Διατροφή

Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε το αλάτι σε λιγότερο από 5 γρ. την ημέρα

Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε το αλάτι σε λιγότερο από 5 γρ. την ημέρα

Το αλάτι είναι ένα αγαθό το οποίο μπορεί να βοηθήσει στη συντήρηση των τροφίμων αλλά και να ενισχύσει τη γεύση τους. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού όμως εμπεριέχει κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών.

Το αλάτι έχει βαθιές ρίζες στο ελληνικό τραπέζι από τις εποχές που το ελληνικό νοικοκυριό είχε περιορισμένους τρόπους στη διάθεσή του να συντηρεί και να νοστιμεύει τις τροφές. Η ψύξη και η κατάψυξη έχουν μειώσει την ανάγκη χρήσης του αλατιού όσον αφορά στη συντήρηση των τροφίμων, η επίκτητη όμως συνήθεια του ιδιαίτερα αλατισμένου φαγητού έχει παραμείνει στους Έλληνες.

Αλάτι: Κίνδυνοι από την υπερβολική του κατανάλωση

Η αυξημένη πρόσληψη αλατιού συμβάλλει στην ανάπτυξη υπέρτασης σε άτομα με σχετική προδιάθεση. Άτομα με αυξημένη αρτηριακή πίεση έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν στεφανιαία νόσο, και κυρίως εγκεφαλικό επεισόδιο, σε σύγκριση με αυτούς που έχουν φυσιολογική πίεση.

Το μαγειρικό αλάτι είναι μια χημική ένωση που αποτελείται κατά 40% από νάτριο (Na) και κατά 60% από χλώριο (Cl). Δηλ. 1 γρ. αλατιού ισοδυναμεί με 0,4 γρ. νατρίου. Το νάτριο είναι το στοιχείο εκείνο που ενοχοποιείται για την υπέρταση. Επιπλέον ενώ το νάτριο δεν είναι καρκινογόνο αυτό καθ’ αυτό, η υψηλή πρόσληψη αλατιού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο στομάχι σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες όπως πχ λοίμωξη με το Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.

Πολλοί πιστεύουν ότι πετυχαίνουν χαμηλή πρόσληψη αλατιού/νατρίου, επειδή δεν προσθέτουν επιπλέον αλάτι στο πιάτο τους. Όμως εκτός από το επιτραπέζιο αλάτι, υπάρχουν πολλές τροφές που περιέχουν κρυμμένο προστιθέμενο αλάτι ή νάτριο. Έρευνες σε Ευρωπαϊκά κράτη έχουν δείξει ότι το 70-75% του προσλαμβανόμενου νατρίου προέρχεται από επεξεργασμένες τροφές και από τα γεύματα εκτός σπιτιού (ενώ ένα 10-15% από φυσικές μη επεξεργασμένες τροφές και ένα 10-15% από την προσθήκη αλατιού κατά τη διάρκεια μαγειρέματος και στο τραπέζι).

Πόσο αλάτι την ημέρα συστήνουν οι ειδικοί

Η ελάχιστη ποσότητα νατρίου που χρειάζεται ένας υγιής ενήλικας εκτιμάται ότι είναι 0,18-0,23 γρ. ημερησίως (υπό την προϋπόθεση ότι δεν ιδρώνει). Μια δίαιτα που παρέχει αυτή τη ποσότητα νατρίου είναι πιθανό να μην μπορεί να καλύψει τις ανάγκες σε άλλα θρεπτικά συστατικά. Επομένως προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια σε άλλες θρεπτικές ουσίες και να αναπληρωθούν οι απώλειες νατρίου μέσω του ιδρώτα, οι υγιείς ενήλικες χρειάζονται περίπου 1,5 γρ. νάτριου την ημέρα που αντιστοιχεί σε 3,8 γρ. αλατιού ημερησίως. Επειδή όμως είναι δύσκολο να επιτευχθεί μια τέτοια πρόσληψη — δεδομένου ότι μέση κατανάλωση αλατιού στα περισσότερα Ευρωπαϊκά κράτη κυμαίνεται στα 8-11 g ημερησίως — μια πιο ρεαλιστική σύσταση από παγκόσμιους οργανισμούς και εθνικές αρχές είναι τα 5-6 γρ. αλατιού την ημέρα.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) συγκεκριμένα προτείνει τιμή αναφοράς πρόσληψης για τις ανάγκες επισήμανσης των τροφίμων τα 6 γρ. αλατιού για τον γενικό πληθυσμό. Παιδιά μικρότερα των 11 ετών θα πρέπει να προσλαμβάνουν ακόμη λιγότερο από 6 γρ. αλατιού ημερησίως.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει λιγότερο από 5 γρ. αλατιού ημερησίως. Ίδιες συστάσεις με αυτές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ισχύουν και για την Ελλάδα. Η ποσότητα 5 γρ. ισοδυναμεί με ένα κουταλάκι του γλυκού.

