλυση των αναπνευστικών μυών μπορεί να είναι θανατηφόρα αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως με μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Δεν παρατηρείται πυρετός ή απώλεια συνείδησης. Μπορεί να συνυπάρχουν γαστρεντερικές διαταραχές, όπως ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα ή σπανιότερα διάρροια.

Η βρεφική αλλαντίαση εμφανίζεται σε βρέφη ηλικίας από 6 εβδομάδων έως και 6 μηνών. Oφείλεται στην κατανάλωση σπόρων του Clostridium botuiinum σε τροφή ή σκόνη, οι οποίοι στη συνέχεια εκβλαστάνουν σε βακτήρια στο έντερο τα οποία απελευθερώνουν την τοξίνη. Θεωρείται ότι ο αποικισμός του εντέρου από τους σπόρους του Clostridium botuiinum στα βρέφη συμβαίνει γιατί στις ηλικίες αυτές δεν έχει εγκατασταθεί πλήρως η φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου που ανταγωνίζεται την εγκατάσταση των παθογόνων μικροβίων.

Τα κλινικά συμπτώματα περιλαμβάνουν δυσκοιλιότητα, απώλεια όρεξης, αδύναμο κλάμα, αδύναμο μυϊκό τόνο, λήθαργο και απώλεια στήριξης της κεφαλής. Η κλινική εικόνα κυμαίνεται από ήπια που δεν απαιτεί εισαγωγή στο νοσοκομείο μέχρι αιφνίδιο θάνατο. Μελέτες αναφέρουν την κατανάλωση μελιού ως προδιαθεσικό παράγοντα της βρεφικής αλλαντίασης γι’ αυτό και υπάρχει η οδηγία τα βρέφη να μην καταναλώνουν μέλι μέχρι να ολοκληρώσουν το πρώτο έτος ζωής.

Η εντερική τοξιναιμία των ενηλίκων αποτελεί πολύ σπάνιο είδος αλλαντίασης. Προκαλείται όπως ακριβώς και η βρεφική αλλαντίαση, αλλά αφορά ενήλικους ασθενείς με ανοσοκαταστολή, με ανατομικές ή λειτουργικές διαταραχές στην κοιλιακή χώρα.
Η τραυματική αλλαντίαση προκαλείται από νευροτοξίνη που παράγεται σε τραύμα ή παραμελημμένο ανοιχτό κάταγμα μολυσμένο από Clostridium botuiinum. Από τη δεκαετία του 1990 και μετά περιστατικά τραυματικής αλλαντίασης καταγράφονται σε χρήστες ναρκωτικών ουσιών σε αποστήματα που δημιουργούνται από υποδόριες ή ενδομυϊκές ενέσεις.

Η ιατρογενής αλλαντίαση προκαλείται από λανθασμένη χορήγηση νευροτοξίνης στη συστηματική κυκλοφορία ανθρώπου, αντί του προκαθορισμένου θεραπευτικού στόχου.

Η εισπνευστική αλλαντίαση προκαλείται από εισπνοή τοξίνης με τη μορφή αερολύματος. Έχει καταγραφεί μόνο σε προσωπικό εργαστηρίων. Η θνητότητα της αλλαντίασης ανέρχεται στο 3-5% και οφείλεται συνήθως σε αναπνευστική ανεπάρκεια ή σε λοιμώξεις και άλλες επιπλοκές που προκύπτουν από την παρατεταμένη παρουσία της παράλυσης. Μετά την αποδρομή του νοσήματος οι ασθενείς μπορεί να αισθάνονται κόπωση ή δυσκολία στην αναπνοή για χρόνια και για αυτό συνήθως χρειάζονται μακροχρόνια θεραπεία.

Διάγνωση

Η διάγνωση της τροφιμογενούς αλλαντίασης στηρίζεται στην ανεύρεση: (α) της αλλαντικής τοξίνης στον ορό, στα κόπρανα, στις γαστρικές εκκρίσεις ασθενούς και στο τρόφιμο που ενοχοποιείται για τη μόλυνση ή (β) στην ανεύρεση του Clostridium botulinum σε καλλιέργεια γαστρικών εκκριμάτων ή κοπράνων ασθενούς.
Η ανίχνευση του Clostridium botulinum σε ύποπτο τρόφιμο δεν θέτει τη διάγνωση της αλλαντίασης δεδομένου ότι οι σπόροι του μικροβίου μπορούν να βρεθούν παντού, εν αντιθέσει με την ανίχνευση τοξίνης στο ύποπτο τρόφιμο που είναι ισχυρά διαγνωστική.

Στην αλλαντίαση από τραύμα η διάγνωση βασίζεται στην ανεύρεση τοξίνης στον ορό του ασθενή ή στην απομόνωση του αιτιολογικού παράγοντα σε καλλιέργεια τραύματος. Στην εντερική τοξιναιμία των ενηλίκων η διάγνωση στηρίζεται στην ανεύρεση Clostridium botulinum/Γοξ\νης στα κόπρανα ή σε υλικά βιοψίας.

