Κάλεσμα προς τις κυβερνήσεις να σώσουν το έδαφος

Το χώμα δημιουργεί ζωή από το θάνατο. 

Η παραγωγή περισσότερο από το 95% της τροφής που τρώμε βασίζεται στο έδαφος, ένα μεθυστικό μείγμα σωματιδίων πετρωμάτων, οργανικής ύλης σε αποσύνθεση, ρίζες, μύκητες και μικροοργανισμούς. 

Ωστόσο, αυτός ο πολύτιμος πόρος διαβρώνεται με παγκόσμιο μέσο όρο 13,5 τόνων ανά εκτάριο ετησίως. (το εκτάριο είναι μονάδα μέτρησης επιφανείας).

Αντί για θρεπτικές καλλιέργειες, το γόνιμο επιφανειακό έδαφος καταλήγει σε άβολα μέρη όπως:

-τάφρους,

-δεξαμενές και,

-στον ωκεανό.

Ο μικροβιολόγος Jo Handelsman αναλαμβάνει την πρόκληση να φροντίσει τους αναγνώστες στο A World Without Soil , με τη βοήθεια της περιβαλλοντικής ερευνήτριας Kayla Cohen.

Ο πρόλογός τους έχει τη μορφή μιας επιστολής για τη διάβρωση του εδάφους που η Handelsman θα ήθελε να είχε στείλει στον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, ενώ εργαζόταν στο Γραφείο Επιστήμης και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου στα μέσα της δεκαετίας του 2010. 

Αλίμονο, δεν κατάλαβε την πραγματική σοβαρότητα του προβλήματος μέχρι τις μέρες της διοίκησης.

Η μεγαλύτερη λύπη του, ήταν  ότι δεν μπόρεσε να κάνει τη διαχείριση του εδάφους στην ομοσπονδιακή προτεραιότητα όπως πιστεύει ότι θα έπρεπε να είναι.

Το έδαφος μπορεί να δημιουργηθεί με την πάροδο του χρόνου, καθώς τα νεκρά πράγματα καταρρέουν και συνεισφέρουν ενέργεια και θρεπτικά συστατικά σε ένα οικοσύστημα που βασίζεται στον υποκείμενο βράχο.

Αλλά, διαβρώνεται 10-30 φορές πιο γρήγορα από ό,τι παράγεται.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η διάβρωση μειώνει τις ετήσιες αποδόσεις των καλλιεργειών κατά 0,3%.

Με αυτόν τον ρυθμό:

– το 10% της παραγωγής θα μπορούσε να χαθεί έως το 2050.

–Σε εστίες διάβρωσης όπως η Νιγηρία, το 80% της γης έχει υποβαθμιστεί.

– Στην Αϊόβα, έως και το 17% της γης στερείται σχεδόν φυτικού εδάφους. 

Σχεδόν πιο πειστική από τα πολλά στοιχεία και αριθμούς είναι μια έγχρωμη φωτογραφία ενός χωραφιού στην Αϊόβα με τόσο λίγο επιφανειακό έδαφος,  που τα χλωμά, άψυχα αμμώδη ερείπια από κάτω τρυπώνουν.

-Αιώνιες λύσεις

Μια αίσθηση τρόμου δημιουργείται στα κεφάλαια που καλύπτουν τη βασική επιστήμη του εδάφους καθώς και τις αιτίες και τις συνέπειες της διάβρωσής του.

Το τελευταίο μέρος της μελέτης φέρνει μια έκρηξη ενθουσιασμού, καθώς οι συγγραφείς στρέφονται σε πιθανές λύσεις — πολλές από αυτές απλές και μερικές χιλιετίες.

Αυτές περιλαμβάνουν:

-τη βελτίωση της ικανότητας εκμετάλλευσης μέσω της φύτευσης διαφορετικών καλλιεργειών σε αμειψισπορά.

-Αύξηση του οργανικού περιεχομένου με προσθήκες όπως κομπόστα και βιοαπανθράκωμα.

-μείωση των διαβρωτικών επιπτώσεων του νερού και του ανέμου

-με την αναμόρφωση της γης με περίγραμμα, βεράντες, ανεμοφράκτες και παρόμοια, αλλά και,

-όργωμα όσο το δυνατόν λιγότερο.

Σε ένα κεφάλαιο για τις παραδοσιακές τεχνικές διαχείρισης του εδάφους σε όλο τον κόσμο, οι Handelsman και Cohen περιγράφουν βαθιά μαύρα εδάφη «plaggen» στα νησιά της Σκωτίας, πλούσια σε κοπριά βοοειδών.

Ταράτσες ρυζιού που διαχειρίζονται για 2.000 χρόνια οι άνθρωποι του Ifugao στις Φιλιππίνες. το σύστημα εκτροφής milpa των Μάγια στη Λατινική Αμερική, με την 25ετή αμειψισπορά του, συμπεριλαμβανομένων:

-των δέντρων, και,

-κομπόστα από φύκια,

-κοχύλια και,

-φυτικό υλικό από τους Μαορί στη Νέα Ζηλανδία.

Κάθε σύστημα αποδίδει πλούσια γεωργική παραγωγικότητα διατηρώντας παράλληλα βαθιές όχθες πλούσιου σε άνθρακα, γόνιμο έδαφος.

«Ξέρουμε πώς να το κάνουμε αυτό», γράφουν οι Handelsman και Cohen.