Πως μπορώ να γνωρίζω εάν ένα τρόφιμο έχει πολύ αλάτι;

Αναζητήστε στις ετικέτες συσκευασμένων προϊόντων τη διατροφική επισήμανση. Εάν ένα τρόφιμο στα 100 γρ. περιέχει:

  • περισσότερο από 0,6 γρ. νατρίου (ή 1,5 γρ. αλατιού) τότε είναι υψηλό σε νάτριο/αλάτι.
  • 0,1g νατρίου (ή 0,3 γρ. αλατιού) ή λιγότερο, τότε είναι χαμηλό σε νάτριο/αλάτι.
  • ποσότητα αλατιού μεταξύ αυτών των τιμών, τότε το τρόφιμο περιέχει ένα μέτριο επίπεδο αλατιού.

Επίσης:

  • Πολύ χαμηλό σε αλάτι είναι ένα τρόφιμο το οποίο περιέχει όχι περισσότερο από 0,04 γρ. νατρίου ή ισοδύναμη ποσότητα αλατιού ανά 100 γρ. ή 100 ml.
  • Ελεύθερο σε αλάτι είναι ένα τρόφιμο το οποίο περιέχει όχι περισσότερο από 0,005 γρ. νατρίου ή ισοδύναμη ποσότητα αλατιού ανά 100 γρ. ή 100 ml.

Θυμηθείτε ότι η ποσότητα που καταναλώνετε από ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, έχει αντίκτυπο στο πόσο αλάτι προσλαμβάνετε.

Πρακτικές συμβουλές για τη μείωση πρόσληψης αλατιού/νατρίου

  • Απομακρύνετε την αλατιέρα από το τραπέζι και μη προσθέτετε αλάτι προτού δοκιμάσετε το φαγητό.
  • Μάθετε να χρησιμοποιείτε μπαχαρικά και αρωματικά βότανα (πχ άνηθο, ρίγανη, δεντρολίβανο) για να ενισχύσετε τη γεύση των τροφών.
  • Προσπαθήστε να καταναλώνετε περισσότερες φρέσκιες ακατέργαστες τροφές. Τα κατεψυγμένα φρέσκα λαχανικά τα οποία δεν έχουν υποστεί καμία άλλη επεξεργασία δεν περιέχουν πρόσθετο αλάτι.
  • Όταν ψωνίζετε, μην ξεχνάτε να διαβάζετε τις ετικέτες της συσκευασίας του τροφίμου που επιλέγετε. Η προμήθεια τροφίμων χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο είναι σήμερα ευκολότερη από ότι παλιότερα.
  • Αναζητήστε τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο. Συγκεκριμένα να είστε προσεκτικοί στην επιλογή έτοιμων σαλτσών και ‘στιγμιαίων’ προϊόντων τα οποία ενδεχομένως να έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο.
  • Προσοχή θα πρέπει να δοθεί και στα αλλαντικά, τυριά, τουρσιά και αρτοπαρασκευάσματα με υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο.
  • Ξεπλένετε τις κονσερβοποιημένες τροφές που διατηρούνται σε άλμη, πριν τις καταναλώσετε.
  • Ξαρμυρίζετε τις ελιές και το τυρί φέτα που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στην ελληνική χωριάτικη σαλάτα.
  • Ζητήστε στις ταβέρνες και τα εστιατόρια να μην προσθέτουν αλάτι στα φαγητά πριν το σερβίρισμα, όπως για παράδειγμα στις τηγανιτές πατάτες, ψητά κρέατα/ψάρια και τη σαλάτα.
  • Όταν βράζετε ζυμαρικά και ρύζι, μην προσθέτετε αλάτι στο νερό.