Συχνότητα

Η νόσος έχει παγκόσμια κατανομή. Σποραδικά κρούσματα και επιδημίες τροφιμογενούς αλλαντίασης συμβαίνουν όταν καταναλώνονται τροφές που παρασκευάζονται ή συντηρούνται με μεθόδους που δεν καταστρέφουν τα σπόρια με αποτέλεσμα να επιτρέπεται η παραγωγή τοξίνης. Περιστατικά βρεφικής αλλαντίασης έχουν καταγραφεί σε Αμερική, Αργεντινή, Αυστραλία, Καναδά, Ιταλία και Ιαπωνία.

Στις ΗΠΑ καταγράφονται περίπου 145 κρούσματα αλλαντίασης κάθε χρόνο. Από αυτά, το 65% είναι κρούσματα βρεφικής αλλαντίασης, το 20% τραυματικής και το 15% τροφιμογενούς αλλαντίασης. Επιδημίες τροφιμογενούς αλλαντίασης έχουν ξεσπάσει στο παρελθόν: (α) στην Ταϊλάνδη το 2006 (κατανάλωση σπιτικών μπαμπού), (β) στην Κίνα το 2007 (κατανάλωση ατελώς συντηρημένου λουκάνικου) και (γ) στο Τέξας των ΗΠΑ το 2007 (κατανάλωση κονσέρβας σάλτσας τσίλι).

Περίοδος επώασης και περίοδος μεταδοτικότητας

Τα συμπτώματα στην τροφιμογενή αλλαντίαση ξεκινούν είτε πολύ νωρίς, μέσα σε 6 ώρες από την κατανάλωση μολυσμένης τροφής, είτε αργά έως και 10 ημέρες μετά. Συνήθως, ο μέσος χρόνος επώασης της νόσου είναι 18-36 ώρες. Στην εισπνευστική αλλαντίαση ο χρόνος επώασης είναι μεγαλύτερος και κυμαίνεται από 12 έως 80 ώρες μετά την έκθεση, ενώ στη βρεφική είναι άγνωστος λόγω του ότι δεν διευκρινίζεται συνήθως πότε έγινε η κατάποση των σπόρων του βακτηρίου. Παρόλο που η απέκκριση τοξίνης και μικροβίων στα κόπρανα των ενηλίκων ασθενών με εντερική τοξιναιμία συνεχίζεται για εβδομάδες ή μήνες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων δεν έχει καταγραφεί μετάδοση της νόσου από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Θεραπεία

Η τροφιμογενής και τραυματική αλλαντίαση θεραπεύονται με αντιτοξίνη η οποία μπλοκάρει τη δράση της τοξίνης. Όταν η αντιτοξίνη δοθεί πρίν ολοκληρωθεί η παράλυση μπορεί να προλάβει την επιδείνωση και να βραχύνει τον χρόνο αποθεραπείας. Στην τροφιμογενή αλλαντίαση χρήσιμη είναι η απομάκρυνση της μολυσμένης τροφής από το έντερο είτε με υποκλυσμούς είτε με πρόκληση εμέτου.

Η αναπνευστική παράλυση που συμβαίνει σε σοβαρή μορφή αλλαντίασης αντιμετωπίζεται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας με τη χρήση αναπνευστήρα για εβδομάδες ή και μήνες. Στην αλλαντίαση από τραύμα η θεραπεία περιλαμβάνει χειρουργικό καθαρισμό του τραύματος και χορήγηση κατάλληλης αντιμικροβιακής αγωγής. Η βρεφική αλλαντίαση θεραπεύεται με χορήγηση ανθρώπινης ανοσοσφαιρίνης ειδικής για την αλλαντίαση, ενώ απαγορεύεται η χορήγηση αντιτοξίνης σε αυτή την περίπτωση.

Διατροφή

26.05.2023

Σουμάκ: Το άγνωστο μπαχαρικό που προστατεύει την καρδιά και βοηθά τους μυς

Σουμάκ, ένα μπαχαρικό που είναι συνώνυμο των εξωτικών, μεσανατολικών και βορειοαφρικανικών προορισμών. Εκεί, δηλαδή, που χρειάζεται απλά μία βόλτα στα σουκ για να ξεχάσεις τελείως ότι ζεις στον 21ο αιώνα. Για κάποιους είναι μία τελείως άγνωστη λέξη, άλλοι δε θα το δοκίμαζαν ποτέ καθώς το μωβ-κόκκινο χρώμα του δείχνει τρομερά καυτερό στη γεύση, ενώ όσοι […]