Γιατί, λοιπόν, επιτρέπεται στο γόνιμο χώμα να πλυθεί και να φυσήξει; 

Η απάντηση, δεν αποτελεί έκπληξη, βρίσκεται στα δεσμά του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Τα περιθώρια κέρδους της γεωργίας είναι ελάχιστα, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να φυτεύουν την πιο αποδοτική ποικιλία της σοδειάς με το υψηλότερο κέρδος από άκρη σε άκρη χωραφιού κάθε εποχή.

-Οι αναβαθμίσεις,

-οι εκ περιτροπής καλλιέργειες και,

-η εγκατάλειψη της άροσης , εμπλουτίζουν το έδαφος μακροπρόθεσμα, αλλά αποκομίζουν κέρδη φέτος.

Και οι αγρότες δεν μπορούν να πληρώσουν τα στεγαστικά δάνειά τους ή να μισθώσουν εξοπλισμό με το άρωμα του βαθύ μαύρου φυτικού εδάφους.

Ο Handelsman και ο Cohen προτρέπουν τον κόσμο να απαιτήσει πραγματική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης της κύριας γεωργικής παραγωγής.

«Το βάρος της προστασίας του εδάφους δεν μπορεί να μεταβιβαστεί στους αυτόχθονες πληθυσμούς και στους περιβαλλοντικούς ακτιβιστές», σημειώνουν.

Αλλά οι συγκεκριμένες προτάσεις τους είναι λίγο υποτονικές.

Συμμετέχουν στις εκκλήσεις για διεθνείς συνθήκες για το έδαφος, αλλά δεδομένου του πόσο άσχημα έχουν λειτουργήσει οι συνθήκες για το κλίμα, είμαι κυνικός σχετικά με τις δυνατότητες τέτοιων συμφωνιών.

Οι χώρες φαίνεται πιθανό να δώσουν υποσχέσεις και να  μείνουν στις υποσχέσεις, εκτός εάν υπάρχουν δαπανηρές ποινές για την αποτυχία.

Το ίδιο ισχύει για τις ετικέτες που απευθύνονται στον καταναλωτή, που προτείνουν οι συγγραφείς για τρόφιμα που παράγονται σε φάρμες που εργάζονται για τη βελτίωση του εδάφους τους.

Παρόμοιες ετικέτες δεν έχουν επηρεάσει σημαντικά την κλιματική αλλαγή, ή άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα — και πολλοί πελάτες δεν έχουν την πολυτέλεια να ξοδέψουν περισσότερα σε τρόφιμα «φιλικά προς το έδαφος.

-Αλλαγή από πάνω προς τα κάτω

Αυτό που χρειάζεται η γεωργία είναι μια αναθεώρηση από πάνω προς τα κάτω. 

Ο Handelsman και ο Cohen υποστηρίζουν με προτεινόμενες εκπτώσεις στα ασφάλιστρα των καλλιεργειών για τους αγρότες που αυξάνουν τον άνθρακα στο έδαφός τους.

Χρειάζονται περισσότερα. 

Οι κυβερνήσεις πρέπει να πληρώσουν τους αγρότες για να χτίσουν έδαφος.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αγρότες μπορούν να υποβάλουν αίτηση για χρηματοδότηση για βελτιώσεις κατά της διάβρωσης μέσω του προγράμματος Environmental Quality Incentives, που διαχειρίζεται το Υπουργείο Γεωργίας.

Η χρηματοδότηση που ανακοινώθηκε πρόσφατα θα αυξήσει την έκταση της γης που φυτεύτηκε με καλλιέργειες σε 12 εκατομμύρια εκτάρια έως το 2030 — αλλά ακόμη και αυτό θα αντιπροσωπεύει μόνο το 7% περίπου της καλλιεργήσιμης γης στις ΗΠΑ.

Δεν είναι αρκετό.

Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε τη γεωργία.

Έχουμε ήδη αρχίσει να κινούμαστε προς ένα μοντέλο, στο οποίο οι αγρότες είναι λιγότερο ανεξάρτητοι επιχειρηματίες που καλλιεργούν και πουλούν τρόφιμα, και περισσότερο κυβερνητικοί διαχειριστές γης που διαχειρίζονται:

-ένα σύνθετο μείγμα παραγωγής τροφίμων,

-γονιμότητας του εδάφους,

-βιότοπων άγριας ζωής,

-και άλλα.

Σε όλο τον κόσμο, πολλοί αγρότες εξαρτώνται από επιδοτήσεις, ανακούφιση από την ξηρασία και πληρωμές από αποσπασματικά προγράμματα για τη διατήρηση του εδάφους και της φύσης.

Τέτοια προγράμματα — επί του παρόντος μικρής κλίμακας, ad hoc διορθώσεις για ένα κατεστραμμένο σύστημα — θα πρέπει να αποτελούν τον πυρήνα του γεωργικού τομέα.

Η γη μας, το γλυκό μας νερό, η βιοποικιλότητά μας και το χώμα μας είναι πολύ πολύτιμα για να καταστραφούν από την τιμή αγοράς των σιτηρών και άλλων τροφίμων. 

Πρέπει να επενδύσουμε βαθιά και προσεκτικά στους αγρότες μας, ώστε να μπορούν να επενδύσουν βαθιά και στοχαστικά στη γη, και να γίνουν ολιστικοί επαγγελματίες διαχείρισης τοπίου. 

Αυτό είναι το μέλλον της γεωργίας.