Διατροφή

06.10.2022

Έρευνα: Δείτε πως τα ωμέγα 3 λιπαρά βοηθούν το μυαλό των 50άρηδων

Σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, οι μεσήλικες άνθρωποι που τρώνε συχνά φαγητά και κυρίως ψάρια με πολλά ω3 λιπαρά οξέα, όπως σολομό, σαρδέλες, μπακαλιάρο, ρέγγα, τόνο κ.α., μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και του νου τους. Προηγούμενες μελέτες είχαν βρει κάτι ανάλογο σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά η νέα έρευνα εστίασε […]

05.10.2022

Πονοκέφαλος μετά το τρέξιμο: Αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες αιτίες

Γνωρίζατε πως αρκετοί άνθρωποι μετά από το τρέξιμο παρουσιάζουν πονοκέφαλο; Άραγε τι μπορεί να «κρύβεται» πίσω από αυτό το «αθώο» σύμπτωμα; ​Τις περισσότερες φορές δεν είναι κάτι ανησυχητικό, ειδικά όταν δεν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα. Ωστόσο, αν συμβαίνει συστηματικά και συνοδεύεται από ναυτία, εμετό, θολή όραση ή ακόμα και συμφόρηση, θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν […]

Κι όμως: Δύο λεπτά περπάτημα μπορούν να μειώσουν το σάκχαρο έως και 17%
05.10.2022

Κι όμως: Δύο λεπτά περπάτημα μπορούν να μειώσουν το σάκχαρο έως και 17%

Γιατί νυστάζουμε μετά το μεσημεριανό γεύμα; Η απάντηση είναι πιο σύνθετη απ’ ό,τι νομίζουμε
05.10.2022

Γιατί νυστάζουμε μετά το μεσημεριανό γεύμα; Η απάντηση είναι πιο σύνθετη απ’ ό,τι νομίζουμε

Απώλεια βάρους: Τα 30 μυστικά που θα σας βοηθήσουν να αδυνατίσετε χωρίς εξαντλητικές δίαιτες
04.10.2022

Απώλεια βάρους: Τα 30 μυστικά που θα σας βοηθήσουν να αδυνατίσετε χωρίς εξαντλητικές δίαιτες

Καλύτερα να τις αποφεύγετε: Αυτές είναι οι πιο ανθυγιεινές τροφές για την καρδιά μετά τα 50
04.10.2022

Καλύτερα να τις αποφεύγετε: Αυτές είναι οι πιο ανθυγιεινές τροφές για την καρδιά μετά τα 50

Το burger σας προστατεύει από την… κατάθλιψη σύμφωνα με νέα μελέτη!
04.10.2022

Το burger σας προστατεύει από την… κατάθλιψη σύμφωνα με νέα μελέτη!

Κρεμμύδι: Πώς βοηθά τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη
03.10.2022

Κρεμμύδι: Πώς βοηθά τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη

Ρόφημα φασκόμηλου: Οφέλη για την υγεία, διατροφική αξία και τι πρέπει να προσέχετε
29.09.2022

Ρόφημα φασκόμηλου: Οφέλη για την υγεία, διατροφική αξία και τι πρέπει να προσέχετε

To πρωτόκολλο αντιγήρανσης Venus Legacy εγκρίθηκε από τον FDA! – Α.Γαϊτάνης «Πρόκειται για επανάσταση» (βίντεο)
29.09.2022

To πρωτόκολλο αντιγήρανσης Venus Legacy εγκρίθηκε από τον FDA! – Α.Γαϊτάνης «Πρόκειται για επανάσταση» (βίντεο)

Δημοφιλή

Healthy pets
1

20+1 πράγματα που δεν ξέρετε για τα ζώα!