24.05.2023

Τα θρεπτικά συστατικά των καρότων – Πέντε σημαντικά οφέλη για την υγεία σας

Το καρότο είναι ένα ιδιαίτερα «ευέλικτο» λαχανικό, καθώς μπορούν να καταναλωθούν σε διάφορες μορφές: ωμό ως σνακ, ψιλικομμένο σε σαλάτες, μαγειρεμένο σε διάφορες συνταγές ή ακόμα και πολτοποιημένο σε κάποιο γλυκό, οι τρόποι που μπορείτε να το απολαύσετε είναι πολλοί. Σύμφωνα με το «Healthstat.gr», αν και οι περισσότεροι από εμάς συνδέουμε τα καρότα με το […]

«Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα»: Τα οφέλη που έχει για την υγεία – Θερμίδες και βιταμίνες
23.05.2023

«Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα»: Τα οφέλη που έχει για την υγεία – Θερμίδες και βιταμίνες

Σκελετική υγεία: Αυτές είναι οι τροφές που προστατεύουν τα οστά σας
23.05.2023

Σκελετική υγεία: Αυτές είναι οι τροφές που προστατεύουν τα οστά σας

Τα πέντε τρόφιμα που είναι καλύτερο να τα αγοράζετε κατεψυγμένα
23.05.2023

Τα πέντε τρόφιμα που είναι καλύτερο να τα αγοράζετε κατεψυγμένα

Το μυστικό για την μακροζωία βρίσκεται σε ένα μόνο φρούτο
23.05.2023

Το μυστικό για την μακροζωία βρίσκεται σε ένα μόνο φρούτο

«Καμπανάκι» του ΠΟΥ για την παιδική παχυσαρκία: Στην 6η χειρότερη θέση παγκοσμίως η Ελλάδα
23.05.2023

«Καμπανάκι» του ΠΟΥ για την παιδική παχυσαρκία: Στην 6η χειρότερη θέση παγκοσμίως η Ελλάδα

Μανταρίνι: Τα «μαγικά» οφέλη του για την υγεία μας
17.05.2023

Μανταρίνι: Τα «μαγικά» οφέλη του για την υγεία μας

«Καμπανάκι» από τον ΕΟΦ για δύο συμπληρώματα διατροφής
17.05.2023

«Καμπανάκι» από τον ΕΟΦ για δύο συμπληρώματα διατροφής

Οι επιπτώσεις που έχουν τα στεροειδή αναβολικά στην καρδιά και την ψυχική υγεία
17.05.2023

Οι επιπτώσεις που έχουν τα στεροειδή αναβολικά στην καρδιά και την ψυχική υγεία

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Healthy pets
2

20+1 πράγματα που δεν ξέρετε για τα ζώα!

Διατροφή
3

Πετιμέζι: Το καλύτερο φυσικό φάρμακο

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

08.06.2023

Αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα και του μαστού με δύο νέα αντικαρκινικά χάπια

Έρευνες έδειξαν πως η οσιμερτινίμπη μειώνει τον κίνδυνο θανάτων κατά 51%

04.06.2023

Νέα μελέτη: Χημική ουσία σε πασίγνωστο και πολύ κοινό γλυκαντικό βλάπτει το DNA

«Άλλες μελέτες έχουν βρει ότι η σουκραλόζη μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία του εντέρου»

Πόσο κινδυνεύουν από καρκίνο οι μεταβολικά μη υγιείς παχύσαρκοι
04.06.2023

Πόσο κινδυνεύουν από καρκίνο οι μεταβολικά μη υγιείς παχύσαρκοι

Είναι «Νόσος Χ» μετάλλαξη του Έμπολα;
04.06.2023

Είναι «Νόσος Χ» μετάλλαξη του Έμπολα;

Έρευνα για τα εμβόλια Covid: «Οι επαναλαμβανόμενες δόσεις mRNA πλήττουν το ανοσοποιητικό»
03.06.2023

Έρευνα για τα εμβόλια Covid: «Οι επαναλαμβανόμενες δόσεις mRNA πλήττουν το ανοσοποιητικό»

Dentist Pass: Όσα πρέπει να ξέρετε για τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων
03.06.2023

Dentist Pass: Όσα πρέπει να ξέρετε για τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων

Κι όμως το άγχος επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος
02.06.2023

Κι όμως το άγχος επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος

Τι συμβαίνει στο σώμα των παιδιών που «ξεχνιούνται» στα ΙΧ και πεθαίνουν; – Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας
26.05.2023

Τι συμβαίνει στο σώμα των παιδιών που «ξεχνιούνται» στα ΙΧ και πεθαίνουν; – Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας

Σουμάκ: Το άγνωστο μπαχαρικό που προστατεύει την καρδιά και βοηθά τους μυς
26.05.2023

Σουμάκ: Το άγνωστο μπαχαρικό που προστατεύει την καρδιά και βοηθά τους μυς

Ines Nikic: Το «φλογερό» μοντέλο από την Κροατία θα σε στείλει για… υπογλώσσια (φώτο)
25.05.2023

Ines Nikic: Το «φλογερό» μοντέλο από την Κροατία θα σε στείλει για… υπογλώσσια (φώτο)