Επιδημίες
2

Η Βρετανία αίρει όλους τους περιορισμούς κατά του Covid-19

Υγεία & πολιτική
3

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων

Φυσική Κατάσταση
4

Έτσι θα υπολογίσετε πόσες θερμίδες χάνουμε όταν κοιμόμαστε…

Περισσότερα

07.10.2022

«Σβήνουν» τα πρόστιμα στους ανεμβολίαστους άνω των 60 ετών!

H κυβέρνηση υποχωρεί ατάκτως ενόψει εκλογών και «σβήνει» τα πρόστιμα στους ανεμβολίαστους άνω των 60 ετών ενώ ετοιμάζεται να επαναφέρει πίσω και τους ανεμβολίαστους υγειονομικούς. Σβήνονται τα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί στους ανεμβολίαστος άνω των 60 ετών όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, ο οποίος πρόσθεσε πως θα επανεξεταστεί και το θέμα των ανεμβολίαστων […]

06.10.2022

Έρευνα: Δείτε πως τα ωμέγα 3 λιπαρά βοηθούν το μυαλό των 50άρηδων

Σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, οι μεσήλικες άνθρωποι που τρώνε συχνά φαγητά και κυρίως ψάρια με πολλά ω3 λιπαρά οξέα, όπως σολομό, σαρδέλες, μπακαλιάρο, ρέγγα, τόνο κ.α., μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και του νου τους. Προηγούμενες μελέτες είχαν βρει κάτι ανάλογο σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά η νέα έρευνα εστίασε […]

Ζ-score: Ο δείκτης που αποδεικνύει την υπερβάλλουσα θνητότητα στην Ελλάδα λόγω μαζικών εμβολιασμών & lockdowns
06.10.2022

Ζ-score: Ο δείκτης που αποδεικνύει την υπερβάλλουσα θνητότητα στην Ελλάδα λόγω μαζικών εμβολιασμών & lockdowns

Πονοκέφαλος μετά το τρέξιμο: Αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες αιτίες
05.10.2022

Πονοκέφαλος μετά το τρέξιμο: Αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες αιτίες

Κι όμως: Δύο λεπτά περπάτημα μπορούν να μειώσουν το σάκχαρο έως και 17%
05.10.2022

Κι όμως: Δύο λεπτά περπάτημα μπορούν να μειώσουν το σάκχαρο έως και 17%

Οδήγηση και κατάθλιψη: Πώς μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία μας το αυτοκίνητο;
05.10.2022

Οδήγηση και κατάθλιψη: Πώς μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία μας το αυτοκίνητο;

19+1 πράγματα που μπορείτε να καθαρίσετε με ένα λεμόνι… και δεν το γνωρίζατε!
05.10.2022

19+1 πράγματα που μπορείτε να καθαρίσετε με ένα λεμόνι… και δεν το γνωρίζατε!

Θ.Βασιλακόπουλος: «Βλάκες και χαζοί οι ανεμβολίαστοι υγειονομικοί – Δεν θα έχουμε υποχρεωτικότητα λόγω εκλογών»
05.10.2022

Θ.Βασιλακόπουλος: «Βλάκες και χαζοί οι ανεμβολίαστοι υγειονομικοί – Δεν θα έχουμε υποχρεωτικότητα λόγω εκλογών»

Μ.Παγώνη: «Οι ανεμβολίαστοι υγειονομικοί πρέπει να επιστρέψουν στις δουλειές τους»
05.10.2022

Μ.Παγώνη: «Οι ανεμβολίαστοι υγειονομικοί πρέπει να επιστρέψουν στις δουλειές τους»

Γιατί νυστάζουμε μετά το μεσημεριανό γεύμα; Η απάντηση είναι πιο σύνθετη απ’ ό,τι νομίζουμε
05.10.2022

Γιατί νυστάζουμε μετά το μεσημεριανό γεύμα; Η απάντηση είναι πιο σύνθετη απ’ ό,τι νομίζουμε